مرور چند راهکار ساده برای کم کردن تبعات منفی اخبار ناخوشایند جنگ در کودکان

آسیب پذیری بالای کودکان در شرایط بحرانی، مثل این روز‌ها که درگیر جنگ هستیم، می‌تواند مسبب بروز ناراحتی‌ها و مشکلات زیادی، چه برای کودک و چه برای والدین شود.

کد خبر: ۴۰۴۳۴۵

تاریخ : ۱۷ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۰:۰۰

نوشته

محبوبه عظیم زاده| شهرآرانیوز؛ آسیب پذیری بالای کودکان در شرایط بحرانی، مثل این روزها که درگیر جنگ هستیم، می تواند مسبب بروز ناراحتی ها و مشکلات زیادی، چه برای کودک و چه برای والدین شود. البته بخش قابل توجهی از این آسیب ها، با دادن توجه کافی به فرزند و مدیریت خوب والدین قابل کنترل است. اینکه اجازه ندهیم بچه ها پا به پای بزرگ ترها در انبوه خبرهای جنگی و تصاویر خسارت های به بار آمده غرق شوند یا همچنان به علایق و سرگرمی های آن ها توجه کنیم، نکته هایی ساده، اما مفید و کاربردی است که ما، امروز، تصمیم گرفته ایم بخشی از آن ها را در کنار هم مرور کنیم. فراموش نکنیم که ظرف روانی کودکان کوچک تر از بزرگ ترهاست و اگر غفلت کنیم به سرعت سرریز می شود و آسیب زا خواهد بود.

چم و خم صحبت درباره اخبار ناخوشایند

شاید در وهله اول بسیاری از والدین بر این گمان باشند که به کلی باید از صحبت درباره اخبار ناخوشایند با کودکان پرهیز کرد. اما روان شناسان بر این باورند که هم باید از کودکان محافظت کرد و هم درباره آنچه اتفاق می افتد با آن ها صحبت کرد. آن چنان که آن ها اغلب وقوع یک اتفاق دلهره آور یا ناراحت کننده را درک می کنند، اما صحبت درباره چنین موضوعاتی باید ویژگی هایی داشته باشد. کلمات باید متناسب با سن کودک انتخاب شود. گفت وگو باید در فضایی آرام انجام شود. والدین باید بفهمند که فرزندشان دقیقا از مسئله چه می داند و با تمام توان به حرف های او گوش دهند. فراموش نشود که حقایق باید به نحوی برای آن ها بازگو شود که قابل درک باشد و نیازی به بیان جزئیات نیست. نکته مهم دیگر این است که این اطمینان خاطر به فرزند داده شود که هر زمان نیاز به صحبت داشت گوش شنوایی وجود دارد و همچنین، هر کاری از دست بزرگ ترها بربیاید برای حفظ امنیت و مراقبت او خواهند کرد.

چشم در چشم کودکان

علائمی مثل بی اختیاری ادرار، لرزش لب ها، خیره شدن به یک نقطه، واکنش نشان ندادن به صداها و تماس، خشکی بدن و قفل شدن اندام ها یا قطع ناگهانی تکلم و گفتار، همگی، از جمله نشانه های قفل شدن روان و وارد شدن یک شوک شدید به کودک است. در چنین مواقعی، توصیه می شود والدین خود را با کودک هم سطح کنند، چشم در چشم های او بدوزند، دستان او را در دست خود بگیرند و از جملات ساده ای مثل «من کنارتم» استفاده کنند. گفته می شود یک تماس فیزیکی آرام مثل لمس شانه های فرزند یا یک آغوش آرام نیز می تواند کمک کننده باشد. همچنین، ابزاری مثل یک توپ نرم برای یک لمس ملموس می تواند به آرام تر شدن او و بازگشت به لحظه کمک کند.

والدین آینه کودکان

بهترین راه جلوگیری از انتقال احساسات منفی مثل ترس، یأس و ناامیدی به کودکان، تمرکز والدین بر رفتار خود است. کودک، هر چیز مثبت یا منفی را، بیش از هرچیز، با تماشای آن نزد پدر و مادرش می آموزد. پس پدر و مادر باید بسیار مراقب باشند تا در میانه پیگیری اوضاع جنگ جملات نسنجیده ای به زبان نیاورند، واکنش های هیجانی شدید مثل گریه یا فریاد نداشته باشند و برای تجزیه و تحلیل اخبار جنگ فرزندان را مخاطب قرار ندهند. البته واقعیت را نیز نباید از آن ها پنهان کرد یا در خلال شرح موقعیت متوسل به دروغ شد. همچنین، وسواس و حساسیت زیادی برای جلوگیری از آسیب های فیزیکی ممکن است در ذهن کودک حساسیت و ترس بیخود ایجاد کند.

