همه چیز درباره پایگاه‌های آمریکا در کشور‌های عربی و همسایه ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴)

آمریکا طی سالیان گذشته با راهبرد سلطه‌جویانه حضور نظامی در منطقه غرب آسیا، بخش قابل توجهی از تجهیزات و ادوات جنگی و همچنین تعداد قابل توجهی از سربازان خود را به این منطقه گسیل کرده است.

کد خبر: ۳۹۵۶۳۹

تاریخ : ۰۹ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۲:۴۲

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، طبق گزارشی که سال ۲۰۱۸ رسانه‌های آمریکایی از وضعیت سربازان این کشور ارائه کردند، مشخص شد نزدیک به ۳۵۰ هزار نفر سرباز آمریکایی در کشور‌های مختلف جهان و در ۷۵۰ پایگاه نظامی مستقر شده‌اند و بخش عظیمی از این سرباز‌ها در غرب آسیا حضور دارند.

در ادامه به پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس و اطراف آن اشاره می‌شود؛ پایگاه‌هایی که برخی از آنها تنها در مالکیت آمریکا نیست و ناتو نیز در آنها حوزه نفوذ قابل توجهی دارد.

پایگاه‌های نظامی آمریکا در خلیج فارس

حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس امروزه به شدت محسوس است و این حضور تنها به حمایت از کشور‌های عرب منطقه محدود نمی‌شود. به بیان بهتر آمریکا در شرایط کنونی با تأسیس پایگاه‌های نظامی گسترده در کشور‌های خلیج فارس حضور فیزیکی خود را در منطقه به نمایش گذاشته است و با استقرار تسلیحات نظامی و موشکی خود را برای هر گونه درگیری و بازیگری منطبق بر منافع ملی خود در خلیج فارس آماده کرده است.

دو گروه از پایگاه‌های آمریکا و ناتو را می‌توان نام برد، که حافظ امنیت منطقه خلیج فارس، به خصوص منابع نفتی و راه‌های ارتباطی آن به منظور تأمین انرژی، اقتصاد بلوک توسعه یافته، به ویژه غرب می‌باشند. گروه نخست پایگاه‌هایی هستند که در درون کشور‌های منطقه خلیج فارس واقع هستند و گروه دیگر پایگاه‌هایی هستند که خارج از منطقه خلیج فارس استقرار یافته‌اند. در ادامه مهم‌ترین این پایگاه‌ها مورد اشاره قرار می‌گیرد.

{$sepehr_key_192727}

پایگاه‌های نظامی در بحرین

آمریکا دارای یک پایگاه مهم دریایی به نام «الفجیر»، در بحرین است که انگلستان آن را در ۱۹۳۵ احداث کرده و پس از تخلیه در اختیار آمریکایی‌ها گذاشته‌اند. از سال ۱۹۸۵ به بعد تحرکات آمریکا به تدریج در این پایگاه افزایش یافت. علاوه بر این آمریکا، امکانات مختلفی در بندر سلمان و فرودگاه محرق و پایگاه هوایی شیخ عیسی داراست. در پایگاه‌های بحرین بین ۸۶۰ تا ۱۲۰۰ نظامی آمریکایی مستقرند.

پایگاه‌های نظامی در عمان

عمان از نظر موقعیت جغرافیایی کشوری است که عمده سرزمین و قلمرو جغرافیایی آن در کنار دریای عمان و دریای عرب قرار دارد. این کشور از دو واحد جغرافیایی مجزا از هم تشکیل شده است. پایگاه‌های نظامی آمریکا در عمان عمان به دلیل قرار گرفتن در گذرگاه استراتژیک هرمز دارای موقعیت استراتژیکی و ارتباطی بین آسیا و اروپاست. جزایر موریان، مصیره، شبه جزیره مسندام بر ارزش استراتژیکی این کشور می‌افزاید، عمان مهم‌ترین متحد بلامنازع آمریکا در خاورمیانه است. آمریکا در عمان چهار پایگاه نظامی به نام‌های مصیره،‌ام الغنم، خصب، الفالاج دارد.

