روایت ایستادگی بر پرده نقره‌ای | نگاهی به فیلم‌های سینمایی دفاع مقدسی-حماسی دهه گذشته + خلاصه داستان

سینمای ایران در یک دهه گذشته آثار بسیاری را با محوریت موضوعات دفاع مقدس و مقاومت مردم ایران در برهه‌های حساس سیاسی و اجتماعی به تولید رسانده است و همچنان بر ثبت و تاریخ‌نگاری این سوژه‌ها تأکید بسیار دارد.

کد خبر: ۳۹۷۸۳۰

تاریخ : ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۸:۵۴

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، گاهی تاریخ یک سرزمین تنها در میان صفحات یک کتاب خاک‌گرفته جای نمی‌گیرد بلکه در دل مردمانش روایت می‌شود؛ در همان لحظاتی که خاک وطن فرا می‌خواند و مردم بی‌هیچ تردیدی با دل و جان پاسخ می‌دهند.

خاک ایران گرم است؛ مانند خونی که در رگ خانواده جاری‌ست، روان است و سرشت ایرانیان را با خود گره زده است. ایران از آن سرزمین‌هایی است که همواره برای دردانه‌هایش تکیه‌گاه بوده و هر گاه هم که دچار بزنگاهی بحرانی شده، بر شانه فرزندانش استوار باقی مانده و ذره‌ای کمر خم نکرده است. ایرانیان در طول تاریخ بارها و بارها به جهان نشان دادند که عشق به وطن یک واژه نیست که بر زبان جاری شود و از بین برود. این عرق، عهدی است که در هیچ شرایطی شکسته نخواهد شد.

از روزهای آتش و خون در سال‌های دفاع مقدس تا روزهای پرالتهاب حوادث و تهدیدها، مردم این سرزمین بارها قد علم کرده‌اند؛ سلاح به دست گرفتند، در صحنه حاضر شدند، روشنگری کردند تا ذره‌ای از این خاک بازیچه دست دشمن نشود. این روحیه استقامت و وطن‌دوستی، تنها در میدان‌های واقعی نبرد باقی نمانده است؛ سینمای ایران نیز در سال‌های اخیر تلاش کرده بخشی از این حافظه جمعی را به تصویر بکشد.

در دهه گذشته، سینمای دفاع مقدس و آثار حماسی ایرانی بار دیگر به سراغ همین روایت‌ها رفته است؛ روایت‌هایی از شجاعت، ایثار و وفاداری به خاکی که برای مردمانش تنها یک جغرافیا نیست، بلکه بخشی از هویت و جان آن‌هاست. فیلم‌هایی که تلاش کرده‌اند نشان دهند چگونه یک ملت، در میان فشارها و تهدیدها، می‌تواند همچنان ایستاده بماند و داستان مقاومت خود را برای نسل‌های بعدی بازگو کند.

در ادامه این مطلب برخی از شاخص‌ترین آثار دفاع مقدسی-حماسی سینمای ایران که در دهه گذشته ساخته و به نمایش گذاشته شده‌اند را مرور خواهیم کرد.

ویلایی‌ها

فیلم «ویلایی‌ها» در سال ۱۳۹۵ به کارگردانی منیر قیدی و تهیه‌کنندگی سعید ملکان تولید شده است.

این اثر سینمایی با نگاهی ظریف و زنانه به روز‌های خونین و خشن جنگ می‌پردازد. رویکرد مقاومت و حمایت زنانه در این فیلم باعث شد در میان آثار دفاع مقدسی با اقبال دوچندان مواجه شود.

داستان این فیلم در سال ۱۳۶۵ و در یک شهرک ویلایی حوالی شهر اندیمشک می‌گذرد و به واسطه فاصله کوتاهی که تا جبهه دارد، گروهی از خانواده رزمندگان آنجا ساکن شدند تا بتوانند نقش حمایتی برای عزیزانشان داشته باشند.

طناز طباطبایی، ثریا قاسمی، پریناز ایزدیار، صابر ابر و علی شادمان در این فیلم سینمایی هنرنمایی کرده‌اند.

