برای هدررفت آب مشهد چه اقداماتی انجام شده‌است؟ | هدررفت آب، هر چقدر کم، باز هم زیاد است

توجه به هدررفت آب و تلاش برای تسریع پروژه‌های کلان آبی در کنار تزریق اعتبار، باید در کانون توجه متولیان باشد.

کد خبر: ۳۸۸۴۱۷

تاریخ : ۰۶ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۹:۲۱

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ «نبود اعتبار» همیشه به‌عنوان پاسخی قاطع برای توقف یا حرکت لاک‌پشتی برخی پروژه‌های کلان آبی در خراسان‌رضوی و رفع تنش آبی مشهد مطرح بوده است، تاجایی‌که تعریف پروژه‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت برای عبور از این بحران با تأمین اعتبار گره خورده است.

اگرچه هرازگاهی تزریق قطره‌چکانی اعتبار، امیدی را در مویرگ‌های خشکیده پروژه‌های تأمین آب زنده می‌کند، به نظر می‌رسد فقط مرهمی موقت بر روی زخم عمیق دشت مشهد و تنش آبی است که با آن مواجه هستیم. گفته می‌شود در سال ۱۴۰۵ بیش از ۷۰درصد آب مشهد از چاه‌های زیرزمینی و حدود ۳۰درصد از منابع سطحی و انتقالی تأمین می‌شود. درحالی‌که سطح آب‌های زیرزمینی سالانه به‌طور متوسط حدود یک متر افت می‌کند.

این روند نگران‌کننده، خطر بروز بحران آبی در افق نزدیک را جدی‌تر کرده است. این مسئله درکنار هدررفت آب در مشهد که ناشی از فرسودگی خطوط انتقال، مدیریت شبکه و کمبود اعتبار برای نوسازی زیرساخت‌هاست، مطرح است؛ مسئله‌ای که از یک‌سو برخی کارشناسان به‌صورت جدی آن را مطرح می‌کنند و ازسوی دیگر، متولیان امر آن را مسئله‌ای محوری تلقی نمی‌کنند.

در همین راستا نماینده مردم مشهدوکلات در مجلس شورای اسلامی از تخصیص اعتبار ۱۵۰۰میلیارد ریالی برای کمک به رفع تنش آبی کلان‌شهر مشهد خبر می‌دهد و در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار شهرآرا، در این‌باره می‌گوید: درباره تنش آبی مشهد وضعیت هرسال بدتر می‌شود. البته دلایل متنوعی دارد. اما قبول نداریم که این مسئله، بحرانی بدون راه‌حل است.

بخشی از آب شرب را از دست می‌دهیم

احسان عظیمی‌راد پیش از پرداختن به جزئیات چانه‌زنی درباره این اعتبار تخصیص‌یافته، به موضوع هدررفت آب مشهد، اشاره و بیان می‌کند: طبق آمار‌هایی که به ما داده‌اند، میزان هدررفت آب در مشهد ۲۲ درصد است که متولیان در حوزه آبفا و آب‌منطقه‌ای باید این مسئله را برطرف کنند و راندمان را افزایش بدهند ولی متأسفانه این اتفاق کمتر می‌افتد و ما بخشی از آب شرب را از دست می‌دهیم.

حرکت لاک‌پشتی در پروژه‌های آبی

وی هدررفت آب در حوزه کشاورزی را نیز معضل دیگری مطرح و اظهار می‌کند: طبق اعلام جهادکشاورزی، ۸۵ درصد مصرف آب شرب در کشاورزی مشهد استفاده می‌شود و این مسئله نیز فاجعه است. مسئله سوم، باغ‌ویلا‌هایی است که در مشهد داریم و متعلق به افراد حقیقی و حقوقی است. البته روی صحبت ما بیشتر به افراد حقوقی است؛ دستگاه‌هایی که باغ‌ویلا ساخته‌اند و با حفر چاه، آب شرب را برای استخر و آبیاری استفاده می‌کنند و بخش عمده‌ای از دشت‌های مشهد به این واسطه کم‌آب می‌شود.

عظیمی‌راد تصریح می‌کند: موضوع دیگر، تصفیه‌خانه‌هاست که می‌توانستیم در مشهد با همت و پیگیری جدی‌تر همه مسئولان اجرایی و تقنینی به‌صورت حداکثری آن را محقق کنیم و پساب تولیدشده به صنعت داده شود و صنعت، درمقابل، آب شرب دراختیار خود را به بخش خانگی بدهد. در این زمینه نیز لاک‌پشتی حرکت می‌کنیم و شتاب جدی نداریم.

لزوم توجه در رویکرد‌های مدیریتی

نماینده مردم مشهدوکلات حفر چاه‌های متعدد را به‌عنوان راهکاری کوتاه‌مدت، خطایی دیگر تلقی می‌کند و می‌افزاید: این مسئله سطح آب را در دشت‌ها کاهش می‌دهد و ناشی از یک مدیریت ناصحیح است، با این حال مسئولان در مشهد با فرایند و دست‌فرمان همیشگی خود، مسائل را پیش می‌برند. بار‌ها این نکات را مطرح کرده‌ایم، اما به شیوه خود مسائل را دنبال می‌کنند.

