ثبات موقت تا جهش طولانی‌مدت قیمت کاغذ در سال ۱۴۰۴

سال ۱۴۰۴ یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌ها در بازار کاغذ و ملزومات صنعت چاپ بود. سالی که با ثبات نسبی آغاز شد، اما از رکود، شوک‌های روانی، سیاست‌های گمرکی، اختلال در واردات و کاهش قدرت خرید، تأثیر پذیرفت و قیمت‌ها جهش کم‌سابقه‌ای داشتند.

کد خبر: ۴۰۶۰۸۳

تاریخ : ۲۳ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۰:۳۱

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ نگاهی تحلیلی به بازار کاغذ و ملزومات مورد نیاز فعالان صنعت چاپ در سال ۱۴۰۴، روایت‌گر ثبات نسبی در ماه‌های ابتدایی سال است، سالی که در ادامه با رشد پیوسته و گاه جهشی قیمت‌ها، به یکی از چالش‌برانگیزترین سال‌ها برای صنعت چاپ و نشر کشور تبدیل شد. طبق آمار و ارقام، قیمت کاغذ تحریر ۷۰ گرمی سایز ۷۰ در ۱۰۰ در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۰۶ درصد رشد داشت و بیش از دو برابر شده است.

علاوه‌براین به دلیل مشکلات ساختاری کارخانه‌ها و مجموعه‌های کاغذسازی در کشور، ازجمله تامین مواد اولیه، تامین انرژی و تجهیزات و ماشین‌آلات، بخش عمده تامین کاغذ تحریر بازار از طریق واردات انجام شد. با توجه به اینکه نرخ اقلام وارداتی به نرخ ارز وابسته است، همین مسئله بر بهای این کالا تاثیر مستقیم داشت.

در واپسین روز کاری بازار در سال ۱۴۰۳، یعنی ۲۳ اسفند، کاغذ تحریر ۷۰ گرمی سایز ۷۰ در ۱۰۰ با قیمت یک‌میلیون و ۶۵۰ هزار تومان معامله شد و کاغذ سایز ۶۰ در ۹۰ حدود یک‌میلیون و ۲۸۰ هزار تومان قیمت داشت. کاغذ ۸۰ گرمی نیز در سایز ۷۰ در ۱۰۰ حدود یک‌میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و در سایز ۶۰ در ۹۰ نزدیک به یک‌میلیون و ۴۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسید. این ارقام مبنای ورود بازار به سال جدید بودند.

بهار؛ ثبات‌شکننده و نوسان محدود

فروردین‌ماه ۱۴۰۴ با کاهش حجم معاملات و ثبات نسبی قیمت‌ها آغاز شد و کاغذ تحریر ۷۰ گرمی در همان محدوده یک‌میلیون و ۶۵۰ هزار تومان باقی ماند. اما اردیبهشت‌ماه، نشانه‌های نخستین افزایش قیمت را بروز پیدا کرد؛ به‌طوری که کاغذ تحریر ۷۰ گرمی سایز ۷۰ در ۱۰۰ به حدود یک‌میلیون و ۶۸۰ هزار تومان رسید، هرچند سایز ۶۰ در ۹۰ تغییر محسوسی نداشت. در همین ماه، کاغذ ۸۰ گرمی با رشد قیمت مواجه شد و بهای آن در سایز ۷۰ در ۱۰۰ به حدود ۲ میلیون و ۵۰ هزار تومان و در سایز ۶۰ در ۹۰ به یک میلیون و ۵۲۰ هزار تومان رسید.

در خردادماه، بازار با کاهش قیمت و ثبات نسبی روبه‌رو شد. کاغذ تحریر ۷۰ گرمی در سایز ۷۰ در ۱۰۰ به یک‌میلیون و ۵۵۰ هزار تومان و در سایز ۶۰ در ۹۰ به یک‌میلیون و ۱۸۰ هزار تومان رسید. کاغذ ۸۰ گرمی نیز در همین ماه در سایز ۷۰ در ۱۰۰ حدود ۲ میلیون تومان و در سایز ۶۰ در ۹۰ حدود یک‌میلیون و ۴۸۰ هزار تومان معامله شد.

{$sepehr_key_203402}

تابستان؛ رکود، پیش‌بینی ثبات و آغاز افزایش‌ها

تیرماه ۱۴۰۴، رئیس اتحادیه کاغذ و مقوای تهران از ثبات نسبی قیمت‌ها خبر داد و رکود و کاهش تقاضا را عامل اصلی این وضعیت دانست. پیش‌بینی او این بود که تا پیش از نیمه دوم سال و بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها، افزایش قابل توجهی رخ ندهد. با این حال، در ۲۲ تیرماه قیمت کاغذ تحریر ۷۰ گرمی سایز ۷۰ در ۱۰۰ حدود یک‌میلیون و ۵۷۰ هزار تومان و سایز ۶۰ در ۹۰ حدود یک‌میلیون و ۱۷۰ هزار تومان اعلام شد و کاغذ ۸۰ گرمی نیز نسبت به خرداد حدود ۵۰ هزار تومان افزایش قیمت داشت.

مردادماه با افزایش ۱۰۰ هزار تومانی قیمت ملزومات حوزه چاپ و نشر همراه شد و بهای کاغذ تحریر ۷۰ گرمی به بندی یک‌میلیون و ۶۸۰ هزار تومان و سایز ۶۰ در ۹۰ آن به یک‌میلیون و ۲۸۰ هزار تومان رسید. در این ماه، کاغذ ۸۰ گرمی افزایش محسوسی نداشت.

