روایت یک تحول فرهنگی در حاشیه شهر مشهد | مسجد چهارده‌معصوم(ع) چگونه به کانون پرشور حضور نوجوانان تبدیل شد؟

مسجد چهارده‌معصوم(ع) در منطقه توس مشهد که روزگاری صف نماز جماعت آن به چند نفر محدود می‌شد، امروز با حضور ده‌ها نوجوان و برگزاری برنامه‌های منظم قرآنی و فرهنگی، جلوه‌ای تازه از احیای مسجد در مناطق حاشیه‌ای شهر را به نمایش گذاشته است.

کد خبر: ۳۹۴۶۳۲

تاریخ : ۰۴ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۳:۴۳

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، مسجد چهارده‌معصوم(ع) واقع در میدان معراج، توس ۴۳، بین شهید غلامی ۲ و ۴، از جمله مساجدی است که با همت و مشارکت مستقیم مردم بنا شد؛ مسجدی سه‌طبقه در یکی از مناطق حاشیه‌ای شهر که از ابتدا قرار بود به‌عنوان پایگاه دینی، فرهنگی و اجتماعی اهالی ایفای نقش کند. این مسجد با کمک‌های مردمی از مرحله آغاز ساخت تا تکمیل و تجهیز پیش رفت و سال‌ها محل برگزاری نماز جماعت و مراسم‌های مذهبی بود.

با این حال، در گذر زمان و به‌دلیل برخی فرازوفرودها، حضور نمازگزاران به‌تدریج کاهش یافت؛ به‌ویژه نوجوانان و جوانان که می‌توانستند موتور محرک فعالیت‌های مسجد باشند، کمتر در برنامه‌ها دیده می‌شدند. فضای وسیع مسجد باوجود امکانات مناسب، آرام‌آرام با کاهش جمعیت مواجه شد و شور و نشاط گذشته کمرنگ گردید؛ وضعیتی که در سال‌های اخیر بسیاری از مساجد با آن روبه‌رو بوده‌اند.

اما این شرایط پایدار نماند. طی دو سال گذشته، با شکل‌گیری برنامه‌ریزی فرهنگی جدید و تمرکز بر جذب نوجوانان، مسجد چهارده‌معصوم(ع) مسیر تازه‌ای را تجربه کرده است. امروز این مسجد نه‌تنها از حالت کم‌رونق گذشته فاصله گرفته، بلکه به یکی از پایگاه‌های فعال و پرتحرک نوجوانان محله تبدیل شده و بخش قابل‌توجهی از برنامه‌های آن به همت همین نسل اداره می‌شود.

آنچه در ادامه می‌خوانید، روایت این دگرگونی و احیای دوباره مسجد در قالب گفت‌و‌گو با علی خداپور، مسئول فرهنگی مسجد است؛ روایتی از مسیری که با دغدغه آغاز شد و با مشارکت نوجوانان و همراهی مردم به نقطه‌ای امیدبخش رسید.

خداپور با اشاره به پیشینه فعالیت مسجد می‌گوید: مسجد از سال ۱۳۹۰ فعالیت خود را آغاز کرد و با مشارکت مستقیم مردم ساخته و تکمیل شد. با این حال، در سال‌های اخیر مانند بسیاری از مساجد، با کاهش محسوس جمعیت مواجه بود؛ به‌طوری که گاهی صف نماز جماعت مغرب به پنج نفر هم نمی‌رسید و فضای مسجد باوجود وسعت و امکانات، عملاً بلااستفاده مانده بود.

وی ادامه می‌دهد: حدود دو سال پیش که وارد مسجد شدم، این وضعیت برایم دغدغه شد. با توجه به تأکیدات رهبر معظم انقلاب و علما درباره جایگاه مسجد، احساس کردم نمی‌توان به این شرایط بی‌تفاوت بود. کار را از حضور مستمر در مسجد آغاز کردم. تلاش کردم با نمازگزاران ارتباط بگیرم و اعتماد هیئت‌امنا و امام جماعت را جلب کنم. برنامه‌های ساده‌ای مانند قرائت قرآن و دعا را شروع کردیم تا فضا آرام‌آرام جان بگیرد.

