روز‌های خوش برای درخشش دوباره کارگردانان مشهدی در جشنواره چهل و چهارم تئاتر فجر

کارگردانان مشهدی از حضور و کیفیت آثار خود در رقابت با دیگر نمایش‌های کشور در جشنواره چهل و چهارم تئاتر فجر گفتند.

کد خبر: ۳۸۸۴۸۳

تاریخ : ۰۶ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۱:۲۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ چهل و چهارمین جشنواره تئاتر کشور در حالی از پنجشنبه، دوم بهمن‌ماه، در تهران آغاز شد که طبق جدول نمایشی منتشر شده، پنج اثر صحنه‌ای و خیابانی از خراسان رضوی در این جشنواره حضور می‌یابند.

«پرفورمنس‌گُم» به نویسندگی و کارگردانی احسان دبیر، «هیولاکش» به کارگردانی محمد جهانپا، نمایش خیابانی «تقاطع سلوک» به کارگردانی علی روحی از مشهد، «بجنب مکبث» به کارگردانی مصطفی حمیدی‌فر از سبزوار و یک نمایش خیابانی دیگر به‌نام «فایو» به کارگردانی یاسر موسی‌پور از قوچان، پنج اثر راه‌یافته از استان به این دوره از جشنواره هستند.

میهن‌پرستی، جهان ذهنی «هیولاکش»

تئاتر صحنه‌ای «هیولاکش» به کارگردانی محمد جهانپا از مشهد در روز‌های دوشنبه و سه‌شنبه، ششم و هفتم بهمن، ساعت‌۱۷ در سالن اصلی تئاتر شهر در بخش «ایران من» روی صحنه می‌رود. این نمایش امسال در بخش بین‌الملل جشنواره تئاتر کودک و نوجوان همدان روی صحنه رفت و از آن قدردانی شد.

محمد جهانپا درباره حضور نمایش «هیولاکش» در چهل‌وچهارمین تئاتر فجر اظهارکرد: «هیولاکش» سومین نمایش من در ساحت شاهنامه است که این‌بار به داستان شخصیت «گشتاسب» می‌پردازد.

این کارگردان با اشاره به اینکه تمرینات این نمایش از اردیبهشت‌ماه امسال آغاز شد، گفت: جهان ذهنی این نمایش به ارزش وطن، نام ایران و یک ایران متحد اشاره دارد. نمایش یازده بازیگر اصلی دارد که چهره‌های شناخته شده تئاتر مشهد هستند و حدود ۲۹ بازی‌ساز دارد که جزو گروه فیزیکال ما هستند.

جهانپا درباره دلیل انتخاب این نمایش در این دوره از جشنواره فجر بیان کرد: قطعا یک بخش آن مربوط به کیفیت کار است، چون برای این کار، تیم زحمت زیادی کشیده است. این نمایش به لحاظ جذابیت نمایشی چه در ساحت متن، اجرا و در کنار موضوعیتی که دارد برای بخش‌های جشنواره فجر جذابیت دارد.

روز‌های اوج حضور در فجر، نیازمند الزاماتی است

وی درباره ظرفیت تئاتر استان در جشنواره‌ها و اشاره به دهه‌های گذشته که روز‌های طلایی برای تئاتر استان بوده است، یادآور شد: در تئاتر کشور یا همان ویترین فجر بهترین‌ها به نمایش گذاشته می‌شود. هرچقدر در این رویداد‌ها مشهد و خراسان رضوی شرکت کند، نتایج خوبی از لحاظ نشان دادن ظرفیت‌ها و استعداد‌ها در بر دارد.

این کارگردان با تأکید بر اینکه اگر بخواهیم به جایگاه هنر نمایشی در دهه ۹۰ و حضور در جشنواره فجر آن‌موقع برگردیم، الزاماتی نیاز دارد، بیان کرد: دهه ۷۰ بهترین‌های نسل طلایی تئاتر مشهد در کنار رضا صابری کار می‌کردند. به عبارتی تعداد گروه‌ها کمتر بود، اما بازیگر‌های خوب مشهد در گروه‌ها حضور داشتند و مدام با هم کار می‌کردند.

جهانپا افزود: از اواخر دهه ۹۰ ما شاهد رشد بی‌رویه تعداد کارگردان‌هایی بودیم که بعضی‌هایشان حتی تجربه کافی هم نداشتند. در نتیجه انرژی این گروه‌ها به دلیل تعدد زیاد از بین رفت و همین امر باعث شد اکنون دغدغه کارگردان‌ها فقط میزان فروش نمایش‌شان باشد.

این کارگردان با بیان اینکه تئاتر مشهد نیازمند یک حمایت همه‌جانبه است تا با تولید کار‌های باکیفیت حضور تأثیرگذارتری در جشنواره‌های کشور داشته باشد، گفت: مسلما تئاتر به جای اینکه به دنبال فروش گیشه باشد، باید بیانگر یک جریان روشن فکری باشد؛ به دنبال تولید آثاری باشد که دغدغه معضلات اجتماعی در آن نهفته باشد و دولت و متولیان این حوزه را مجبور به دادن سوبسید کند.

