آیت‌الله علم‌الهدی: حوزه علمیه نسبت به گذشته تحول بنیادینی را تجربه کرده است | حوزه، امروز آغازگر جریانی تازه در تربیت دینی است

نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی، حوزه‌های علمیه کنونی را در نقطه آغاز شکل‌گیری «تمدن نوین اسلامی» توصیف کرد و تحولات رخ داده در نظام آموزشی، پژوهشی و تبلیغی حوزه پس از انقلاب را «عظیم و بنیادین» خواند.

کد خبر: ۳۹۱۱۷۲

تاریخ : ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۴:۰۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی در سومین آیین تقدیر از طلاب برتر مدرسه علمیه عالی نواب که در مدرسه نواب برگزار شد، اظهار کرد: الحمدالله در وجود شما، تجربه‌ی گذشته نهفته است و آنچه در آینده‌ی تمدن انسانی شکل خواهد گرفت، از شما آغاز می‌شود. شما پایه‌گذاران تمدنی نوین در برابر تمدن‌های پیشین هستید؛ الگویی که دیگران باید آن را ببینند و از ویژگی‌های انسان‌ساز و الهی شما الهام بگیرند.

وی افزود: این جلوه‌ی انسانیت، همان «شهید بودن» و «در معرض دید جهانیان قرار گرفتن» است که پیغمبر اکرم (ص) نیز مظهر کامل آن بودند. خدای متعال در قرآن برای امت اسلامی چنین ویژگی‌ای قائل است و شاید امروز، مصداق روشن آن را بتوان در وضعیت حوزه‌های علمیه دید.

حوزه‌ کنونی، آغازگر جریانی تازه در مسیر آموزش دینی است

نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی ادامه داد: حوزه‌ی علمیه‌ی امروز، جایگاهی میانه و وسط دارد؛ میان گذشته‌ای پر از سنت و آینده‌ای سرشار از نوآوری و تحول. حوزه‌ی کنونی آغازگر جریانی تازه در مسیر آموزش دینی و تربیت الهی است. شاید شما طلاب جوان کمتر عمق این دگرگونی را درک کنید، زیرا دوران گذشته را تجربه نکرده‌اید؛ اما کسانی که سال‌های طولانی در آن شرایط قدیم تحصیل و تبلیغ کرده‌اند، امروز به‌روشنی لمس می‌کنند که حوزه دچار تحولی عظیم و بنیادین شده است.

وی گفت: به لطف خدا، حوزه‌های کنونی از نظر نظام آموزشی، پژوهش، تبلیغ و مدیریت، به مراتب رشد کرده‌اند و توانسته‌اند زمینه‌ساز گسترش معارف الهی، فرهنگ اسلامی و آرمان‌های پیامبر اکرم و اهل بیت (ع) شوند. اگر این مسیر با خلاقیت و روشن‌فکری شما نسل جوان ادامه یابد، آینده‌ای درخشان برای نشر معارف دین، تربیت انسان‌های الهی و تحقق تمدن نوین اسلامی رقم خواهد خورد.

فاصله‌ میان حوزه‌ قبل از انقلاب و حوزه‌ کنونی بسیار عمیق است

آیت‌الله علم‌الهدی تصریح کرد: امروز فاصله‌ی میان حوزه‌ی قبل از انقلاب و حوزه‌ی کنونی بسیار عمیق و قابل لمس است؛ تحول علمی، پژوهشی و تبلیغی بزرگی رخ داده است. در گذشته، طلبه‌ها با ابهام و بی‌برنامگی در تحصیل روبه‌رو بودند، اما امروز آموزش‌ها هدفمند، منظم و بر پایه‌ی نیاز‌های واقعی طراحی می‌شود. پژوهش در حوزه عمق و گستره‌ی بیشتری یافته و فعالیت‌های تبلیغی نیز با روش‌های نو، علمی و اثرگذار دنبال می‌شود.

وی اضافه کرد: گذشته اگرچه اصالت‌هایی داشت، اما امروز حوزه توانسته با نگاه نظام‌مند، عقلانی و متکی بر نیاز‌های زمان، رسالت خود را در جهت تعالی انسان و گسترش فرهنگ الهی با قدرت بیشتری دنبال کند. این حرکت، آغاز راه یک تمدن جدید انسانی است که از دل حوزه‌های علمیه سر برمی‌آورد.

