مدیریت زمان در ماه مبارک رمضان | هنر بندگی در متن زندگی

در دنیای پرمشغله امروز، بسیاری از ما نگرانیم که نتوانیم بین عبادت، خانواده و مسئولیت‌های روزمره تعادل برقرار کنیم.

کد خبر: ۳۹۴۴۸۹

تاریخ : ۰۳ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۹:۰۰

نوشته

سمانه رضوانی | شهرآرانیوز؛ ماه رمضان، ماهی است که در آن سفره رحمت الهی گسترده است و همه برای بهره‌گیری از این ضیافت، لحظه‌شماری می‌کنند. امام‌رضا (ع) فرمودند: «بکوشید که زمانتان را به چهار بخش تقسیم کنید: زمانی برای مناجات با خدا، زمانی برای تأمین معاش، زمانی برای معاشرت با برادران و ساعتی برای کسب لذت‌های حلال.»، اما در دنیای پرمشغله امروز، بسیاری از ما نگرانیم که نتوانیم بین عبادت، خانواده و مسئولیت‌های روزمره تعادل برقرار کنیم.

رمضان، ماه برکت است و یکی از مصداق‌های برکت، زیادی خیر در زمان است. با رفتن به دل آیات قرآن و احادیث اهل‌بیت (ع)، می‌توانیم بیاموزیم که چطور زمان را مدیریت کنیم تا هم به عبادتمان برسیم و هم از طعم شیرین زندگی درکنار خانواده‌مان، لذت ببریم.

برکت وقت؛ معجزه سحرخیزی

پیامبر اکرم (ص) نیز می‌فرمایند: «بهترین هنگامی که شما خداوند بزرگ را در آن می‌خوانید، وقت سحر است.» یکی از نعمت‌های بزرگ ماه رمضان، سحر‌های آن است.

مدیریت زمان در رمضان، از سحر آغاز می‌شود. سحرخیزی، فرصتی طلایی برای برنامه‌ریزی روزانه است. اگر نیم‌ساعت زودتر از وقت سحر بیدار شوید، می‌توانید علاوه‌بر خوردن سحری، چنددقیقه‌ای را هم به مناجات، خواندن چند آیه از قرآن و مهم‌تر از همه، نوشتن کار‌های مهم آن روز اختصاص دهید. این‌گونه، روز خود را با انرژی خوب و یک برنامه منظم، آغاز کرده‌اید و برکت وقت را میهمان زندگی‌تان ساخته‌اید.

تقسیم کار کنید

یکی از اصول مدیریت نوین، «تقسیم کار» است. آموزه‌های دینی ما نیز به این اصل؛ توجه ویژه‌ای داشته‌اند. این اصل را در خانواده اجرا کنید. برای آماده‌سازی سفره افطار، بین اعضای خانواده تقسیم کار کنید. یکی مسئول خرید مایحتاج باشد، دیگری مسئول چیدن سفره، یکی کمک در آشپزی و دیگری مسئول شستن ظروف. با این کار، هم از فشار کار بر روی یک نفر یعنی مادر خانواده کم می‌شود و هم همه اعضا در ثواب میهمان‌نوازی، شریک می‌شوند.

حضرت امیرالمؤمنین (ع) می‌فرمایند: «روزی درحالى‌که فاطمه (س) نزدیک من نشسته بود و من عدس پاک می‌کردم، پیامبر (ص) وارد شدند و فرمودند:‌ای اباالحسن! عرض کردم لبیک یا رسول‌اللَّه! فرمود: آنچه می‌گویم، بشنو؛ زیرا من هیچ حرفی نمی‌زنم، مگر اینکه به امر پروردگار است: مردى که به زن خود در خانه کمک کند، خدا ثواب یک سال عبادتی را که روز‌ها روزه باشد و شب‌ها به قیام و نماز ایستاده باشد، به او می‌دهد.» این کار، حس همکاری و مسئولیت‌پذیری را درمیان کودکان و نوجوانان، تقویت و فضای خانه را صمیمی‌تر می‌کند.

