قصه تلخ هدف قرار گرفتن خدمه ناو دنا

یک مستندساز که پیشتر درباره ناوشکن دنا فیلم ساخته بود، قصه تلخ هدف قرار گرفتن خدمه ناو را تعریف کرد.

کد خبر: ۴۰۳۷۷۵

تاریخ : ۱۵ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۰:۴۰

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ مسعود دهنوی همان مستندسازی است که در بخشی از ماموریت ناو دنا، با آن همراه شد و گوشه‌هایی از زحمات خدمه این ناو را به تصویر کشید. او در ۱۰ روز پایانی سفر ناوشکن دنا به دور دنیا، آن را همراهی کرد. در این چند روز، ناوگروه ایرانی از عمان به سمت بندرعباس حرکت می‌کرد و با گذر از اقیانوس هند و خلیج فارس، ماموریت خود را به پایان رساند. این سفر به دور دنیا که با ناوشکن تمام ایرانی دنا و برای اولین بار رخ می‌داد سوژه‌ای برای مستندسازی شد. او همچنین فیلم مستند «فرمانده و دریا» را در خلال همین سفر ساخت و پرتره کاپیتان مغانی، فرمانده این ناوشکن را به تصویر کشید.

در روز‌های ابتدایی جنگ رمضان بود که ناو دنا در یکی از ماموریت هایش مورد اصابت ارتش متجاوز آمریکایی صهیونیستی قرار گرفت و تمام خدمه آن به شهادت رسیدند. این خبر موجی از غم و ناراحتی را در بین ایرانیان به همراه داشت. دهنوی در گفت وگویی درباره ساخت مستند از ناو دنا و خاطراتش از آن سخت گفت. همچنین تجربه فیلمسازی در جنگ رمضان را نیز بیان کرد.

او درباره ساخت فیلم مستند از «ناو دنا» گفت: من در عملیات ۳۶۰ ناوگروه ۸۶ به عنوان مستندساز حضور داشتم و حدود ۱۲ روز با افراد حاضر در این ناو همراه شدم و زندگی آنان را به تصویر کشیدم. در اواسط جنگ اخیر بود که متوجه شدم ناو دنا مورد اصابت قرار گرفته است. حدس میزدم که این ناو در جنگ دریایی مورد لطمه قرار بگیرد، اما باور نمی‌کردم چنین اتفاق دردناکی برایشان رخ بدهد. من نزدیک به ۱۲ روز همراه با یکی از عملیات‌های این ناو همراهشان شدم و سعی کردم گوشه‌ای از زندگی آنان را به تصویر بکشم.

وی ادامه داد: باید اشاره کنم افرادی که در آن ناو سوار بودند و عملیات می‌کردند، بسیار عجیب و غریب بودند. فکر می‌کنم میانگین سنی آنها حدود ۲۵ سال بود، اما همگی از نخبه‌های دانشگاه نوشهر بودند. این دانشگاه، بعد از انقلاب تاسیس شده و به صورت اختصاصی به آموزش نیروی دریایی می‌پردازد. باید اشاره کنم که زندگی در ناو بسیار سخت است و خیلی از اتفاقاتی که به صورت روتین در زندگی عادی داریم، در ناو برقرار نیست. ضمن آنکه زندگی طولانی مدت در ناو به این سختی‌ها اضافه می‌کند.

این فیلمساز مستند با اشاره به برخی قوانین نظامی بین المللی در دریا و نقض آن از سوی دشمن متجاوز در جنگ اخیر گفت: قوانین نظامی دریایی، پیچیده، اما ثابت است و همه کشور‌ها باید آن را رعایت کنند. یکی از قوانین جدی این است که اگر ناوی مورد اصابت قرار می‌گیرد، از حرکت باز می‌ماند و هیچ خطر دیگری ندارد. بنابراین، هر کشتی یا ناو دیگری که در اطراف آن ناو اصابت دیده قرار دارد، موظف است که خدمه آن را نجات بدهد. با این حال، در جنگ اخیر نه تنها این قوانین بین المللی دریایی رعایت نشد، بلکه به شیوه ناجوانمردانه‌ای، خدمه ناو مورد اصابت مجدد قرار گرفته و همین اتفاق، دلیل شهادت آنان می‌شود.

دهنوی جزئیات بیشتری از هدف قرار گرفتن ناو دنا را تشریح کرد و گفت: ماجرا از این قرار است که زیردریایی اتمیِ آمریکایی به ناو نزدیک شده و با اولین اژدر، ناو را مورد هدف قرار می‌دهد. همین موضوع باعث می‌شود که بخش قابل توجهی از ناو آسیب دیده و در آستانه غرق شدن قرار بگیرد. طبق قوانین، خدمه باید خود را به سینه یا پاشنه آسیب ندیده از ناو برسانند تا با قایق اندازی، خود را نجات بدهند. آنها هم به سمت پاشنه ایمن ناو می‌روند، اما متاسفانه به صورتی کاملا ناجوانمردانه، در حالی که ناو توان عملیات نظامی نداشته است، اژدر دوم به خدمه زده می‌شود و آنها به شهادت می‌رسند. دقت داشته باشید که براساس قوانین، دشمن متجاوز، اجازه تلفات انسانی از ناو نداشته و باید خدمه را نجات می‌داد، اما مجدد بخش سالم ناو را مورد هدف قرار می‌دهد تا آنها جانشان را از دست بدهند. متاسفانه باید بگویم از ۱۰۴ شهید این ناو، تعداد قابل توجهی از آنان بر اثر انفجار دوم به شهادت رسیدند.