{$sepehr_key_187532}

عضو مجلس خبرگان رهبری عنوان کرد: تحول تبلیغی در حوزه‌های علمیه باید در سراسر کشور و میان مردم، به‌ویژه جامعه‌ی انقلابی، به‌صورت گسترده و عمیق دنبال شود. خوشبختانه با تشکیل معاونت تبلیغ در مدیریت حوزه، زمینه‌ی اجرای طرح‌ها و ابتکارات تازه فراهم شده است و امید می‌رود فعالیت‌های تبلیغی با کیفیتی نو و گستردگی بیشتر پیش برود. این تحول نعمت بزرگی است که باید از آن قدردانی کرد؛ زیرا به لطف الهی، به برکت خون شهدا، پیروزی انقلاب اسلامی، و هدایت‌های امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری، حوزه‌های علمیه در مسیر تحولی اساسی و سازنده قرار گرفته‌اند.

امام خمینی (ره) بانی اصلی نوسازی حوزه پس از انقلاب بودند

وی خاطرنشان کرد: ریشه‌ی اصلی این تحول را باید در اندیشه و دوراندیشی امام خمینی (ره) جست‌و‌جو کرد. ایشان بانی اصلی نوسازی حوزه پس از انقلاب بودند و با رهنمود‌های دقیق خود، مسیر را به‌درستی ترسیم کردند. اگر تأکید امام بر حفظ «فقه جواهری» و اصالت‌های علمی نبود، ممکن بود دگرگونی‌های بعد از انقلاب، حوزه را از بنیان دینی‌اش جدا کند و روحانیت را گرفتار انحراف کند. اندیشه‌ی امام، راه را روشن کرد و مقام معظم رهبری نیز با شناختی ژرف و بی‌نظیر از ساختار روحانیت و نظام حوزه، این مسیر را با رهبری و اشراف کامل ادامه دادند.

آیت‌الله علم‌الهدی بیان کرد: در گذشته، روحانیت گرفتار آسیب‌هایی جدی بود؛ بخشی از بدنه‌ی حوزه درگیر کیش شخصیت و مریدپروری بود و گاه جای رشد علمی و معنوی را رقابت‌های شخصی می‌گرفت. این روحیه نه تنها موجب پیشرفت نمی‌شد، بلکه موجب اختلاف و تضعیف بدنه‌ی علمی حوزه می‌گردید.

وی افزود: آسیب دیگر، بی‌ارزش ماندن علم و دانایی بود. بسیاری از علما با وجود دانش فراوان، بدون اینکه بتوانند علم خود را منتقل کنند از دنیا می‌رفتند؛ میراث آنان در خاک دفن می‌شد و حوزه از اندیشه‌های بلند آنان بی‌بهره می‌ماند. فضای سیاسی و اجتماعی آن دوران نیز برای علما محدود بود. روحانیونی که می‌خواستند اندکی در امور سیاسی یا مسائل مردم مداخله کنند، بلافاصله از سوی جریان‌های استکباری و استعمارزده متهم به وابستگی به انگلیس می‌شدند.

در روحانیت امروز دیگر خبری از انحصارطلبی و خمودگی فکری نیست

امام جمعه مشهد مقدس گفت: در آن روزگار، هر روحانی که اندکی وارد عرصه‌ی اجتماع یا سیاست می‌شد، با سوء‌ظن و تهمت روبه‌رو بود. چنین شرایطی حوزه را از درون تهی کرده و فضای علمی و معنوی آن را آلوده ساخته بود. اما امروز، به برکت انقلاب اسلامی، آن سنت‌های نادرست و فشار‌های استعماری شکسته شده‌اند. روحانیت امروز آزادتر، آگاه‌تر و پاسخ‌گوتر به نیاز‌های مردم عمل می‌کند. هر نیروی بااستعداد که در حوزه ظهور کند، با استقبال و بهره‌گیری جمعی مواجه می‌شود و دیگر خبری از انحصارطلبی، رقابت منفی یا خمودگی فکری نیست.