پایگاه‌های نظامی در عربستان سعودی

از سال ۱۹۹۰ عربستان بیشترین نیرو‌های آمریکایی در منطقه خلیج فارس را در خود جا داده است. در این کشور امکانات نظامی مختلفی متعلق به نیرو‌های ارتش آمریکا در منطقه‌های دمام، هفوف، خبر، تبوک، ینبع، پایگاه ملک عبدالعزیز در ظهران، پایگاه دریایی ملک فهد در جده، پایگاه هوایی ملک خالد در ابها، پایگاه نظامی ریاض و پایگاه نظامی الطائف مستقر هستند. پایگاه هوایی الأمیر سلطان در جنوب ریاض، مهمترین پایگاه نیرو‌های نظامی آمریکا در عربستان است. در این پایگاه ۵۱۰۰ سرباز آمریکایی وجود دارند.

عربستان به علت نگرانی از مخالفت‌های داخلی با حضور نظامی آمریکا در منطقه، معاهده رسمی دفاعی با آمریکا امضا نمی‌کند؛ هرچند که وارد چندین قرارداد آموزش نظامی و خرید تسلیحاتی با ایالات متحده شده است. با آنکه از سال ۲۰۰۱ پایگاه‌های آمریکا از عربستان به قطر انتقال یافته است، اما هنوز نیز نیرو‌های آمریکایی در دمام و منطقه ظهران و پایگاه دریایی ملک فهد و پایگاه هوایی ملک خالد و پایگاه نظامی هوایی الامیر سلطان در جنوب ریاض استقرار دارند.

پایگاه‌های نظامی آمریکا و ناتو در کویت

از میان کشور‌های عربی منطقه، کویت بیشترین حمایت را از حضور نظامی آمریکا در منطقه به عمل می‌آورد. کویت از شرایط موافقتنامه همکاری‌های دفاعی با آمریکا بسیار خرسند است. کویت از زمان جنگ خلیج فارس به بعد در امور دفاعی خود بسیار جدی است و در طول دهه گذشته، ایالات متحده بالغ بر شش میلیارد دلار تجهیزات نظامی به این کشور فروخته است. افزون بر این، کویت بخش عمده‌ای از هزینه‌های مالی ناشی از حضور نظامی آمریکا در این کشور را می‌پردازد.

پایگاه‌های نظامی آمریکا و ناتو در قطر

حضور نظامی مستقیم و مداوم آمریکا در قطر به دوران اخیر باز می‌گردد. به نحوی که این کشور امروز، به یکی از پایگاه‌های ثابت آمریکا و ناتو در منطقه تبدیل شده است. قطر هم اکنون چندین پایگاه نظامی برای پشتیبانی و حمله در اختیار آمریکا قرار داده و پس از حوادث ۱۱ سپتامبر و مشکلات آمریکا با عربستان به مقر اصلی استقرار نیرو‌های آمریکایی تبدیل شده است. امکانات نظامی آمریکا در این کشور به صورت وجود انبار‌های تسلیحات و نیز تجهیزات نظامی برای تشکیل ارتشی در اندازه یک تیپ در اردوگاه نظامی السیلیة و فرودگاه بین المللی الدوحه و منطقه‌ام سعید است؛ اما پایگاه نظامی العدید، به خصوص پس از انتقال مقر ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا از فلوریدا به این مکان، به یکی از واحد‌های بسیار مهم پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس تبدیل شده است.

پایگاه‌های نظامی آمریکا در امارات متحده عربی

امارات متحده عربی تا قبل از جنگ خلیج فارس ارتباطات نظامی نزدیکی با آمریکا نداشت، اما بعد از جنگ برای تهدید و ایجاد تعادل با ایران خواهان ارتباط دفاعی نزدیکی شده است. در سال ۱۹۹۴ نخستین معاهده نظامی را با آمریکا امضاء کرد.