ایستاده در غبار

فیلم سینمایی «ایستاده غبار» یکی دیگر از آثار محمدحسین مهدویان و تهیه‌کنندگی حبیب‌الله والی‌نژاد به شمار می‌رود که در سال ۱۳۹۵ به نمایش درآمده است.

این اثر در ژانر درام-جنگی به تولید رسیده و داستان زندگی شهید احمد متوسلیان را از دوران نوجوانی‌اش تا فرماندهی لشگر را در ایام جنگ ۸ ساله روایت می‌کند.

نقش اول این فیلم برعهده هادی حجازی‌فر است و در کنار او هنرمندانی نظیر امیرحسین هاشمی، فرهاد فداکار و ابراهیم امینی نیز ایفای نقش می‌کند.

نبرد خلیج فارس

انیمیشن «نبرد خلیج فارس» به کارگردانی فرهاد عظیما، محصول گروه پویانمایی فاطمه زهرا در سال ۱۳۹۵ است.

این اثر با مخاطب هدف نوجوانان، نبردی میان نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به نمایش می‌گذارد که با حمله آمریکا به تأسیسات اتمی ایران آغاز می‌شود. دست‌اندکاران این انیمیشن با خلاقیت و هوشمندی، گوشه‌ای از قدرت نظامی ایران را به تصویر کشیده‌اند.

دریاچه ماهی

فیلم «دریاچه ماهی» ساخته مریم دوستی و تهیه‌کنندگی سعید سعدی در سال ۱۳۹۵ است.

این اثر سینمایی با نگاهی به وقایع پس از جنگ ایران و عراق، به داستان چند خانواده می‌پردازد که سرشتشان با هم گره خورده است.

نادر فلاح، ستاره اسکندری، علی دهکردی و افشین هاشمی در این فیلم هنرنمایی کرده‌اند.

ماجرای نیمروز

فیلم «ماجرای نیمروز» یکی از آثار شناخته شده و محبوب محمدحسین مهدویان به شمار می‌رود. این اثر به نویسندگی محمدحسین مهدویان و ابراهیم امینی در سال ۱۳۹۵ به تولید رسید.

این فیلم به ترور‌های سازمان مجاهدین خلق در سال ۱۳۶۰ که پس از عزل ابوالحسن بنی‌صدر رواج پیدا کرد، می‌پردازد. در این میان گروه‌های ضدحکومت به تصویر کشیده می‌شوند و مخاطب را درگیر ماجرا‌های تلاش وزارت اطلاعات کشور و سپاه برای دستگیری اعضای گروه مجاهدین خلق می‌کند.

هنرمندان نام‌آشنایی در این اثر بازی کرده‌اند که از جمله آنها می‌توان به جواد عزتی، هادی حجازی‌فر، مهرداد صدیقیان و احمد مهرانفر اشاره کرد.

تنگه ابوقریب

فیلم سینمایی «تنگه ابوقریب» به کارگردانی و نویسندگی بهرام توکلی، محصول سازمان هنری رسانه‌ای اوج در سال ۱۳۹۶ است.

این فیلم که در روز‌های آخر جنگ تحمیلی ۸ ساله می‌گذرد، به منطقه استراتژیک «تنگه ابوقریب» می‌پردازد و بازگو می‌کند که چطور رزمندگان ایرانی با تمام توان از اشغال آن جلوگیری کردند.

جواد عزتی، حمیدرضا آذرنگ، امیر جدیدی، مهدی پاکدل و مرحوم علی سلیمانی از جمله چهره‌های این فیلم سینمایی هستند.

{$sepehr_key_195110}

سرو زیر آب

فیلم «سرو زیر آب» به کارگردانی محمدعلی باشه‌آهنگر و تهیه‌کنندگی سید حامد حسینی در سال ۱۳۹۶ به تولید رسیده است

داستان این فیلم به موضوع شهدای گمنام اقلیت مذهبی و اتفاقاتی ک در معراج شهدای مرکزی اهواز افتاده، می‌پردازد.

