چین و هند تحت فشار آمریکا در جنگ علیه ایران

یک رسانه آمریکایی در گزارشی نوشت: محاصره تنگه هرمز، چین و هند را در تنگنا قرار داده است.

کد خبر: ۴۰۶۹۶۵

تاریخ : ۲۶ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۳:۴۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، مسدود کردن تنگه هرمز توسط ایالات متحده نه تنها ایران را تحت فشار قرار می‌دهد، بلکه فشار بر دو مورد از مهم‌ترین روابط آن در آسیا به ویژه هند و چین را نیز افزایش می‌دهد.

با توجه به اینکه تقریباً ۹۸ درصد صادرات نفت ایران به چین می‌رود و چند هفته تا برگزاری نشست بین دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و شی جین پینگ، رهبر چین باقی مانده است، کمپین فشار حداکثری واشنگتن بر ایران، خطر بی‌ثبات کردن روند تنش‌زدایی شکننده‌ای را که دولت با دقت با پکن ایجاد کرده است، به همراه دارد.

هند، با روابط پیچیده‌اش با ایالات متحده، به طور فزاینده‌ای سیاست ایالات متحده را در تضاد با منافع اقتصادی خود می‌بیند به ویژه در شوک انرژی که اکنون اقتصادش را در بر گرفته است.

قرار است ترامپ در اواسط ماه مه به چین سفر کند و دولت در هفته‌های اخیر بار‌ها اعلام کرده است که می‌خواهد روابط دوجانبه به اندازه کافی پایدار باشد تا این دیدار مهم در مسیر خود باقی بماند.

وندی کاتلر، معاون رئیس موسسه سیاست‌گذاری انجمن آسیا و مذاکره‌کننده تجاری سابق ایالات متحده، گفت: «جنگ علیه ایران به ویژه با تاثیرات اقتصادی، ممکن است این تلاش را مختل کند.»

نشانه‌های اختلاف که از پیش وجود داشته است، حالا دارد نشانه‌های خود را دوباره نشان می‌دهد. پکن که موضع خود را در مورد محاصره اقتصادی ترامپ تا حد زیادی محدود نگه داشته بود، روز سه‌شنبه لحن خود را تندتر کرد.

گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت امور خارجه، این اقدام را «خطرناک و غیرمسئولانه» خواند و بر این عقیده ماند که این اقدامات، «تنش‌ها را تشدید می‌کند».

بیش از یک ماه پس از جنگ، ترامپ با تهدید به اعمال تعرفه ۵۰ درصدی بر چین در صورت فروش سلاح به ایران، از همان روش همیشگی خود استفاده کرد که پکن در واکنش به این تهدید، گوئو آنچه را که «تهمت‌های بی‌اساس و ارتباط مخرب» خواند، رد کرد.

گوئو گفت: «چین قاطعانه با اقدامات متقابل علیه هرگونه تلاش ایالات متحده برای استفاده از فروش سلاح به عنوان بهانه‌ای برای اعمال تعرفه‌های اضافی، تلافی خواهد کرد.»

در این میان، هند با نوع متفاوتی از فشار مواجه است. وابستگی شدید این کشور به انرژی وارداتی، آن را به طور فزاینده‌ای در معرض پیامد‌های اقتصادی ناشی از این درگیری قرار داده است.

در اوایل این ماه، هند پس از هفت سال وقفه، خرید نفت و گاز ایران را از سر گرفت و تحت معافیت موقت ایالات متحده، عبور ایمن کشتی‌های خود از تنگه هرمز را از تهران تضمین کرد.

نارندرا مودی، نخست وزیر هند، پس از تماس تلفنی تقریباً ۴۰ دقیقه‌ای با ترامپ در روز سه‌شنبه، گفت که دو رهبر «تبادل نظر مفیدی» در مورد درگیری خاورمیانه داشته‌اند و هند «از کاهش تنش و احیای صلح در اسرع وقت حمایت می‌کند.» آرپیت چاتورودی، مشاور ریسک ژئوپلیتیکی جنوب آسیا در شرکت مشاوره تنئو، گفت حتی اگر واشنگتن تمهیدات ویژه‌ای برای هند در نظر بگیرد، بعید است که این تمهیدات تمام نیاز‌های گازی دهلی نو را پوشش دهد.

چاتورودی گفت، با اجرایی شدن محاصره اقتصادی آمریکا، هند احتمالاً واردات نفت خام خود از ایران را متوقف خواهد کرد، در غیر این صورت «شاهد وخامت روابط بین دهلی نو و واشنگتن خواهیم بود.»

{$sepehr_key_204356}

چاتورودی افزود: در حال حاضر «هیچ انگیزه‌ای برای هند وجود ندارد که روابط خود با واشنگتن را بیش از این به خطر بیندازد و آن را به نقطه‌ای غیرقابل بازگشت نزدیک کند.»

با این حال، تأثیر شوک انرژی به دو اقتصاد آسیایی به طور متفاوتی ضربه می‌زند.

