تالاب بختگان در پی بارش‌های اخیر دوباره جان گرفت (۷ بهمن ماه ۱۴۰۴)

تالاب بختگان که از هفته گذشته با بارش باران جان تازه‌ای گرفته بود، حالا با تصمیمات جدید مدیریت مواجه شده است.

کد خبر: ۳۸۸۸۳۳

تاریخ : ۰۷ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۵:۳۰

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، تالاب بختگان در سال‌های اخیر به دلیل احداث سدها، کانال‌های انحرافی و کاهش سیلاب‌های طبیعی، بخش عمده‌ای از آب خود را از دست داده و تنها در برخی سال‌ها مانند فروردین ۱۳۹۸ با بارش‌های مناسب، تالاب به صورت موقت پرآب شده است.

دو هفته پیش نیز بارندگی شدیدی در منطقه رخ داد که باعث شد حدود ۴۰ درصد از سطح تالاب آبگیری شود. با این حال، برای بهبود پایدار این وضعیت و پس از سال‌ها هشدار کارشناسان و مطالبات فعالان محیط‌زیست، در جلسه اخیر ستاد احیای تالاب‌های کشور، طرح جامع احیای تالاب‌های بختگان و طشک مورد بررسی قرار گرفت.

احمدرضا لاهیجان‌زاده راهبرد‌های اصلی این طرح را تشریح کرده و می‌گوید: «اصلاح الگوی کشت، مدیریت مصرف آب کشاورزی، اقدامات آموزشی و مشارکتی و همچنین مدیریت یکپارچه حوزه آبریز، ستون‌های اصلی طرح جامع احیای تالاب‌های بختگان و طشک را تشکیل می‌دهد.»

به گفته معاون دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست، در بخش اصلاح الگوی کشت، برنامه‌ای پنج‌ساله با هماهنگی وزارت جهاد کشاورزی طراحی شده که بر جلوگیری از کاشت محصولات پرآب‌بر و جایگزینی آنها با محصولات کم‌مصرف از جمله گیاهان دارویی تمرکز دارد. اقدامی که می‌تواند هم معیشت کشاورزان را حفظ کند و هم فشار سنگین برداشت آب از منابع زیرزمینی و رودخانه کُر را کاهش دهد.

معاون دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست همچنین از افزایش راندمان انتقال آب سیلاب و هدایت آب رهاسازی‌شده از سد درودزن به سمت تالاب‌ها به‌عنوان یکی دیگر از مصوبات مهم این نشست یاد می‌کند و می‌افزاید: «برای بهره‌گیری هدفمند از منابع آبی، برنامه‌ریزی دقیقی برای مدیریت سطح مخزن سد درودزن و تخصیص آب زیست‌محیطی به تالاب‌ها انجام شده است.»

تالاب بختگان در فاصله حدود ۱۳۰ تا ۲۲۰ کیلومتری شرق شیراز، در گستره‌ای به طول ۱۲۰ کیلومتر و میان شهرستان‌های نی‌ریز، استهبان، بختگان، خرامه و ارسنجان قرار داشت. مساحت این تالاب بیش از ۸۵ هزار هکتار برآورد می‌شد و برای حفظ پایداری اکولوژیک خود، سالانه به حدود یک میلیارد مترمکعب حق‌آبه زیست‌محیطی نیاز داشت.

این پهنه آبی، تنها یک دریاچه نبود؛ بلکه قلب تپنده زیست‌محیطی منطقه محسوب می‌شد. قلبی که با جریان رودخانه کُر و شاخه‌هایش می‌تپید و حیات را به دشت‌ها، مزارع و زیستگاه‌های اطراف می‌رساند.

{$sepehr_key_184761}

در گذشته، بختگان پناهگاه امن هزاران پرنده مهاجر بود؛ پرندگانی که هر سال از سرزمین‌های سردسیر روسیه و دشت‌های سیبری، مسیر‌های طولانی را طی می‌کردند تا زمستان را در آرامش این دریاچه سپری کنند. فلامینگو‌ها با بال‌های صورتی، درنا‌ها با گام‌های آرام، کبوتر‌های دریایی، آب‌چلیک‌ها، مرغابی‌ها و غازها، بخشی از تنوع زیستی کم‌نظیری بودند که بختگان را به یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های پرندگان مهاجر در ایران تبدیل کرده بود.

اما با خشک شدن تالاب، این چرخه حیات نیز از هم گسست؛ پرندگان کوچ نکردند، کانون‌های گردوغبار فعال شدند، شوری خاک افزایش یافت و کشاورزی منطقه نیز به‌شدت آسیب دید.

در همین زمینه، محمدعلی مرادی می‌گوید: «احیای بختگان صرفاً یک پروژه محیط‌زیستی نیست، بلکه یک ضرورت اجتماعی، اقتصادی و حتی امنیتی برای شرق استان فارس به شمار می‌رود.»

این کارشناس محیط‌زیست می‌افزاید: «نکته مثبت طرح جامع جدید، نگاه حوضه‌محور و مشارکت‌محور آن است. اگر کشاورزان، بهره‌برداران محلی و جوامع بومی در تصمیم‌گیری‌ها دخیل شوند، می‌توان امیدوار بود که بختگان بار دیگر بخشی از حیات از دست‌رفته خود را بازیابد.»

منبع: فارس