چرا هر روز قیمت پوشک نوزاد افزایش می‌یابد؟

محاسبات نشان می‌دهد هزینه پوشک نوزاد یک تا ۱.۵ ساله به صورت ماهانه عددی در حدود ۲.۷ تا ۳ میلیون تومان است.

کد خبر: ۳۹۵۷۷۳

تاریخ : ۰۹ اسفند ۱۴۰۴ - ۲۱:۱۱

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ در بین اقلامی که این روز‌ها شاهد افزایش قیمت عجیب آنها هستیم، یکی از مهم‌ترین آنها پوشک نوزاد است. این قلم از اقلام مصرفی خانوار شاید در ظاهر موضوع کم اهمیتی محسوب شود؛ اما محاسبات نشان می‌دهد هزینه پوشک نوزاد یک تا ۱.۵ ساله به صورت ماهانه عددی در حدود ۲.۷ تا ۳ میلیون تومان است.

این رقم برای کارگری که ماهانه بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان حقوق می‌گیرد، معادل ۱۰ تا ۱۵ درصد از کل حقوق سرپرست خانوار است. نکته قابل تأمل اینکه، بررسی روند رشد قیمت‌ها نشان می‌دهد قیمت این محصول مصرفی طی دو سال اخیر با جهش ۶۰۰ درصدی و در چند ماه اخیر با جهش بیش از ۱۰۰ درصدی مواجه شده است؛ جهشی که باعث شده قیمت پوشک از حدود ۱۶۰ هزار تومان به حول و حوش ۷۰۰ هزار تومان برسد و فشار مستقیمی بر سبد هزینه خانوار‌ها و به ویژه خانوار‌های کم‌درآمد وارد کند.

گرچه بخش قابل توجهی از این افزایش قیمت در نتیجه جهش نرخ ارز و تورم بوده، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد دلیل بخشی از افزایش قیمت پوشک گره‌ای راهبردی در زنجیره تولید نهفته است، وابستگی به واردات پلیمر‌های سوپرجاذب؛ ماده‌ای که تنها ۲۲ درصد نیاز آن از خارج تأمین می‌شود؛ اما همان سهم محدود، به گلوگاه تعیین‌کننده قیمت این محصول تبدیل شده است.

به عبارتی، با وجود ظرفیت‌های پتروشیمی، هنوز زنجیره ارزش پروپیلن تا تولید سوپرجاذب در داخل تکمیل نشده و سالانه ۱۴۰ میلیون دلار ارز برای واردات این ماده کلیدی از کشور خارج می‌شود. طبق بررسی‌های «فرهیختگان»، در ۱۰ سال اخیر کشورمان حدود ۹۰۰ میلیون دلار صرف واردات سوپرجاذب‌ها کرده است، رقمی که می‌توانست با تکمیل زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی عاید تولیدکنندگان داخلی شده و از جهش قیمتی این محصول مصرفی خانوار جلوگیری کند.

واردات ۹۰۰ میلیون دلاری پودر جاذب پوشک

بررسی آمار صادرات در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد ارزش و وزن صادرات طی این سال‌ها با نوسانات قابل توجهی همراه بوده است. بر اساس داده‌های موجود، کمترین میزان صادرات در سال ۱۳۹۶ ثبت شده است؛ به‌طوری‌که ارزش صادرات در این سال تنها ۲۱ میلیون دلار و وزن آن ۱۰ هزار تن بوده است.

{$sepehr_key_192890}

با این حال، از سال ۱۳۹۷ روند بهبود آغاز شد و در سال‌های بعد به‌ویژه ۱۳۹۹ شاهد رشد محسوس ارزش صادرات بودیم؛ به‌طوری‌که ارزش صادرات در سال ۱۳۹۹ به ۹۵ میلیون دلار رسید، هرچند وزن صادرات در همان سال به ۵۰ هزار تن افزایش یافت. بالاترین رقم ارزش صادرات مربوط به سال ۱۴۰۳ است که با ثبت ۱۳۶ میلیون دلار و وزن ۶۰ هزار تن، رکورد بیشترین عملکرد در این دوره زمانی را به خود اختصاص داده است.

