آب انبار حوض معجردار خاک می خورد

با گذشت هشت ماه از مرمت، هنوز کاربری برای آب انبار تعریف نشده است

کد خبر: ۴۰۰۲

تاریخ : ۰۴ شهريور ۱۳۹۸ - ۰۸:۳۸

نوشته

مسجد و آب انبار حوض معجردار، واقع در نبش نواب صفوی 9، یکی دیگر از موارد پرچالشی بود که حول پروژه ضامن در خبرها مطرح می شد. درست یا غلط مسجد حوض معجردار سال گذشته تخریب شد، ولی خوشبختانه آب انبار تاریخی آن حفظ شد. این آب انبار با هزینه بخش خصوصی مرمت شده و حالا حدود 8 ماهی از پایان پروژه مرمت آن می گذرد. همراه با هدایت گواهی، مجری مرمت آب انبار، در حالی قدم به این بنا می گذاریم که قفل در ورودی بنا تنها منجر به تبدیل آن به زباله دان شده است. زباله های آب میوه و ... نه تنها پشت در شیشه ای که تا پله های پایین هم پیشروی کرده است. در را که باز می کنیم، راهگذران هم از سر کنجکاوی سرکی به داخل می کشند. موج سؤال هایی است که در فضا می پیچد، انگار کنفراس خبری است. گواهی توضیحاتی درباره مرمت بنا می دهد که پاسخی به سؤالات بی شمار عابران و علاقه مندان هم هست. «کار مرمت آب انبار حدود 7 ماه زمان برد. کلا این بنا از خاک پُر بود و از یک جایی به بعد در تراز پیاده رو طاق تخریب شده بود. در اصل طاق را شکسته بودند و یک کف برای اتاقک بالا درست کرده بودند. ما کف الحاقی را جمع کردیم و دوباره طاق را چیدیم. کار سختی بود چون طاق تزئینات دارد، همه اش راسته خفته چینی است و در عین حال طرح لوزی مانند دارد که به سمت بالا باز می شود. سردر ورودی هم خیلی کار داشت، کلی آهن روی آن جوش داده بودند.»
بعد از پایان تمام این کارها آب انبار حدود آذر سال گذشته به شهرداری تحویل داده شد، اما متأسفانه از آن زمان تا کنون هیچ کاربری برای بنا تعریف نشده و همین طور متروکه رها شده است.

از سینما تا نگارخانه
گواهی از پیشنهادهایی که بعد از تحویل کار همراه با نامه ای به شهرداری ثامن ارائه شده چنین می گوید: «در نامه به شهرداری چند پیشنهاد برای کاربری بنا نوشتیم، ایجاد سینمایی کوچک برای پخش مستندهای کوتاهی درباره مشهد و تاریخچه آب انبارها و... با پرده ای 45 درجه ای در کف بنا و تعبیه تشکچه روی پله ها یکی از این پیشنهاد ها بود که حتی گفتیم حاضریم خودمان آن را راه بیندازیم، به شرط اینکه 3 سال اجاره ندهیم و بعد به شهرداری واگذار کنیم اما قبول نکردند. ایجاد نگارخانه، ویدئو آرت و... از دیگر پیشنهادها بود.»

متروکه ماندن بنا موجب تخریب آن می شود
گواهی، هدف از این پیشنهادها را استفاده از بنا می داند و می گوید: «بنا وقتی استفاده می شود سالم می ماند، متروک ماندن بنا موجب تخریب آن می شود. علاوه بر این اگر قرار نیست استفاده ای از بنا بشود پس این همه جنجال رسانه ای برای حفظ یک بنا و هزینه برای مرمت آن چه فایده ای دارد؟»

خیرخواهی به شیوه قدیمی ها
از پله های آب انبار که پایین بروید، شیر آبی را خواهید دید که در گذشته به مخزن آب متصل بوده است. رد قناتی که در گذشته جاری بوده هم هنوز کف آب انبار قابل مشاهده است. تاریکی این پایین و ترسی که احتمالا در گذشته بر جان کودکان می انداخته و سختی سرازیر شدن از پله ها برای سالمندان و معلولان، در گذشته یکی از سقاها را به این فکر انداخته که هر روز مدتی از وقت خود را صرف یک عمل خیرخواهانه کند. او هر روز مشک بر دوش پایین می رفته، آب بر می داشته و مخزنی که بالا بین دیوارها تعبیه کرده بوده را پر می کرده است تا کسانی که قدرت پایین رفتن از پله ها را ندارند از همین بالا به قدر نیاز آب بنوشند. امروز تنها رد لوله ای که به مخزن کشیده شده از آن بالا قابل رؤیت است. ردی که عمدا گواهی آن را باقی گذاشته تا این عمل انسانی را نپوشاند.

آب انباری به یاد کتیبه نویس بزرگ ایران
دیوار این آب انبار هم یادمانی شده برای یکی از کتیبه نویسان بزرگ مشهد که روزگاری بر دیوار بسیاری از خانه های تاریخی مشهد و حرم مطهر رضوی نشانی از خود به جا گذاشته است. کتیبه اولیه آب انبار و مسجد حوض معجردار را هم او نوشته است. گواهی فردی بوده که این پیشنهاد را داده است. او می گوید: «نام محمد حسن بلوکی، با امضای هنری حاج حسن رضوان را پیش تر پای بسیاری از کتیبه های خوش نویسی خانه های تاریخی مشهد دیده بودم، او در حرم مطهر امام رضا(ع) هم کتیبه نویسی کرده است. ولی متأسفانه هیچ نام و نشانی از این مرد بزرگ در شهر نبود. به همین دلیل تصمیم گرفتم یادمانی برای ایشان روی این دیوار به جا بگذارم.» او ادامه می دهد: «کتیبه حوض معجردار را هم آقای رضوان به خط ثلث و نستعلیق نوشته است به همین خاطر من در مرمت عمدا روی دست خط ایشان نرفتم. متأسفانه قسمتی از کاشی های دست خط ایشان ریخته است، من به جای تکمیل آن قسمت با دست خط فرد دیگر و کپی این کار، جایش را خالی گذاشتم. کاشی بسم ا... الرحمان الرحیم دست خط ایشان را هم که پیش تر از یکی از خانه های قدیمی واچینی کرده بودیم، به اینجا انتقال دادیم و شد خط اول کتیبه یادبود خودش. ما بقی کتیبه را هم از یکی از خوشنویسان شهر خواستیم چند خطی درباره او بنویسد. »