پاییز؛ جهش قیمت و شوک‌های پی‌درپی

با نزدیک شدن به شهریورماه و افزایش تقاضا، بار دیگر قیمت کاغذ تحریر صعودی شد و کاغذ ۷۰ گرمی سایز ۷۰ در ۱۰۰ به یک‌میلیون و ۸۵۰ هزار تومان و سایز ۶۰ در ۹۰ به یک‌میلیون و ۵۴۰ هزار تومان رسید. هرچند در روز‌های پایانی شهریور کاهش موقتی قیمت‌ها رخ داد و این ارقام به ترتیب به یک‌میلیون و ۷۶۰ هزار تومان و یک‌میلیون و ۴۷۰ هزار تومان رسیدند.

آغاز پاییز، اما با موج جدیدی از افزایش قیمت‌ها همراه بود و کاغذ تحریر به بندی یک‌میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسید. در هفتم مهرماه، شوک روانی ناشی از فعال شدن مکانیسم ماشه، بازار کاغذ را به شدت ملتهب کرد و قیمت کاغذ ۷۰ گرمی سایز ۷۰ در ۱۰۰ به ۲ میلیون تومان و سایز ۶۰ در ۹۰ به یک‌میلیون و ۷۰۰ هزار تومان افزایش یافت.

این روند افزایشی تا پایان مهرماه ادامه داشت و زینک دو ورقی نیز با رشد قیمت و کمیاب شدن در بازار به حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان رسید.

در آبان‌ماه، هر بند کاغذ تحریر ۷۰ گرمی سایز ۷۰ در ۱۰۰ به حدود ۲ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان رسید. برخی کارشناسان، واردات توسط افراد فاقد سابقه تخصصی را از عوامل اصلی برهم‌ریختگی بازار دانستند. در همین ماه، مرکب چاپ نیز حدود ۱۰ درصد گران‌تر شد.

آذرماه، بازار چاپ و نشر بیش از پیش تحت فشار نوسانات قیمت مواد اولیه قرار گرفت. به باور فعالان این حوزه، سیاست‌های گمرکی، توقف یا تأخیر در ثبت سفارش و دخالت دلالان، تعادل عرضه و تقاضا را برهم زد و قیمت کاغذ را تا مرز ۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان پیش برد؛ رقمی که نگرانی‌های جدی درباره آینده صنعت چاپ و نشر ایجاد کرد.

زمستان؛ ورود به کانال ۳ میلیون تومان

این نگرانی‌ها با آغاز زمستان رنگ واقعیت به خود گرفت. کاغذ تحریر وارد کانال ۳ میلیون تومان شد، مرکب حدود ۴۰ درصد افزایش قیمت را تجربه کرد و زینک و سایر ملزومات نیز گران شدند. پیامد این وضعیت، افزایش هزینه‌های تولید، رکود کاری و کاهش توان تولید فعالان حوزه چاپ و نشر بود؛ در شرایطی که بازار کتاب و محصولات چاپی همزمان با کاهش تقاضا و افت قدرت خرید مخاطبان روبه‌رو شد.

برخی از کارشناسان معتقدند که اعلام خبر حذف ارز ترجیحی کاغذ از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در اواسط دی‌ماه نیز تا حد زیادی به افزایش قیمت بهای کاغذ دامن زد.

در بهمن‌ماه، روند افزایشی ادامه یافت و قیمت کاغذ تحریر ۷۰ گرمی سایز ۷۰ در ۱۰۰ به ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و سایز ۶۰ در ۹۰ به ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید. در این ماه، زینک، مرکب و چسب صحافی نیز افزایش قیمت داشتند و بازار تولید سررسید و تقویم‌های نوروزی با احتیاط بیشتری پیش رفت.

در نهایت، اسفندماه ۱۴۰۴ با ثبت قیمت ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان برای کاغذ تحریر ۷۰ گرمی سایز ۷۰ در ۱۰۰ به پایان رسید؛ افزایشی که تمام زنجیره تولید چاپی را تحت‌تأثیر قرار داد و موجب رشد هزینه‌های چاپ کتاب، مجلات، بسته‌بندی و سررسید شد.

آنچه از مرور تحولات بازار کاغذ در سال ۱۴۰۴ برمی‌آید، تصویری از بازاری ناپایدار، وابسته به متغیر‌های بیرونی و آسیب‌پذیر در برابر شوک‌های اقتصادی و سیاسی است؛ بازاری که افزایش مستمر قیمت‌ها در آن، نه‌تنها تولیدکنندگان بلکه مصرف‌کنندگان نهایی محصولات فرهنگی را نیز با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

به‌نظر می‌رسد، پیش‌بینی آینده بازار کاغذ، به‌ویژه با توجه به جنگ تحمیلی سوم، دشوار و با پایان جنگ، در پی ایجاد ثبات است. انچه پیش‌بینی می‌شود وجود سه مرحله است جهش سریع قیمت، سپس دوره‌ای از تثبیت و در نهایت تعدیل تدریجی. با این وجود، عامل تعیین‌کننده اصلی نه پایان جنگ، بلکه وضعیت ارز، سیاست‌های وارداتی و قدرت خرید صنعت چاپ و نشر است.

منبع: ایبنا

{$sepehr_key_203403}