پیش از آن نیز سال ۱۴۰۱ با ۱۳۲ میلیون دلار و سال ۱۴۰۲ با ۱۲۵ میلیون دلار از سال‌های پررونق صادراتی محسوب می‌شوند. در سال ۱۴۰۰، اما افت قابل توجهی مشاهده می‌شود؛ ارزش صادرات در این سال به ۶۷ میلیون دلار و وزن آن به ۳۱ هزار تن کاهش یافته است که نشان‌دهنده یک دوره رکودی در مقایسه با سال‌های بعدی است.

در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴ نیز ارزش صادرات به ۹۸ میلیون دلار و وزن آن به ۴۳.۲ هزار تن رسیده است. این آمار نشان می‌دهد که در صورت تداوم روند فعلی، عملکرد سال ۱۴۰۴ می‌تواند به سطوح قابل قبولی نزدیک شود، هرچند فاصله با رکورد سال ۱۴۰۳ همچنان قابل توجه است. طبق داده‌های گمرک، طی ۱۰ سال اخیر درمجموع نزدیک به ۹۰۰ میلیون دلار صرف واردات این محصول شده است. به طور کلی، بررسی روند یک دهه اخیر بیانگر رشد تدریجی صادرات پس از افت سال‌های میانی دهه ۹۰ و ثبت اوج عملکرد در سال‌های ابتدایی دهه ۱۴۰۰ است؛ موضوعی که می‌تواند نشان‌دهنده جایگزینی واردات پوشک با تولید داخلی آن باشد.

افزایش ۴ برای قیمت پوشک طی دوسال

میثم فتحی‌محب، کارشناس پتروشیمی درباره سیر صعودی قیمت پلیمر‌های سوپر جاذب به‌عنوان یکی از مواد اولیه مهم در تولید پوشک نوزاد اظهار کرد: در دوسال اخیر بازار پوشک با جهشی کم‌سابقه در قیمت مواجه شده است؛ افزایشی که از حدود ۱۵۵ هزار تومان به سطوحی نزدیک به ۷۰۰ هزار تومان رسیده و عملاً رشد حدود ۴.۵ برابری را نشان می‌دهد.

وی بیان کرد: اگرچه بخشی از این افزایش ناشی از تورم عمومی، رشد هزینه‌های تولید، افزایش دستمزد و تک نرخی شدن ارز است، اما تحلیل دقیق‌تر ساختار هزینه نشان می‌دهد که نقش ماده اولیه کلیدی این صنعت، یعنی پلیمر‌های سوپرجاذب، در این جهش بسیار تعیین‌کننده بوده است. پوشک کالایی است با کشش قیمتی پایین و ماهیت ضروری؛ به طوری که قطع برق واحد‌های تولید پوشک در شرایط ناترازی برق، در اولویت نبوده و جزء آخرین واحد‌های صنعتی هستند که به علت عدم تأمین پایدار برق، ناچار به عدم فعالیت می‌شوند، بنابراین هرگونه اختلال در تأمین مواد اولیه آن به‌سرعت و تقریباً به‌طور کامل به مصرف‌کننده منتقل می‌شود و فضای مانور برای جذب هزینه در زنجیره تولید محدود است.

{$sepehr_key_192891}

نیاز سالانه به واردات

فتحی‌محب افزود: بر اساس گزارش‌های رسمی، نیاز سالانه صنعت پوشک کشور به پلیمر سوپر جاذب حدود ۲۲۰ هزار تن برآورد می‌شود که از این میزان نزدیک به ۵۰ هزار تن، معادل حدود ۱۴۰ میلیون دلار، از طریق واردات تأمین می‌شود، یعنی حدود ۲۲ درصد نیاز این صنعت آن‌هم از مسیر واردات مستقیم سوپر جاذب تأمین می‌شود.

این کارشناس پتروشیمی اضافه کرد: در حال حاضر تولید مؤثر و پایدار سوپر جاذب در داخل کشور وجود ندارد و زنجیره تأمین این ماده در داخل تکمیل نشده است. به همین دلیل، در شرایطی که واردات سوپر جاذب با محدودیت مواجه می‌شود، صنعت ناچار است بخشی از نیاز بازار را نه از طریق تولید داخلی پوشک، بلکه از طریق واردات مستقیم پوشک نهایی تأمین کند که این امر وابستگی ارزی را به سطحی بالاتر منتقل می‌کند.

منبع: فرهیختگان