وی با تاکید بر اینکه ناو دنا در زمان اصابت ماموریت نظامی نداشته است، گفت: جالب است بدانید که این ناو، فقط ماموریت اعزام دانشجویی داشته و قبل از جنگ در بهمن ماه ۱۴۰۴ عملیات خود را آغاز می‌کند. در میانه راه، هند از آنان درخواست می‌کند تا به یک رزمایش بپیوندند؛ بنابراین دشمن می‌دانسته چه چیزی را می‌زند و حتی قوانین بین المللی دریایی را هم رعایت نمی‌کند.  بعد از آن اتفاق تلخ، پیامی به فرمانده ناو دنیا، کاپیتان مغانی ارسال کردم و از ایشان پرسیدم: «آیا سالم هستید؟» پاسخ داد: «بچه هایمان شهید شدند. دنا، متفاوت متولد شد و متفاوت رفت. دنا حماسه آفرید» دقت داشته باشید که دنا، اولین ناو ایرانی بود که توانست دور دنیا را برود و به مکان‌های ویژه‌ای سفر کند. ضمن آنکه این ناو کاملا ایرانی و بومی بوده است.

دهنوی که در جنگ اخیر نیز مجموعه مستند‌هایی را ساخته است، درباره تولید اخیر خود با عنوان مجموعه مستند «داستان راش»، گفت: جنگ ۱۲ روزه تجربه‌ای برای ما بود و بسیاری از گلایه‌هایی که آن زمان درخصوص عدم همکاری با مستندسازان داشتیم، موثر واقع شد و به نظرم در جنگ اخیر، اعتماد نهاد‌ها به مستندسازان بیشتر شد. خوشبختانه قبل از وقوع جنگ، اقداماتی رخ داد که ما را یاری کرد تا در زمان جنگ بهتر کار کنیم. معتقدم جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر یک تفاوت اصلی داشت و آنهم نوع موشک‌ها بود. در جنگ ۱۲ روزه، اکثر اصابت‌ها با پهپاد نقطه زن بود و به همین دلیل خسارت به مناطق مسکونی کمتر بود، اما در جنگ اخیر، جنگنده‌ها فعالیت دارند و خسارت‌ها به مردم و مناطق مسکونی بسیار بیشتر شده است. همین اتفاق می‌تواند دستمایه‌ای برای اثبات جنایتکار بودن دشمن شود. آنهم دشمنی که مردم غیرنظامی و منطقه مسکونی می‌زند.

وی ادامه داد: خیلی از مردم باور نداشتند که دشمن اسرائیلی آمریکایی منطقه مسکونی را نیز می‌زند و همین گزاره تبدیل به دغدغه‌ای برایم شد تا پشت پرده دشمن و آن روی چهره او را نشان بدهیم. مستند‌هایی که ما در مجموعه «داستان راش» می‌سازیم، به گونه‌ای است که مخاطب متوجه می‌شود کمترین دخل و تصرف در آن صورت گرفته و روایت، کاملا عینی و مستند است. در حقیقت با یک فیلم خام و راش گونه مواجهیم که هیچ ادیتی ندارد.

{$sepehr_key_201021}

او جزئیات بیشتری از ساخت مجموعه مستند داستان راش را بیان کرد و گفت: تیم ۲-۳ نفره ما بیشتر بر مناطق انفجار متمرکز است و سعی می‌کنیم در کمترین زمان ممکن خودمان را به منطقه انفجار برسانیم. معتقدیم که محل انفجار داستان ویژه‌ای دارد که باید روایت شود. به نظرم هر فریم عکس یا راش فیلم، قصه‌های زیادی دارد و هر کدام می‌توانند پرده جدیدی را به روی مخاطب باز کنند. بهتر است بگویم هر کسی که می‌خواهد مرز میان حق و باطل را تشخیص بدهد، خوب است که نگاهی به این تصاویر داشته باشد، چرا که همه چیز واقعی و عینی و گویای همه چیز است. باید تاکید کنم که ما ماجراجو نیستیم و حضور در محل انفجار نیز برای ما خوشایند نیست، اما معتقدم هر کس وظیفه‌ای دارد و باید آن را انجام بدهد.

او خاطره‌ای از حضورش در مناطق آسیب دیده را تعریف کرد و گفت: همین چند روز پیش بود که اداره برق میدان شهدا را زدند. بلافاصله به آنجا رفتیم و تصاویر بسیار تلخی را ثبت و ضبط کردیم. لباس هایم بسیار خاکی شده بود و برای انجام کاری به اداره پست رفتم. خانمی از من پرسید که چرا خاکی هستم و به او توضیح دادم که کجا بودم و چه میکردم. ناگهان از من سوال پرسید: «آیا از ما هم کسی را زدند؟!» خیلی تعجب کردم و با خودم گفتم آن کارمندی که آنجا بوده یا سربازی که در آنجا به شهادت رسیده هم از ماست. مگر فرقی دارد؟ نباید فراموش کنیم که دشمن به «ایران» حمله کرده است، نه به من، تو یا او. همه ما در یک کشتی هستیم.

منبع: تسنیم