وی با اشاره به تلاش‌های رقم‌خورده برای حل مشکلات و با توجه به رویکردی که وجود دارد، می‌گوید:، چون مسئله اعتبار یکی از دغدغه‌هایی است که همواره به‌صورت جدی مطرح می‌شود، پیگیری آن در سطح ملی دنبال می‌شود. تاکنون موفق شده‌ایم ۱۵۰۰میلیارد ریال اعتبار بگیریم که به رفع تنش آبی مشهد داده شده است. همچنان پیگیر هستیم که با روش‌های دیگر نیز، اعتباراتی برای تکمیل پروژه‌های تکمیل سدها، تصفیه‌خانه‌ها و پروژه‌های انتقال آب بگیریم.

توجه ویژه به اصلاح زیرساخت‌ها

عظیمی‌راد با تأکید بر نکات مطرح‌شده درباره رفع مشکلات فعلی بیان می‌کند: درخواست می‌کنیم در زمینه نکاتی که مطرح کردیم، نیز همت جدی وجود داشته باشد تا در مشهد، معضل آب نداشته باشیم. اکنون در مشهد ۲۲ درصد و در کشور ۳۳ درصد هدررفت آب وجود دارد. این رقم حتی اگر از میانگین استان‌های دیگر کمتر باشد، بازهم توجیه‌پذیر نیست و باید حل شود.

وی درباره محل مصرف اعتبار تخصیص‌یافته می‌افزاید: این اعتبار برای کمک به رفع تنش آبی مشهد است و محل مصرف آن، به خود متولیان واگذار شده است. محل بودجه برای آبفا بوده است، اما طبق توافق انجام‌شده بین خود آبفا و آب‌منطقه‌ای، این اعتبار باید به آب منطقه‌ای داده شود.

هدررفت آب، نکته‌ای انحرافی است

با این حال مدیرعامل شرکت آبفای مشهد در گفت‌و‌گو با شهرآرا، درباره رفع مشکل هدررفت آب مشهد به‌عنوان یکی از عوامل اصلی تنش آبی می‌گوید: این نکته، انحرافی و ناشی از اطلاع‌رسانی نادرست در این زمینه است. هدررفت واقعی شهر مشهد حدود ۷.۹ درصد از محل شکستگی‌ها و فرسودگی‌ها و... است و هیچ‌وقت این عدد به صفر نمی‌رسد. حتی در کشور‌های توسعه‌یافته دنیا حدود ۷ یا ۸ درصد است؛ البته ۳ یا ۴ درصد هم داریم، اما در دو سال گذشته در مشهد از عدد ۹.۵ به این عدد رسیده‌ایم و اقدامات بزرگی در این راستا انجام شده است.

اقدامات انجام‌شده در زمینه هدررفت آب

حسن اسماعیلیان می‌افزاید: پهنه‌بندی شبکه آب مشهد، تشکیل ۱۶۹ زیرپهنه آب مشهد و مدیریت فشار آب ازجمله این موارد است که تأثیر بسزایی دارد. البته این عدد را بازهم می‌توان کاهش داد که حجم سرمایه‌گذاری بسیار فراوانی را می‌طلبد. اما اینکه بگوییم چالش مشهد با کاهش هدررفت آب این شهر اصلاح می‌شود، اشتباه است.

وی تصریح می‌کند: البته برنامه‌هایی در این حوزه داریم. به‌عنوان مثال تعدیل فشار آب در شب‌ها یکی از این برنامه‌هاست؛ چون بیشترین هدررفت با افزایش فشار آب در شب‌هاست. با اقدامات خوبی که در یک یا دو سال گذشته انجام شده است، فشار آب مشهد را کنترل می‌کنیم.

{$sepehr_key_184269}

آب بدون درآمد

مدیرعامل شرکت آبفای مشهد به مسئله آب بدون درآمد نیز اشاره و بیان می‌کند: در برخی مواقع برای میزان آبی که مصرف می‌شود، آبفا تولید درآمد نمی‌کند. به‌عنوان مثال کنتور، کندکار است و عدد واقعی را نشان نمی‌دهد و هزینه آن لحاظ نمی‌شود.

تخصیص اعتبار به پروژه انتقال آب

اسماعیلیان درباره اعتبار ۱۵۰۰میلیارد ریالی برای کمک به رفع تنش آبی کلان‌شهر مشهد نیز بیان می‌کند: این رقم اعتبار که برای انتقال آب از هزارمسجد، طبق توافق انجام‌شده به آب منطقه‌ای داده شده است، از محل اعتبارات متمرکز وزارت نیروست و برای کمک به این پروژه صورت گرفته است.