این موضوع زمانی اتفاق می‌افتد که یک انجمن صنفی فعال و نه منفعل شکل بگیرد. نه اینکه انجمن نمایشی که در بزنگاه‌ها هیچ نقش‌آفرینی نداشته باشد و در خواب زمستانی فرو رفته باشد و زمانی از خواب بیدار شود که جشنواره استانی یا کشوری در پیش باشد و بعد آن دیگر هیچ نقش‌آفرینی نداشته باشد.

وی ادامه داد: جامعه تئاتری که اکنون دغدغه‌اش گیشه و فروش شده است، نمی‌تواند حرف روز بزند و اثرش در جشنواره‌های کشوری و حتی بین‌المللی حرفی برای گفتن داشته باشد. حتی کارگردان‌های صاحب‌نام هم امروزه دغدغه استقبال نشدن از نمایش، فروش منطقی نمایش و حتی نگاه جامعه تئاتری را به اثر خود دارند. نتیجه این می‌شود که در نهایت کارگردان سرشناس تولید نکند یا آثارش در برهه‌های مختلف زمانی باز تولید شود. این جریان باعث شده ما از شکل ساختار هنری و اندیشه‌ای خودمان بیرون بیاییم و اثری تأثیرگذار و ماندگار در شأن جشنواره‌های کشوری خلق نکنیم.

جهانپا درباره راهکار و بازگشت تئاتر مشهد به روز‌های طلایی خود بیان کرد: قطعا برای اینکه تئاترمشهد به روز‌های اوج خود و حضور تأثیرگذار در جشنواره‌ها برگردد، نیاز است که همه پای کار بیایند و نقش‌آفرینی همه سطوح مرتبط با هنر نمایش مشخص باشد. برای مثال چرا معاون هنری ارشاد به دنبال جذب مالی از نهاد‌هایی مثل شهرداری و دیگر نهاد‌های دولتی نیست تا کارگردان‌های صاحب‌نام مشهد حضور فعال داشته باشند.

دغدغه کم شدن سهمیه مشهد در جشنواره‌ها​

کارگردان نمایش صحنه‌ای «هیولاکش» با طرح این سؤال که جریان فکری تئاتر مشهد کجاست؟ اظهار کرد: اگر دغدغه کم‌شدن سهمیه مشهد در جشنواره‌ها را داریم، باید کنکاش کنیم که چرا این سهمیه برای تئاتر استان و شهری که روزی داعیه‌دار این هنر بوده، کم شده است. پاسخ این سؤالات را قطعا باید ارشاد و انجمن نمایش بدهند که جریان فکری تئاتر مشهد کجاست؟

وی با بیان اینکه متأسفانه تئاتر مشهد از جریان اندیشه‌ای دارد گرفته می‌شود و تأثیر آن برروی کیفیت آثار و حضور کم رنگ در جشنواره‌ها نمود پیدا می‌کند، یادآور شد: این موضوع به نظر من بزرگ‌ترین چالش در آینده برای این هنر نمایشی خواهد بود که در کنار احترام به سلیقه و خواست تماشاگر به جریان‌های فکری و ایدئولوژیک هم اهمیت دهد.

نمایش «گُم»، بازتابی از عشق و فقدان در دنیای امروز

«پرفورمنس‌گُــم» به‌کارگردانی احسان دبیر، ۳‌بهمن، در بخش «دگرگونه‌ها» در تالار دکتر فرهاد ناظرزاده‌کرمانی روی صحنه رفت. این کارگردان، سال گذشته با نمایش «تلقین» توانست جایزه ویژه این بخش جشنواره چهل‌و‌سوم فجر را از آن خود کند.

کارگردان این اثر درباره مضمون نمایش گفت: «گُم» روایت انسانی است که معشوق خود را از دست داده و در مسیر یافتنش، میان واقعیت و خیال سرگردان است. در واقع نمایش روایت استعاری از جست‌و‌جو برای چیزی است که دوستش داریم؛ چه یک انسان، چه شهر و چه وطن باشد. پایان کار باز است و هر مخاطب می‌تواند برداشت شخصی خود را از آن داشته باشد.

وی تأکید کرد: نمایش «گُم» تلاشی است برای ارائه زبانی تازه در تئاتر فیزیکال و بازتابی از عشق و فقدان در دنیای امروز. امیدوارم این نمایش نماینده شایسته‌ای برای مشهد در جشنواره فجر امسال باشد.

فاصله از کلیشه‌ها رمز حضور در جشنواره تئاتر فجر

دبیر درباره حضور خود در جشنواره فجر امسال با اشاره به اینکه حضور گروه نمایشی از این شهر نمودی از پویایی تئاتر است، اظهار کرد: خوشبختانه امسال نمایش «گُم» توانست از میان آثار استانی، انتخاب و به مرحله نهایی جشنواره تئاتر فجر راه پیدا کند. مسلما خراسان همیشه یکی از قطب‌های اصلی تئاتر کشور بوده و تئاتر مشهد در دهه‌های گذشته همواره پویایی خود را حفظ کرده است و با ظهور نسل تازه‌ای از کارگردانان و بازیگران، ظرفیت درخشانی برای حضور در رقابت‌های ملی و بین‌المللی دارد.