نهی از «تبذیر» زمان

قرآن کریم، انسان‌ها را از اسراف و تبذیر (خرج کردن بی‌رویه) برحذر داشته است: «إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ کَانُوا إِخْوَانَ الشَّیَاطِینِ: به‌درستی که اسراف‌کاران، برادران شیاطین هستند.» (اسرا، ۲۷) یکی از مصداق‌ها، اسراف و تبذیر در وقت است. تبذیر وقت، یعنی صرف کردن بی‌حساب آن در کار‌های بیهوده و بدون فایده؛ مثلا درست است که خواب روزه‌دار هم عبادت است، ولی نباید همه روز را بخوابیم یا ساعت‌ها، تماشای برنامه‌هایی که هیچ بار معنوی ندارند و همچنین چرخیدن بی‌نتیجه در فضای مجازی، همه مصادیق «تبذیر وقت» هستند.

امام‌علی (ع) می‌فرمایند: «إِضَاعَه الْفُرْصَه غُصَّه: از دست دادن فرصت، مایه اندوه است.» فرصت ماه مبارک رمضان، غنیمت است. پس بیائیم با مدیریت زمان، از اسراف وقت جلوگیری کنیم و لحظاتمان را با اعمال نیک و مفید پر کنیم.

اولویت خانواده

ماه رمضان، ماه میهمانی خداست. طبیعت یک میهمانی، این است که میزبان از میهمانان خود پذیرایی می‌کند. اما ما نیز وظایفی داریم. در این میان، نباید از میهمان‌نوازی از خانواده و توجه به همسر و فرزندان غافل شویم. پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: «خَیْرُکُمْ خَیْرُکُمْ لِأَهْلِهِ وَ أَنَا خَیْرُکُمْ لِأَهْلِی: بهترین شما کسی است که برای خانواده‌اش بهترین باشد و من بهترین شما برای خانواده‌ام هستم.»

این فرموده پیامبر (ص)، اصل مهمی را در مدیریت زمان گوشزد می‌کند؛ اولویت‌داشتن خانواده دربین امور زندگی. در برنامه‌ریزی روزانه ماه رمضان، هم عبادت و ارتباط با خدا را در اولویت قرار دهید و هم برای خانواده وقت بگذارید. ساعات بعد از افطار، بهترین زمان برای جمع‌های خانوادگی است.

می‌توانید این زمان را به گفت‌و‌گو، بازی‌های فکری یا تماشای یک برنامه مفید اختصاص دهید. این‌گونه، هم به وظیفه بندگی عمل کرده‌اید و هم به وظیفه خانوادگی. تعادل بین این دو، رمز موفقیت در مدیریت زمان رمضانی است.

{$sepehr_key_191355}

وقت‌شناسی و شکر نعمت زمان

خداوند در قرآن کریم به عنصر زمان سوگند یاد کرده است: «وَالْعَصْرِ إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِی خُسْرٍ: سوگند به زمان که انسان‌ها در زیانکاری‌اند.» (عصر ۱ و۲) این سوره کوتاه، هشدار می‌دهد که اگر از زمان به‌درستی استفاده نکنیم، در زیان خواهیم بود.

حضرت رسول (ص) در مورد جایگاه ماه مبارک رمضان می‌فرمایند: «ای مردم! ماه خدا، با برکت و رحمت و مغفرت به شما روی آورده است؛ ماهی که نزد خدا، بهترین ماه‌هاست و روزهایش، بهترین روز‌ها و شب‌هایش، بهترین شب‌ها و ساعاتش، بهترین ساعات است.»

وقتی ما قدرشناس حضور در این ماه مبارک خواهیم بود که همه وقتمان را چه در خانه چه در مسئولیت‌های اجتماعی، دائم در حال جهاد با نفس باشیم. بیایید با خود عهد کنیم که امسال، تک‌تک ثانیه‌های این ماه را قدر بدانیم و با برنامه‌ریزی دقیق، از برکات بی‌نهایتش بهره‌مند شویم. شکر نعمت زمان، به‌جا آوردن حق آن است.