جذب نوجوانان با محوریت قرآن و انگیزه‌بخشی

مسئول فرهنگی مسجد چهارده‌معصوم(ع) درباره نقطه عطف فعالیت‌ها می‌گوید: تصمیم گرفتیم تمرکز ویژه‌ای بر نوجوانان داشته باشیم. کار را با برگزاری کلاس‌های قرآن آغاز کردیم. برای ایجاد انگیزه، جوایزی در نظر گرفتم که بخشی از آن‌ها را شخصاً تأمین می‌کردم؛ از لوازم‌التحریر تا هدایایی مانند ساعت هوشمند و ایرپاد. همین موضوع باعث شد تعداد شرکت‌کنندگان از حدود هفت نفر به بیش از ۳۰ نفر برسد و امروز بین ۴۰ تا ۵۰ نوجوان ثابت در برنامه‌های مسجد حضور دارند.

به گفته خداپور، در کنار آموزش روخوانی و حفظ قرآن، مباحث احکام، اخلاق و تأکید بر اقامه نماز نیز به‌طور جدی دنبال شد. برای ما مهم بود که نوجوانان صرفاً در کلاس حضور نداشته باشند، بلکه مقید به نماز جماعت شوند. امروز به‌راحتی ۲۵ تا ۳۰ نوجوان در نماز‌های جماعت شرکت می‌کنند و چند نفر از آن‌ها حافظ سوره‌هایی مانند واقعه، فجر و جمعه شده‌اند.

تشکیل قرارگاه فرهنگی و واگذاری مسئولیت به نوجوانان

وی با اشاره به توسعه فعالیت‌ها می‌افزاید: پس از گسترش کلاس‌ها، طبقه بالای مسجد را با کمک خود نوجوانان سامان‌دهی کردیم. فضای بلااستفاده را تمیز و تجهیز کردیم؛ میز پینگ‌پنگ، فوتبال‌دستی و برنامه‌های ورزشی فراهم شد. سپس یک قرارگاه فرهنگی تشکیل دادیم و هر یک از نوجوانان مسئول بخشی شدند؛ از فضای مجازی و امور ورزشی گرفته تا حتی امور مالی.

خداپور ادامه می‌دهد: برنامه‌هایی مانند جلسات هفتگی قرآن، اردو‌های تفریحی، کوه‌پیمایی، قربانی در ابتدای هر ماه قمری و توزیع بسته‌های معیشتی برای خانواده‌های نیازمند در قالب همین قرارگاه شکل گرفت. هدف ما این بود که نوجوانان علاوه بر حضور، مسئولیت‌پذیر شوند.

راه‌اندازی هیئت سیده زینب(س) و رونق دوباره مسجد

مسئول فرهنگی مسجد با بیان اینکه هیچ چیز مانند هیئت نمی‌تواند جوانان را حول یک محور جمع کند، از تأسیس هیئت سیده زینب(س) خبر می‌دهد و می‌گوید: تمام فعالیت‌های فرهنگی مسجد ذیل نام این هیئت سامان‌دهی شد. امروز مراسم‌های هفتگی، مناجات‌خوانی در ماه مبارک رمضان و برنامه‌های مناسبتی با استقبال گسترده برگزار می‌شود و در برخی مناسبت‌ها تا ۳۰۰ یا ۴۰۰ نفر نیز حضور دارند.

به گفته وی، دعوت از مداحان شاخص شهری در اعیاد شعبانیه و دیگر مناسبت‌ها نیز به رونق بیشتر مسجد کمک کرده است. همچنین با راه‌اندازی کلاس‌هایی مانند آموزش زبان و هنر‌های دستی ویژه دختران، بخشی از هزینه‌های فرهنگی مسجد نیز تأمین می‌شود.

