رژیم خبری بگیرید

در هفته‌های اخیر، هم‌زمان با افزایش تنش‌های سیاسی و انتشار مداوم اخبار ضدونقیض درباره احتمال درگیری نظامی یا دستیابی به توافق، فضای روانی جامعه با نوعی بلاتکلیفی و نگرانی مزمن همراه شده است. این وضعیت که با موجی از گمانه‌زنی‌ها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تشدید می‌شود، تأثیر زیادی بر سلامت روان شهروندان می‌گذارد.

کد خبر: ۳۹۱۱۵۲

تاریخ : ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۳:۲۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، پژوهش‌ها نشان می‌دهد که قرارگرفتن مداوم در معرض اخبار منفی، به‌ویژه اخبار مرتبط با جنگ، ناامنی و تهدید می‌تواند پیامد‌های روانی قابل‌توجهی داشته باشد. برخلاف تصور رایج، این تأثیرات تنها محدود به افرادی که مستقیماً درگیر بحران هستند، نیست؛ بلکه تماشاگران خبری نیز در معرض نوعی فشار روانی غیرمستقیم قرار می‌گیرند.

مطالعات نشان می‌دهد که مصرف بالای اخبار استرس‌زا با افزایش علائمی نظیر اضطراب، بی‌قراری، اختلال در خواب، کاهش تمرکز و احساس درماندگی همراه است. دلیل این مسئله آن است که مغز انسان در مواجهه با اخبار تهدیدآمیز، تفاوت چندانی میان خطر واقعی و خطر گزارش‌شده قائل نمی‌شود و واکنش‌های فیزیولوژیک مشابهی را فعال می‌کند.

کارشناسان تأکید می‌کنند که تکرار مداوم اخبار مشابه، حتی بدون وقوع رویداد جدید، اثر روانی منفی را تشدید می‌کند. پوشش ۲۴ساعته رسانه‌ای و بازنشر لحظه‌به‌لحظه تحلیل‌ها، شایعات و پیش‌بینی‌ها، می‌تواند حس تهدید دائمی ایجاد کند؛ وضعیتی که در آن، سیستم عصبی فرصت بازگشت به حالت تعادل را پیدا نمی‌کند.

در این میان، شبکه‌های اجتماعی به دلیل سرعت انتشار بالا، لحن هیجانی و نبود پالایش حرفه‌ای، سهم قابل‌توجهی در افزایش اضطراب جمعی دارند. الگوریتم‌های این شبکه‌ها نیز معمولاً محتوای نگران‌کننده را بیشتر در معرض دید قرار می‌دهند؛ چراکه این نوع محتوا تعامل بیشتری ایجاد می‌کند.

ابهام و تناقض اطلاعاتی از خود خبر منفی آسیب‌زاتر است. زمانی که روایت‌های متضاد درباره یک رویداد منتشر می‌شود، ذهن انسان برای یافتن قطعیت دچار فشار شناختی می‌شود. این وضعیت باعث افزایش نشخوار ذهنی، سناریوسازی و تمرکز افراطی بر بدترین حالت‌های ممکن می‌شود؛ فرایندی که به فرسودگی روانی منجر می‌شود.

قطع خبر برای بسیاری از افراد اضطراب را بیشتر می‌کند. به‌جای آن، تنها یک یا دو بار در روز در زمان مشخص (مثلاً ظهر و شب) و از دو یا سه منبع ثابت اخبار را پیگیری کنید؛ بقیه‌ روز اگر خبری خیلی مهم باشد، به شما می‌رسد.

{$sepehr_key_187507}

راهکار‌های کاهش اثرات منفی اخبار

مطالعات انجام‌شده در حوزه سلامت روان و رسانه، مجموعه‌ای از راهکار‌های پیشگیرانه را پیشنهاد می‌کنند که هدف آن‌ها کاهش شدت مواجهه روانی با اخبار است، نه بی‌اطلاعی کامل. مدیریت زمان مصرف اخبار با محدودکردن پیگیری اخبار به بازه‌های مشخص در روز به‌جای دنبال‌کردن مداوم و لحظه‌به‌لحظه می‌تواند مؤثر باشد.

انتخاب منابع محدود و معتبر و استفاده از چند منبع مشخص به‌جای مواجهه با حجم بالای اخبار پراکنده و غیررسمی، تأثیر زیادی دارد. باید از غرق‌شدن در تحلیل‌ها و پیش‌بینی‌ها پرهیز کنید، تمرکز بر خبر‌های تأییدشده به‌جای سناریو‌های احتمالی و حفظ تعادل میان خبر و زندگی روزمره یکی از اقدامات مفید است. ادامه فعالیت‌های عادی، روابط اجتماعی و مراقبت از سلامت جسمی عوامل محافظ روان هستند.

متخصصان تأکید می‌کنند که این اقدامات به‌معنای بی‌تفاوتی نسبت‌به واقعیت‌ها نیست؛ بلکه نوعی تنظیم مواجهه روانی با اطلاعات در شرایط بحرانی است.

اخبار بحران‌محور در صورت مصرف بی‌وقفه و بدون مدیریت می‌توانند به عاملی مؤثر در تضعیف سلامت روان تبدیل شوند. در شرایطی که جامعه با نااطمینانی سیاسی و امنیتی مواجه است، توجه به شیوه دریافت و پردازش اخبار، نقش مهمی در کاهش اضطراب فردی و جمعی ایفا می‌کند؛ موضوعی که از نگاه متخصصان، بخشی جدایی‌ناپذیر از سلامت عمومی محسوب می‌شود.