نیرو‌های آمریکایی در امارات متحده عربی از امکانات نظامی مختلفی در پایگاه‌های این کشور برخوردارند؛ پایگاه هوایی الظفره در ابوظبی، فرودگاه بین المللی الفجیره، بندر زاید، بندر رشید، جبل علی در دبی و بندر فجیره از آن جمله‌اند. در امارات متحده عربی در حدود پانصد نظامی آمریکایی حضور دارند و تعدادی از هواپیما‌های تجسسی نیز در این کشور مستقر هستند. امارات اکنون کمترین سهم را در حضور نیرو‌های آمریکایی در خاکش دارد، اما بیشترین هواپیما‌های جاسوسی و راداری آمریکا در مقایسه با دیگر کشور‌های عضو شورای همکاری به جز قطر را دارد.

پایگاه‌های نظامی غربی در اطراف خلیج فارس

همانطور که اشاره شد، گروهی از پایگاه‌های نظامی آمریکا و ناتو در حلقه پیرامونی منطقه راهبردی خلیج فارس قرار دارند و به عنوان حلقه دوم پوشش دهنده امنیت خلیج فارس و در صورت نیاز به صورت یکی از پایگاه‌های فعال عملیات نظامی ظاهر می‌شوند. هرچند کمتر از ارتباط نظامی این پایگاه‌ها با خلیج فارس سخن به میان می‌آید، اما آمریکا و ناتو در عملیات‌های نظامی در خلیج فارس از دهه نود تاکنون به انحای مختلف از آنان سود برده است. این پایگاه‌ها با هدف تأمین امنیت منافع غرب در کنار سایر اهدافی مانند کنترل و نظارت بر اقدامات و فعالیت‌های گوناگون ایران، به خصوص فعالیت‌های نظامی و هسته‌ای آن، تقویت نظارت خود بر «هلال بی ثباتی» در اورآسیا و همچنین نظارت بر رفتار روسیه، چین و هند نیز شناخته می‌شوند.

این پایگاه‌ها بر اساس سند تقویت چشم اندار دفاع جهانی، بوسیله وزارت دفاع آمریکا تهیه شده است. مهم‌ترین پایگاه‌های آمریکا و ناتو که در پیرامون خلیج فارس که حافظ امنیت آن شناخته می‌شوند عبارتند از: ۱- پایگاه‌های افغانستان؛ ۲- پایگاه‌های آسیای مرکزی؛ ۳- پایگاه اینجرلیک ترکیه؛ ۴- پایگاه جیبوتی؛ ۵- پایگاه‌های اسراییل؛ ۶- پایگاه دیه گو گارسیا.

بعد از پایگاه‌های نظامی آمریکا و ناتو در خلیج فارس برای تأمین امنیت آن و مناطق ژئواستراتژیکی پیرامون آن، پایگاه‌های نظامی آمریکا در افغانستان به لحاظ موقعیت ژئوپولیتیکی مهم‌ترین و استراتژیک‌ترین پایگاه‌های نظامی این کشور محسوب می‌شود که از چندین بعد دارای ارزش و اعتبار ژئواستراتژیکی است.

بر اساس آمار‌های رسمی اعلام شده از سوی وزارت دفاع آمریکا، در حال حاضر حدود چند هزار سرباز آمریکایی در افغانستان مستقر هستند. تعداد نیرو‌های آمریکایی در افغانستان از زمان روی کار آمدن اوباما در ژانویه ۲۰۰۹ میلادی سه برابر شد و پس از آن که نتوانست با حامد کرزای در خصوص حضور دائم و قرارداد‌های امنیتی با افغانستان به توافق برسد. تعداد نیرو‌های خود را کاهش داد. در حال حاضر نیز به دلیل توافق امنیتی مشترک با رئیس جمهور جدید اشرف غنی، آمریکایی‌ها فرودگاه‌های بگرام، قندهار، شوراب، جلال آباد، و شیندند، کابل، و مزار شریف را در افغانستان، در کنترل خود دارند.

*-اطلاعات این یادداشت از کتاب مطالعات منطقه‌ای خلیج فارس نوشته دکتر بهادر زارعی عضو هیأت علمی دانشگاه تهران اخذ شد.

{$sepehr_key_192731}