اصفهک، روستای کویری خراسان جنوبی که از خاک برخاست و جهانی شد + تصاویر

«اصفهک» روستای تاریخی طبس، پس از زلزله مهیب ۱۹۷۸ بار دیگر از خاک برخاست؛ امروز، پس از ثبت جهانی، این روستا نمونه‌ای زنده از همبستگی اجتماعی، مشارکت مردم و حفظ میراث‌فرهنگی کویری است.

کد خبر: ۳۹۰۷۳۱

تاریخ : ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۱:۳۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ یک سال پس از ثبت جهانی، روستای اصفهک در دل کویر طبس، همچنان الگویی زنده از تلاش، همبستگی و توسعه پایدار است؛ روستایی که با احیای بافت خشتی و احیای سبک زندگی سنتی، نه تنها مقصد گردشگری شده بلکه نمادی از امید و همت مردمی به شمار می‌رود.

خراسان جنوبی با کویر‌های پهناور و کوهستان‌های بکر، یکی از کم‌نظیرترین مناطق ایران است که هر روستا در آن قصه‌ای برای گفتن دارد. در میان این روستاها، اصفهک با بیش از چهار قرن قدمت و نخلستان‌های سرسبز خود، نمونه‌ای شاخص از حفظ میراث فرهنگی و توسعه جامعه محلی است.

از ویرانی تا احیای تاریخی

اصفهک همیشه اینگونه زنده و جذاب نبود. زلزله مهیب سال ۱۹۷۸ بخش بزرگی از روستا را ویران کرد و بسیاری از ساکنان ناچار به زندگی در چادر شدند. «در آن روزها، هر کس دست به کاری می‌زد تا گوشه‌ای از خانه‌ها و بافت تاریخی را نجات دهد»، به گفته یکی از اهالی قدیمی، «همت و پشتکار مردم، اصفهک را دوباره زنده کرد.»

با گذشت سال‌ها، اهالی و جوانان روستا خانه‌ها را بازسازی کرده و سبک‌های سنتی معماری خشتی را احیا کردند. حمام‌های قدیمی مرمت شد، فضا‌های عمومی بازسازی و اقامتگاه‌های بوم‌گردی ساخته شد تا گردشگران بتوانند فرهنگ و زندگی کویری را تجربه کنند.

انتخاب جهانی اصفهک

اصفهک به دلیل ترکیب هویت تاریخی، توسعه گردشگری مبتنی بر جامعه محلی و موفقیت اقامتگاه‌های بوم‌گردی، موردتوجه سازمان جهانی گردشگری قرار گرفت. این سازمان باتوجه‌به معیار‌هایی مانند منابع فرهنگی و طبیعی، پایداری اقتصادی و اجتماعی، ایمنی و سلامت گردشگران و مدیریت گردشگری، اصفهک را به‌عنوان روستای جهانی معرفی کرد.

{$sepehr_key_187006}

«ثبت جهانی اصفهک نه فقط موفقیت روستا، بلکه نماد همبستگی و تلاش انسانی است»، به گفته مدیر یکی از انجمن‌های گردشگری محلی، «داستان این روستا الهام‌بخش دیگر مناطق ایران و جهان است.»

در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۴، اصفهک به‌عنوان دومین روستای جهانی ایران معرفی شد و از آن زمان مقصد گردشگران داخلی و خارجی شده است؛ گردشگرانی از اروپا، آسیا و آمریکا که به این روستا سفر می‌کنند تا از معماری خشتی، فرهنگ و سبک زندگی محلی بهره‌مند شوند.

توسعه پایدار و گردشگری آموزشی

اصفهک تنها مقصد گردشگری نیست؛ این روستا به مرکز آموزشی و پژوهشی تبدیل شده است. پژوهشگاه خشت و گل، کارگاه‌های آموزشی معماری سنتی و برنامه‌های خشت‌زنی برای علاقه‌مندان، فرصتی برای تبادل دانش بین گردشگران و مردم محلی فراهم کرده است.

حضور گردشگران خارجی باعث رونق اقتصادی نیز شده است. اقامتگاه‌ها، رصدخانه‌ها، کافی‌شاپ‌ها و خدمات جانبی گردشگری، فرصت‌های شغلی و درآمد پایدار برای اهالی ایجاد کرده و با مشارکت فعال مردم در نگهداری فضا‌ها و اجرای برنامه‌های فرهنگی، مدل توسعه گردشگری جامعه‌محور شکل‌گرفته است.

سالگرد جهانی شدن و جشن امید

امسال اهالی اصفهک جشن سالگرد جهانی‌شدن روستا را برگزار خواهند کرد؛ جشنی مردمی که نمادی از امید و خیزش یک روستای کویری است. محمد عرب، معاون گردشگری خراسان جنوبی، می‌گوید: این جشن نه فقط بزرگداشت یک موفقیت، بلکه فرصتی برای بیان قصه همت و همدلی مردم است؛ داستانی که نسل‌های آینده از آن درس خواهند گرفت.

سه ابتکار اصلی اصفهک در مسیر جهانی‌شدن شامل مرمت بافت تاریخی، راه‌اندازی گردشگری نجوم و خلق گردشگری امید است. این روستا اکنون مقصد تور‌های علمی و تخصصی داخلی و خارجی شده و گردشگران با سبک زندگی محلی آشنا می‌شوند و در کارگاه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی مشارکت می‌کنند.

اصفهک؛ نمونه موفق توسعه پایدار

کارشناسان میراث‌فرهنگی اصفهک را نمونه‌ای موفق از تلفیق توسعه پایدار و حفظ میراث‌فرهنگی می‌دانند. از ابتدای سال تاکنون بیش از ۹۰ گردشگر خارجی در این روستا اقامت داشته‌اند و متوسط مدت اقامت بیش از دو روز بوده است. حضور بین‌المللی، فرهنگ و تعاملات اجتماعی بین گردشگران و مردم محلی را تقویت کرده و انگیزه‌ای مضاعف برای ادامه مسیر احیا و توسعه برای اهالی فراهم کرده است.

اقتصاد گردشگری، مرمت و بازسازی، توسعه اقامتگاه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی، نشان می‌دهد توسعه گردشگری وقتی با مشارکت جامعه محلی همراه شود، نتایج مثبت و ماندگاری به همراه خواهد داشت.

آینده روشن خراسان جنوبی

مدیرکل میراث‌فرهنگی خراسان جنوبی می‌گوید: ثبت جهانی اصفهک تنها آغاز راه است. ما در استان بیش از ۲۶۰۰ اثر تاریخی شناسایی کرده‌ایم که بسیاری از آنها در مسیر ثبت جهانی هستند. اصفهک ثابت کرد حتی روستا‌های دورافتاده توان جهانی‌شدن دارند، اگر دولت، بخش خصوصی و مردم هم‌قدم شوند.

باتجربه موفق اصفهک، دیگر روستا‌های خراسان جنوبی می‌توانند مسیر مشابهی را طی کنند و گردشگری پایدار و فرهنگی به محرکی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی محلی تبدیل شود.

اصفهک امروز بیش از یک روستا است؛ قصه‌ای از امید، مقاومت، نوآوری و همدلی که نشان می‌دهد بااراده و همبستگی، حتی دل کویر می‌تواند به قلب گردشگری جهانی تبدیل شود.

منبع: فارس

{$sepehr_key_187005}