چین به دلیل ذخایر عظیم نفت و ترکیب متنوع انرژی خود، در معرض شوک انرژی قرار دارد و نسبت به سایر اقتصاد‌های بزرگ این موضوع قابل مدیریت‌تر است.

میزان جریان نفت ایران که هنوز به چین می‌رسد، همچنین نشان می‌دهد که تجارت نفت تهران از نظر ساختاری چقدر دست‌نخورده باقی مانده است. شرکت اطلاعات دریایی ویندوارد تخمین می‌زند که تقریباً ۱۵۷.۷ میلیون بشکه نفت خام ایران تا روز سه‌شنبه در دریا بوده است که تقریباً ۹۸ درصد از آنها به مقصد چین بوده است.

دن وانگ، مدیر چین در گروه اوراسیا، گفت: ذخایر نفت استراتژیک و تجاری چین، همراه با بشکه‌های در حال ترانزیت، بیش از ۱۲۰ روز واردات خالص را پوشش می‌دهد. اگر فقط بشکه‌های نفت ایران از دست بروند، چین می‌تواند با تنوع بخشیدن به منابع دیگر و روی آوردن بیشتر به زغال سنگ، شوک را تحمل کند.

بنا به گزارش‌ها، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، روز سه‌شنبه چین را به عنوان یک «شریک جهانی غیرقابل اعتماد» در طول این درگیری متهم کرد و از پکن به دلیل احتکار نفت به جای کاهش بحران جهانی انتقاد کرد.

در مقابل، هند هیچ ضربه‌گیر قابل مقایسه‌ای ندارد. سومدا داسگوپتا، اقتصاددان ارشد واحد اطلاعات اکونومیست، گفت که جریان خالص نفت هند به عنوان سومین واردکننده بزرگ نفت جهان، ۳.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی است و این کشور را در میان آسیب‌پذیرترین اقتصاد‌ها در برابر محاصره قرار می‌دهد.

با توجه به اینکه عرضه نفت کمتر از ۶۰ روز را پوشش می‌دهد، اگر جریان نفت خاورمیانه بیشتر مختل شود، دهلی نو با شرایط بسیار سخت‌تری رو‌به‌رو خواهد شد.

وضعیت به ویژه برای گاز مایع، سوخت اصلی پخت و پز و گرمایش برای خانوار‌ها و مراکز تجاری، بحرانی است. داسگوپتا گفت، هند هیچ ذخایر استراتژیک قابل توجهی از LPG ندارد و ذخایر نگهداری شده توسط پالایشگاه‌ها و توزیع‌کنندگان در صورت توقف واردات، تنها می‌تواند دو تا سه هفته تقاضا را پوشش دهد.

تقریباً تمام واردات LPG هند عمدتاً از خاورمیانه بوده و حدود ۶۶ درصد از تقاضای سال گذشته را تشکیل می‌دهد.

خطر محاسبه اشتباه

تحلیلگران می‌گویند احتمال اقدام متقابل شدید از سوی پکن و دهلی نو که می‌تواند به سرعت روابط آنها با ایالات متحده را تیره کند، همچنان کم است.

وانگ گفت که این محاصره - مشابه تعرفه‌های «روز آزادی» - غیر تبعیض‌آمیز است و برای همه خریداران نفت خام تحریم‌شده ایران اعمال می‌شود، نه اینکه چین را به طور خاص هدف قرار دهد. «پکن در سطح دیپلماتیک اعتراض خواهد کرد، اما بعید است که با تلافی‌جویی شدید واکنش شدیدی نشان دهد.»

{$sepehr_key_204357}

چاتورودی گفت، در همین حال، هند احتمالاً پس از پایان معافیت واشنگتن، واردات انرژی خود را از ایران تغییر خواهد داد و به جای آن به روسیه، ایالات متحده، استرالیا و سایر تأمین‌کنندگان روی خواهد آورد.

وی افزود: «بعید است که مودی از خطوط قرمز تعیین‌شده توسط ترامپ عبور کند.»

با این حال، هرگونه اشتباه محاسباتی یا رویارویی مستقیم در دریا می‌تواند وضعیت دیپلماتیک را به سرعت به وخامت بکشاند و ثبات شکننده در روند تنش‌زدایی بین واشنگتن و پکن را به خطر بیندازد.

به گزارش سی‌ان‌بی‌سی، دیوید میل، رئیس بخش چین در گروه اوراسیا، گفت: «توقیف یک کشتی چینی توسط ایالات متحده احتمالاً به یک حادثه بزرگ تبدیل خواهد شد، زیرا چین در چنین شرایطی به ایستادگی در برابر ایالات متحده روی خواهد آورد.» این امر روابط را در موقعیتی اساساً متفاوت از وضعیت فعلی قرار می‌دهد.

روز سه‌شنبه، یک نفتکش تحریم‌شده توسط ایالات متحده که با چین مرتبط بود، پس از اجرایی شدن محاصره دریایی ترامپ، از تنگه هرمز خارج و به خلیج عمان رفت.