وی بیان کرد: حوزه‌ی کنونی با بهره‌گیری از میراث گران‌سنگ علمای گذشته و هدایت‌های امام و رهبری، در مسیر اصلاح، تدوین، و بالندگی قرار گرفته است. اکنون رسالت آن، تربیت انسان الهی و نشر اندیشه‌ی دینی بر پایه‌ی معرفت، خرد و آزادی است؛ رسالتی که ادامه‌ی طبیعی نهضت امام و امت انقلابی است و نوید آینده‌ای روشن برای تمدن اسلامی می‌دهد.

مقام معظم رهبری با وجود گرفتاری‌های بزرگ همواره حرکت‌های حوزه را زیر نظر داشته‌اند

نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی تصریح کرد: مقام معظم رهبری با وجود گرفتاری‌های بزرگ سیاسی و مشکلات بین‌المللی کشور، همواره با دقت و نفوذی کم‌نظیر، حرکت‌های حوزه را زیر نظر داشته‌اند. در سخت‌ترین شرایط، همچون دوران جنگ و بحران‌های ملی، ایشان توانسته‌اند طرح‌های دقیق مدیریتی برای حوزه‌های علمیه طراحی و اجرا کنند.

وی ابراز کرد: همین روح مسئولیت‌پذیری و توان مدیریت است که امروز نیز در هدایت مسائل علمی و فرهنگی حوزه جلوه‌گر است؛ ایشان حتی در جزئی‌ترین امور حوزه علمیه قم، از وضعیت اساتید گرفته تا نیاز‌های طلبه‌ها، پیگیر و آگاه هستند.

آیت‌الله علم‌الهدی گفت: این میزان مراقبت، نه فقط نظارت اداری، بلکه نظارتی آمیخته با عشق و فهم تحولی است. ایشان همواره تأکید دارند که مسیر تحول در حوزه تازه آغاز شده و هنوز در ابتدای راه هستیم. اگر امروز اضطراب و سختی وجود دارد، باید دانست که این آغاز حرکت است، سرآغازِ تحولی بزرگ که آینده‌ی روحانیت و حوزه را دگرگون خواهد کرد. آنچه در آینده‌ی حوزه قابل مشاهده خواهد بود، بسیار درخشان‌تر از وضع کنونی است، هرچند نسل پیشین شاید توفیق دیدنِ آن را نداشته باشد، اما شما طلبه‌های جوان، وارثانِ این آینده هستید.

مسیر تحول نیازمند ایستادگی نسل جدید است

وی تأکید کرد: تحول در حوزه یک برنامه‌ی لحظه‌ای نیست، بلکه یک «حرکت تاریخی» است. نباید تصور کرد که حالا که چند گام برداشته‌ایم، می‌توان صرفاً به درس و پژوهش بسنده کرد و از کنار سختی‌های معیشتی یا مشکلات اقتصادی گذشت. اگر نسل شما ایستادگی کند، مسیر تحول به نتیجه خواهد رسید؛ همان‌گونه که گذشتگان با مقاومت در تنگنا‌های دوران پیش از انقلاب، توانستند بنیان انقلاب اسلامی را از دل حوزه برپا کنند.

عضو مجلس خبرگان رهبری عنوان کرد: امروز مهم‌ترین آسیبی که حوزه با آن مواجه است، کم‌رنگ شدن روح مقاومت در میان طلبه‌های جوان است. در حالی که گذشته با همه‌ی محدودیت‌ها، مسیر مشخص و هدف واحد داشت، امروز مسیر‌های فرعی و گاه انحرافی مقابل چشم نسل جوان باز شده است: فشار‌های سیاسی، مشکلات اقتصادی، دغدغه‌های خانوادگی و وسوسه‌ی رفاه ممکن است روحیه‌ی معنوی و صبر طلبگی را تضعیف کند.

وی تصریح کرد: حوزه امروز، با همه مشکلات، از نظر فکری و مدیریتی در نقطه‌ای روشن ایستاده است. اما شرط تداوم این مسیر، مقاومت و پایداری نسل جوان است. اگر طلبه‌های امروز راه را رها کنند، این جاده به مقصد نمی‌رسد. اگر بایستند و استقامت کنند، آینده‌ای بزرگ در انتظار حوزه خواهد بود؛ آینده‌ای که شما جوانان باید آن را بسازید.