وی درباره روند انتخاب آثار امسال گفت: آنچه که باعث دیده شدن یک کار در جشنواره‌های امروز می‌شود؛ نوآوری، جسارت در شیوه‌های اجرایی و ارتباط تازه با مخاطب است. جشنواره فجر هم به سمت آثاری رفته که از کلیشه‌ها فاصله بگیرد و مخاطب را شگفت‌زده کند. نمایش «گُم» در همین مسیر است و رویکردی فیزیکال دارد.

این فعال در حوزه هنر‌های نمایشی با اشاره به نبود حمایت واقعی از سوی نهاد‌های فرهنگی استان افزود: متأسفانه هیچ حمایتی از سوی مسئولان و انجمن تئاتر برای تولید و اجرای این کار نشد. همه چیز با تلاش شخصی گروه و انگیزه خود بچه‌ها پیش رفته است. ما توقعی نداریم، فقط انتظار داریم سنگی جلوی پای این جوان‌های با انگیزه نیندازند. شعار حمایت از جوانان همیشه تکرار می‌شود، ولی در عمل چیزی دیده نمی‌شود.

دغدغه به تصویر کشیدن سختی کار خبرنگاران

تئاتر خیابانی «تقاطع سلوک» دیگر نمایشی است که به کارگردانی علی روحی و نویسندگی احسان دبیر از مشهد در روز پنجشنبه، ۹ بهمن، ساعت‌۱۶ در پهنه رودکی تهران اولین حضورش را تجربه می‌کند. این نمایش به موضوع جنگ دوازده روزه می‌پردازد و قرار است در بخش «ایرانِ من» به نمایش گذاشته شود.

علی روحی با بیان اینکه نمایش «تقاطع سلوک» نگاه اجمالی به جایگاه خبرنگاران دارد، اظهارکرد: این نمایش درباره روایت یک خبرنگار از جنگ دوازده روزه است که به شهادت می‌رسد. نمایشی که بیانگر ادامه‌دار شدن راه خبرنگارانی است که در این مسیر با قلمشان آثار ماندگاری را خلق و در این راه جانفشانی کردند.

وی درباره حضور این نمایش خیابانی در چهل‌وچهارمین جشنواره فجر بیان کرد: موضوع نمایش و پرداختن به رشادت خبرنگاران مدت‌ها جزو دغدغه‌های شخصی من بوده است که بتوانم به زبان نمایش آن را برای تماشاگر و مردم ارائه دهم. تمام تلاشمان بر این است که اثر آبرومندانه‌ای که در شأن و جایگاه تئاتر استان است به جشنواره فجر بفرستیم و از همه مهم‌تر اینکه رسالت و تلاش‌هایی که خبرنگاران این کشور در برهه‌های مختلف زمانی داشتند، د بازگو کنیم و به دغدغه‌ها و سختی‌های کار این عزیزان بپردازیم.

این کارگردان با اشاره به جایگاه تئاتر مشهد برای حضور در جشنواره‌های کشوری گفت: قطعا از تئاتر استان توقع بیشتر می‌توان داشت؛ در سال‌های گذشته، این استان نمایندگان پرشماری در بخش‌های مختلف جشنواره‌ها داشت و اکنون این حضور کمرنگ نشان‌دهنده افت تولید نمایش‌های باکیفیت است، با این حال امیدواریم مشهد و استان دوباره به جایگاه واقعی خود که پیش‌تر هم در جشنواره‌ها به آن دست یافته بود، بازگردد.

روحی تأکید کرد: اگرچه مشهد بعد از تهران دومین شهری است که فعالیت هنری انجام می‌دهد و به گونه‌ای چراغ تئاتر را روشن نگه داشته است، اما حضور در فجر نسبت به سال‌ها و دهه‌های قبل دچار افت بوده است.

{$sepehr_key_184352}

حمایتی نزدیک به صفر، سهم تئاتر استان

کارگردان نمایش «تقاطع سلوک» حمایت‌های دولتی از هنر نمایشی را نزدیک به صفر عنوان کرد و افزود: به‌طور قطع حمایت نکردن از جامعه تئاتری یک شهر تأثیر منفی بر حضور در جشنواره‌های کشوری مانند فجر می‌گذارد. هنرمندان تئاتر، اکنون خودجوش فعالیت می‌کنند تا چراغ تئاتر را در این شهر روشن نگه دارند و با هزینه‌های شخصی در جشنواره‌ها حضور می‌یابند. در گذشته حمایت نهاد‌های دولتی بیشتر بود، اما اکنون شاهد بی‌توجهی به این هنر در مشهد و استان هستیم.

وی افزود: تولید آثار نمایشی چه صحنه‌ای و چه خیابانی اکنون مستلزم هزینه‌های هنگفتی است. این در حالی است که تئاتر خیابانی مظلوم‌تر هم واقع شده و در عمل عشق و علاقه به کار در این بخش هنر در جریان است و منبع درآمد خاصی ندارد.