کودکان و ترومای بمباران

در موارد حادتر کودک ممکن است دچار تروما شود که برای تعدیل و کنترل آن ارائه خدمات بهداشت روان به کودک بسیار حایز اهمیت است و توصیه می شود والدین حتما از راهنمایی های یک متخصص کمک بگیرند. در غیر این صورت، این احساسات منفی نهفته و مداوم می تواند منجر به مشکلات دیگری نظیر اضطراب، افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه و مشکلات رفتاری دیگری شود. گفته می شود برای کاهش تبعات تروماهای ناشی از انفجار و جنگ، روش های درمانی متعددی نظیر بازی درمانی، درمان های گروهی یا دارودرمانی وجود دارد. البته پیش از هرچیز باید به خاطر داشت درمان تروما زمان بر است و صبوری والدین را می طلبد. ضمن اینکه نباید فراموش کرد بروز و درمان آسیب های روحی و روانی در هر کودک با کودک دیگر متفاوت است و از این تفاوت ها نباید غافل شد.

{$sepehr_key_201602}

فضای خانه را کنترل کنید

همه ما، این روزها یا از طریق رسانه هایی که در دسترسمان است اخبار جنگ را دنبال می کنیم یا وقتی در جوار دوست و آشنا نشسته ایم شروع می کنیم به تحلیل اتفاق ها و پیش بینی آینده، اما آیا به این نکته هم توجه داریم که گفت وگوهای مکرر یا پیگیری های مداوم اخبار می تواند چه تأثیر مخربی بر کودکان بگذارد؟ اصلا به این توجه می کنیم که در چنین فضایی کودکان هم کنار ما نشسته اند و خواسته یا ناخواسته درگیر صحبت بزرگ ترها می شوند؟ روان شناسان توصیه می کنند بهتر است والدین زمان های مشخصی را برای این کار انتخاب کنند و از انتقال جزئیات به کودکان بپرهیزند. فراموش نکنیم که احساسات کودکان به شدت تحت تأثیر والدین و واکنش های آن هاست. آرامش یا اضطراب آن ها به راحتی به فرزندان منتقل می شود.

یک نفس عمیق

شنیدن صداهای مهیبی مثل انفجار از فاصله کم یا شکستن ناگهانی شیشه های خانه ناشی از موج انفجار، برخی مواقع ممکن است منجر به ایجاد تروما و آسیب های روانی زمان بری در کودکان شود. در چنین شرایطی، معمولا، توصیه می شود به کودک کمک کنیم تا بتواند در زمان حال قرار بگیرد. اما چگونه؟ توجه به دم و بازدم و استفاده از تکنیک های آرام سازی تنفس آگاهانه بسیار اثربخش است. همچنین گفته می شود لمس برخی از اشیا یا تلاش برای احساس کردن زمین زیر پا می تواند مفید باشد.

یک برنامه روزانه خوب تهیه کنید

سعی کنید در این روزها برای فرزند خود یک برنامه منظم روزانه بچینید. برنامه ای مشتمل بر فعالیت هایی ساده و معمولی و فعالیت های موردعلاقه او. این کار، مخصوصا اگر فرزندتان دچار ترس یا تروما شده است، به او برای بازگشتن به ضرباهنگ معمول روزانه کمک خواهد کرد. اثر فعالیت های ساده ای چون مرتب کردن تختخواب یا شستن دست و صورت با آب خنک یا استشمام عطرهای خوب را دست کم نگیرید. ضمن اینکه می توانید فهرستی از سرگرمی ها، بازی ها، کتاب ها و فیلم های مورد علاقه فرزندتان تهیه کنید و طی روز به سراغشان بروید.

یک جعبه کمک های اولیه مخصوص کودکان

برای کم کردن احتمال آسیب های روحی و جسمی بهتر است یک جعبه کمک های اولیه مخصوص کودکان داشته باشید. کارشناسان توصیه می کنند اقلامی مثل بانداژ، گاز استریل و ابزارهای پزشکی مانند قچی، پنس و دماسنج مخصوص کودکان و دیگر تجهیزات مخصوص به کودکان در این جعبه گنجانده شود. همچنین همراه داشتن داروهای تب بر و مسکن و داروهای ضدحساسیت، پماد سوختگی، قطره های شست وشوی چشم، گوش و بینی و ضدعفونی کننده های موضعی نیز مفید است. اگر کودک بیماری خاصی دارد و داروهای ویژه ای مصرف می کند نیز وجود این داروها در جعبه کمک های اولیه ضروری است.