نگاهی به تعبیر قرآنی «ایام‌الله» و روزهایی که سنت الهی آشکار می‌شود | روزهایی که خداوند صحنه‌گردان آن است

ایام‌الله، کلید فهم حرکت تاریخ از منظر قرآن است. این مفهوم به ما می‌گوید که در پشت‌پرده اتفاق‌ها، دست قدرتمند الهی در کار است.

کد خبر: ۳۹۱۹۰۰

تاریخ : ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۲:۱۹

نوشته

سمانه رضوانی | شهرآرانیوز؛ ایام‌الله، کلید فهم حرکت تاریخ از منظر قرآن است. این مفهوم به ما می‌گوید که در پشت‌پرده اتفاق‌ها، دست قدرتمند الهی در کار است و روز‌هایی خواهد آمد که این دست، آشکارا عمل خواهد کرد. وظیفه ما، ایمان به آن روزها، امید به روز‌های نعمت و هراس از روز‌های عقاب و عمل براساس این ایمان است.

یکی از مصادیق یوم الله،۲۲ بهمن ۱۳۵۷ است، روزی است که ملت ایران آشکارا دست قدرت الهی و عنایات یداللهی امام زمان را دیدند، یوم اللهی که نتیجه آن استقرار ولایت الله و دفع طاغوت زمان بود.

فراتر از روز‌های تقویم

در نگاه اول، «ایام» به معنای روز‌های عادی گذر زمان است. اما در تفسیر با ظرافت نشان می‌دهد که وقتی «ایام» به خدا اضافه می‌شود، «ایّامَ‌الله» مفهومی کاملا متعالی پیدا می‌کند. این کلمه، به روز‌هایی از هفته یا ماه اشاره نمی‌کند، بلکه به رویداد‌ها و وقایع بزرگ و عبرت‌آمیزی اشاره می‌کند که ظهور کامل اراده، قدرت، نعمت یا نقمت الهی در آنها تجلی یافته است.

به بیان دیگر، ایام‌الله مقطع‌هایی از تاریخ هستند که پرده از مشیت الهی کنار می‌رود و دست خداوند به‌صورت آشکار در جریان زندگی بشر دیده می‌شود. این روزها، نقاط عطفی هستند که سرنوشت جوامع را دگرگون می‌سازند و برای همیشه در حافظه تاریخ ثبت می‌شوند.

کارکرد هدایتی یادآوری ایام‌الله

در آیه۵ سوره ابراهیم، هدف از فرمان «وَ ذَکِّرْهُمْ بِأَیّامِ‌الله: و ایام‌الله را به آنها یادآوری کن» این‌چنین روشن می‌شود که یادآوری این روزها، عاملی برای تثبیت ایمان و تقویت روحیه امید و مقاومت درمیان مستضعفان و تحت‌ستم‌قرارگرفتگان است. هنگامی که موسی (ع) مأمور هدایت قومی می‌شد که سال‌ها در زیر یوغ فرعونیان، ذلت و تاریکی شرک را تجربه کرده بودند، معجزات کافی نبود.

لازم بود تاریخ را به‌کمک بخواند و نشان دهد که سنت الهی بر نابودی مستکبران و نجات مستضعفان، استوار است. یادآوری نجات نوح (ع) از طوفان، نجات ابراهیم (ع) از آتش نمرود و عذاب قوم عاد و ثمود، به بنی‌اسرائیل این پیام را می‌رساند که خدایی که در آن روز‌ها چنان کرد، امروز نیز می‌تواند شما را نجات دهد.

دو روی اصلی ایام‌الله

ایام نعمت و نجات: روز‌هایی است که خداوند، نعمت خاص خود را بر بندگان شایسته‌اش نازل می‌کند؛ مانند روز نجات مؤمنان و هلاکت کافران در ماجرای طوفان نوح (ع)، روز عبور بنی‌اسرائیل از دریا و غرق فرعونیان، یا روز نزول وحی بر پیامبران. اینها روز‌های ظهور رحمت و قدرت الهی برای یاری مؤمنان است.

ایام نقمت و عذاب: روز‌هایی که کیفر الهی بر امت‌های طغیانگر و منکر فرود می‌آید؛ مانند روز عذاب قوم لوط (ع)، قوم صالح (ع) و فرعونیان. اینها روز‌های ظهور عدالت و قهر الهی است.

پیام مهم اینجاست که هر دو وجه، «ایام‌الله» هستند: نعمت بر مؤمنان و عذاب بر منکران؛ چراکه در هر دو، حاکمیت مطلق و تدبیر الهی به‌صورتی بی‌نظیر و فراموش‌ناشدنی، آشکار می‌شود.

غفلت و انکار ایام‌الله

در تفسیر آیه۱۴ سوره جاثیه، کافران و ستمگران، کسانی هستند که «لَایَرْجُونَ أَیَّامَ‌الله»؛ یعنی آنها به روز‌های خدا امید ندارند و آن را انتظار نمی‌کشند. آنها در محاسبات خود، فقط عوامل مادی و علل ظاهری را می‌بینند و هرگز باور ندارند روزی فراخواهد رسید که خداوند، نظام علّی و معلولی عادی را درهم بشکند و به داد مظلومان برسد و ستمگران را مجازات کند.

این ناباوری، ریشه در «استکبار» و «غرور» آنها دارد. آنها خود را محور جهان می‌دانند و جایی برای دخالت و قضای الهی در تاریخ قائل نیستند؛ به همین دلیل، قرآن به مؤمنان دستور می‌دهد تا هنگام مجازات این ستمگران فرانرسیده است، از اذیت و آزارشان بگذرند و صبر پیشه کنند؛ چراکه کیفر آنها در یکی از همین ایام‌الله، قطعی و گریزناپذیر است.

{$sepehr_key_188371}

درس‌های دائمی برای امت اسلامی

داستان‌های ایام‌الله، جریانی زنده و عبرت‌آموز برای همه دوران‌ها، به‌ویژه امت اسلامی است. این روز‌ها به ما می‌آموزد که تاریخ، جبری کور و بی‌معنا نیست، بلکه صحنه ظهور سنت‌های الهی است؛ سنت نصرت مؤمنان، سنت هلاکت کافران و سرکشان و سنت مهلت‌دهی.

در اوج تاریکی‌ها باید امیدوار بود؛ چراکه سنت الهی بر پیروزی نهایی حق، استوار است و این، خود یک «یوم‌الله» بزرگ خواهد بود. عزت و ذلت ملت‌ها در گرو ایمان، تقوا و عمل صالح است. ملتی که به خدا و روز‌های او (چه روز نعمت، چه روز عقاب) ایمان داشته باشد و براساس آن عمل کند، مشمول ایام نعمت خواهد شد و آن‌که غافل شود، در معرض ایام نقمت قرار خواهد گرفت.

منظور نهایی از یادآوری ایام‌الله، بیداری و هوشیاری دائمی جامعه مؤمنان است.