خداپور با تأکید بر اینکه امروز بخش قابل‌توجهی از اداره فعالیت‌های مسجد برعهده نوجوانان است، می‌گوید: از جلسات قرآن تا برنامه‌های هیئت، نوجوانان میدان‌دار هستند و هیئت‌امنا و امام جماعت نیز همراهی می‌کنند. مسجدی که زمانی خلوت و کم‌رمق بود، امروز به یکی از پایگاه‌های اصلی حضور نوجوانان در محله تبدیل شده است.

خداپور در تشریح برنامه‌های مسجد در ماه مبارک رمضان، از تدارک مجموعه‌ای متنوع از برنامه‌های عبادی، فرهنگی و حمایتی خبر داد و می‌گوید: هم‌زمان با فرارسیدن این ماه شریف، برنامه محفل روزانه جزءخوانی قرآن کریم هر روز یک‌ساعت‌ونیم پیش از اذان مغرب برگزار می‌شود که با استقبال گسترده نمازگزاران، به‌ویژه نوجوانان، همراه است.

وی با اشاره به برپایی سفره‌های افطاری ساده در این مسجد می‌افزاید: پس از برگزاری محفل قرآنی، سفره‌های افطار پهن می‌شود و از روزه‌داران با افطاری ساده پذیرایی به عمل می‌آید. تلاش شده است فضای معنوی مسجد در کنار ترویج فرهنگ ساده‌زیستی و همدلی، زمینه حضور پررنگ اقشار مختلف مردم را فراهم کند.

خداپور ادامه می‌دهد: همچنین چهارشنبه‌های هر هفته مراسم دعای افتتاح با حضور نمازگزاران برگزار می‌شود که به یکی از برنامه‌های ثابت و مورد استقبال در شب‌های رمضان تبدیل شده است. علاوه بر این، در راستای عمل به مسئولیت‌های اجتماعی مسجد، بسته‌های معیشتی نیز میان افراد نیازمند محله توزیع می‌شود.

وی با تأکید بر اهمیت اقامه نماز جماعت در تمامی وعده‌ها تصریح می‌کند: در ایام ماه مبارک رمضان، درب‌های مسجد از ساعات اولیه صبح برای اقامه نماز جماعت صبح گشوده است و این نماز با حضور پرشور نمازگزاران برگزار می‌شود.

{$sepehr_key_191561}

مسئول فرهنگی این مسجد همچنین از برگزاری برنامه‌های ویژه بانوان خبر داد و گفت: هر روز از ساعت ۱۴، جلسه تخصصی آموزش و تفسیر قرآن کریم ویژه بانوان به مدت یک ساعت برگزار می‌شود که با هدف ارتقای سطح معرفتی و قرآنی شرکت‌کنندگان برنامه‌ریزی شده است.

خداپور در ادامه به برنامه‌های ورزشی ماه رمضان اشاره می‌کند و می‌افزاید: مسابقات ورزشی «جام رمضان» نیز با مشارکت نوجوانان و جوانان محله برگزار می‌شود که در پایان ماه مبارک و هم‌زمان با عید سعید فطر، به برگزیدگان و برخی از نمازگزاران جوایزی اهدا خواهد شد.

وی خاطرنشان می‌کند: نماز جماعت عید سعید فطر نیز با حضور گسترده مردم در مسجد اقامه می‌شود و تلاش شده است با اجرای این مجموعه‌برنامه‌ها، مسجد در ماه مبارک رمضان به پایگاهی فعال برای عبادت، نشاط اجتماعی و خدمت‌رسانی به مردم تبدیل شود.

وی می‌گوید: این تجربه نشان داد حتی یک نفر هم می‌تواند آغازگر تحول باشد. هدف ما از طرح این موضوع، الگوسازی برای دیگر مساجد است تا بدانند با توکل بر خدا و اعتماد به نوجوانان می‌توان مسجد را به کانونی پویا و اثرگذار در محله تبدیل کرد.