بابک حمیدیان، مینا ساداتی، مسعود رایگان، شهرام حقیقت‌دوست و همایون ارشادی را می‌توان از جمله بازیگران این فیلم نام برد.

من یوسفم مادر

فیلم «من یوسفم مادر» به کارگردانی و نویسندگی محمدرضا فرطوسی در سال ۱۳۹۶ منتشر شده است.

این فیلم با روایت داستان یک جوان بغدادی است که به علت خودداری

از شرکت در جنگ علیه ایران، توسط ارتش بعث دستگیر و پس از مدتی ناپدید می‌شود.

در این فیلم ترکیبی از بازیگران ایرانی و عراقی حضور دارند که از جمله آنها می‌توان به عباس غزالی و زهرا الربیعی اشاره کرد.

۲۳ نفر

فیلم سینمایی «۲۳ نفر» ساخته مهدی جعفری در سال ۱۳۹۷ و اقتباسی از یک داستان حقیق در ایام جنگ تحمیلی ۸ ساله است که حول محور ۲۳ اسیر نوجوان ایرانی می‌چرخد و مردانگی را از دل یک جمع نوجوانانه به نمایش می‌گذارد.

درباره این جمع نوجوان ۲۳ نفره یک کتاب نیز به همین نام تألیف شده است.

در خلاصه این فیلم آمده است: ۲۳ نوجوان ایرانی در جریان جنگ تحمیلی ۸ ساله به اسارت نیرو‌های عراق درمی‌آیند و با همدلی از تله‌های خصمانه دشمن رهایی می‌یابند.

در این اثر سینمایی بیشتر بازیگران نوجوان هستند و در کنار آنها، مجید پتکی نیز ایفای نقش کرده است.

آبادان یازده ۶۰

فیلم سینمایی «آبادان یازده ۶۰» ساخته مهرداد خوشبخت و تهیه‌کنندگی حسن کلامی در سال ۱۳۹۸ است.

این اثر سینمایی داستان گروهی از کارکنان رادیو نفت آبادن را برای حفظ رادیو و مخابره اخبار به منظور مقاومت دربرابر نیرو‌های عراقی را روایت می‌کند.

علیرضا کمالی، حسن معجونی، نادر سلیمانی و ویدا جوان از جمله بازیگران این فیلم هستند.

بمب یک عاشقانه

فیلم سینمایی «بمب یک عاشقانه» به کارگردانی و نویسندگی پیمان معادی، محصول سال ۱۳۹۸ است.

داستان این فیلم در میانه سال‌های جنگ و اوج بمباران تهران می‌گذرد و به یاد مخاطب می‌آورد که عشق و امید چطور در میانه جنگ و آشوب می‌تواند به انسان و زندگی معنا ببخشد.

روایت این اثر سینمایی با کورسوی امید برای مخاطب بازگو می‌شود نه با سیاهی و غم مرگ.

پیمان معادی، لیلا حاتمی، حبیب رضایی و سیامک انصاری از هنرمندان این فیلم هستند.

منصور

ساخت فیلم سینمایی «منصور» به کارگردانی و نویسندگی سیاوش سرمدی و تهیه‌کنندگی جلیل شعبانی در سال ۱۳۹۹ به پایان رسید.

این فیلم که روایتگر بخشی از زندگی «منصور ستاری»، فرمانده پیشین نیروی هوایی ایران است، با هنرنمایی محسن قصابیان، علیرضا زمانی‌نسب، لیندا کیانی و مهدی کوشکی به نمایش درآمده است.

داستان این فیلم که در روز‌های ابتدایی سال‌های جنگ ۸ ساله روایت می‌شود، درباره تیمسار ستاری است که با جدیت به دنبال هواپیما‌های جنگی می‌گردد تا بتواند رزمنده‌ها را تجهیز کند.

تیمسار ستاری و تیمش ابتدا برای وارد کردن چند هواپیمای جنگی اقدام کردند که بخاطر حمله آمریکایی‌ها به هواپیما‌ها و بمباران آنها، با شکست مواجه شد. تیمسار ستاری به تیمش دستور داد که با داشته‌ها و دانش خودشان قطعات مورد نیاز هواپیما‌ها را در یکی از سوله‌های ارتش، تولید کنند. در ابتدا هیچ‌کس به تصمیم او اطمینان نداشت و آنها این کار را غیرممکن می‌دانستند. تمام طول فیلم تماشاگر شاهد تلاش‌های ستاری برای پیدا کردن راه خودکفایی است.

{$sepehr_key_195111}

دسته دختران

فیلم سینمایی «دسته دختران» روایتی زنانه از مقاومت در دوران جنگ تحمیلی ۸ ساله است. این فیلم که اثر یک کارگردان زن ایرانی به نام منیره قیدی است، در سال ۱۴۰۰ به تولید رسیده است.

داستان این فیلم، راوی مقاومت و ایثار زنان در روز‌های پرتلاطم ابتدایی جنگ است و با هنرنمایی بازیگرانی نظیر نیکی کریمی، پانته‌آ پناهی‌ها، فرشته حسینی، هدی زین العابدین و مهدی حسینی‌نیا منتشر شده است.

موقعیت مهدی

فیلم سینمایی «موقعیت مهدی» اولین ساخته هادی حجازی‌فر در سال ۱۴۰۰ است که تهیه‌کنندگی آن را حبیب والی‌نژاد برعهده داشته است.

این اثر درباره زندگی شهید مهدی باکری روایت می‌شود و در چند پرده زندگی شخصی، عقیدتی و شهادتش را به تصویر می‌کشد.

در کنار هادی حجازی‌فر که خود در این اثر حضور دارد و نقش اصلی را برعهده گرفته است، هنرمندان دیگری نیز نظیر ژیلا شاهی، معصومه ربانی‌نیا، وحید آقاپور و روح‌الله زمانی هنرنمایی کرده‌اند.

پالایشگاه

فیلم سینمایی «پالایشگاه» به کارگردانی مهرداد خوشبخت، تهیه‌کنندگی سعید سعدی و نویسندگی مشترک حسین تراب‌نژاد و مهرداد خوشبخت است که از سال ۱۴۰۱ منتشر شده است.

این فیلم بر اساس یک داستان واقعی در روز‌های آغازین جنگ تحمیلی ۸ ساله است؛ یک اثر سینمایی درباره روز‌های ملتهبی که گروهی از غیورمردان آبادان در تلاش هستند تا چراغ پالایشگاه را روشن نگه دارند.

در این فیلم بازیگرانی همچون نادر سلیمانی، بانیپال شومون، امیررضا دلاوری، الهام نامی و یاسین مسعودی هنرنمایی کرده‌اند.

غریب

فیلم سینمایی «غریب» ساخته محمدحسین لطیفی با تهیه‌کنندگی و نویسندگی حامد عنقا در سال ۱۴۰۱، داستانی متفاوت را درباره شهید محمد بروجردی را روایت می‌کند؛ داستانی که به سال ۵۹ و وقایع شورش حزب دمکرات بازمی‌گردد.

در این داستان، شهید بروجردی با فرمان امام خمینی (ره) به عنوان فرمانده سپاه غرب کشور به کردستان اعزام می‌شود تا مانع کشتار و پیشروی حزب کومله در غرب شود.

از جمله بازیگران شناخته شده این فیلم سینمایی می‌توان به بابک حمیدیان، مهران احمدی، رحیم نوروزی و پردیس پورعابدینی اشاره کرد.

ملاقات شیشه‌ای

فیلم «ملاقات شیشه‌ای» ساخته یوسف حاتمی‌کیا است که در سال ۱۴۰۱ است.

این اثر سینمایی روایت ۲ دشمن در صحنه نبرد را بازگو می‌کند که وقتی یک نیروی ایرانی یک سرباز عراقی رابه اسارت می‌گیرد، زمانی که متوجه می‌شود او هم شیعه است، آزادش می‌کند.

علیرضا کمالی، حسین پوریده و زینب قادری چند تن از بازیگران این فیلم هستند.