شکست کلیشه پلیسِ دست‌نیافتنی | گفت‌و‌گو با پژوهشگر و عضو تیم نویسندگان سریال «کلانتری ۱۱»

پژوهشگر و عضو تیم نویسندگان سریال «کلانتری ۱۱»، با تأکید بر نقش تعیین‌کننده پژوهش میدانی در شکل‌گیری روایت این مجموعه، می‌گوید تلاش شده تصویر پلیس از یک قهرمان اغراق‌شده به شخصیتی واقعی، قابل لمس و نزدیک به زندگی مردم تغییر کند.

کد خبر: ۴۰۸۲۱۲

تاریخ : ۳۱ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۰:۱۸

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ محمد همتی، با اشاره به رویکرد متفاوت این مجموعه در مقایسه با سایر آثار پلیسی تلویزیون، اظهار کرد: «در اغلب سریال‌های پلیسی که سال‌ها از تلویزیون پخش شده، پلیس معمولاً یک قهرمان پولادتن و بی‌نقص تصویر می‌شود، اما ما در پژوهش سعی کردیم به قصه‌های حقیقی برسیم».

وی افزود: «همیشه تصویری از پلیس می‌دیدیم که بدون ایراد و بدون خط و خش است، اما در این سریال تلاش شد برخلاف روند معمول که اغلب مبتنی بر تخیل نویسنده بوده است، پژوهش در کنار نگارش قرار بگیرد تا از فضای کلیشه‌ای فاصله بگیریم».

پژوهش در دل کلانتری‌های واقعی

همتی با اشاره به روند تحقیقات میدانی این مجموعه گفت: «چه در فصل اول و چه در فصل دوم، به کلانتری‌های مختلف، به‌ویژه در خراسان، مراجعه کردیم. بیشتر سراغ کلانتری‌های حاشیه شهر، مناطق روستایی یا شهر‌های تازه‌تأسیسی مثل گلبهار و گلمکان رفتیم و حتی به برخی مناطق اطراف نیشابور سر زدیم».

وی ادامه داد: «این مواجهه مستقیم باعث شد به جنس متفاوتی از قصه‌ها و شخصیت‌ها برسیم؛ تیپ‌هایی که واقعی‌اند و ریشه در زندگی دارند».

بازخورد پلیس‌ها؛ «این همان خود ماست»

این پژوهشگر با اشاره به بازخورد‌های دریافتی از بدنه نیروی انتظامی تصریح کرد: «نکته جالب این است که خود افسران می‌گویند شخصیت پلیس در «کلانتری ۱۱» بسیار شبیه خودشان است. آنها می‌گویند در سریال‌های قبلی یک کارآگاه می‌دیدند که هیچ‌وقت نمی‌توانستند شبیهش باشند، اما اینجا با شخصیتی روبه‌رو هستند که واقعی است».

وی تأکید کرد: «در این سریال نه با پلیس ساده‌لوح مواجهیم و نه با یک شخصیت دست‌نیافتنی؛ بلکه پلیسی را می‌بینیم که از دل جامعه آمده و شبیه مردم است».

از بحران آب تا آقازادگی؛ قصه‌هایی از دل واقعیت

همتی درباره خط اصلی روایت سریال نیز گفت: «خط داستانی اصلی ما به موضوعاتی مثل کم‌آبی، احداث کارخانه‌ها و آقازادگی می‌پردازد؛ مسائلی که مختص یک شهر خاص نیست و در نقاط مختلفی مثل طبس، سبزوار و شیروان هم نمونه‌هایش را داشتیم».

وی افزود: «در اتاق نویسندگان، این روایت‌ها با هدایت سرپرست تیم نویسندگان بررسی، ترکیب و پرداخت شد تا به ساختار نهایی برسد».

افزایش تنوع پرونده‌ها در فصل دوم

این عضو تیم نویسندگان درباره تغییرات فصل جدید عنوان کرد: «در فصل دوم تلاش کرده‌ایم تعداد قصه‌ها را افزایش دهیم. اگر در فصل اول هر قسمت بر یک پرونده متمرکز بود، حالا سعی داریم روایت‌ها متنوع‌تر و پرمایه‌تر شوند».

وی ادامه داد: «یکی از تفاوت‌های مهم سریال هم این است که برخلاف روال معمول، فقط افسران حل‌کننده پرونده نیستند؛ بلکه گاهی سرباز‌ها هم نقش مؤثری در حل مسائل دارند».

تجربه زیسته؛ پلیس از نگاه یک سرباز سابق

همتی در توضیح این رویکرد گفت: «این موضوع تا حدی به زیست شخصی خودم برمی‌گردد، چون مدتی سرباز نیروی انتظامی بودم و از نزدیک می‌دیدم که گاهی سرباز‌ها نقش مهمی در حل مسائل دارند».

پژوهش فراتر از خراسان؛ مقصد بعدی کرمان

وی درباره گستره جغرافیایی تحقیقات نیز گفت: «در فصل اول، پژوهش ما خراسان بزرگ و تهران را دربر می‌گرفت، اما برای فصل دوم استان کرمان هم به لوکیشن‌ها اضافه شده و به‌زودی برای تحقیقات میدانی به این منطقه می‌رویم».

همتی اضافه کرد: «اگرچه برخی مسائل مشترک‌اند، اما تفاوت زیست‌بوم‌ها، نوع روابط و شکل جرایم باعث می‌شود نیاز به پژوهش میدانی در هر منطقه داشته باشیم».

چالش‌های پژوهش در یک سریال پلیسی

این پژوهشگر با اشاره به موانع مسیر تحقیق گفت: «در گذشته اساساً پژوهش در سریال‌های پلیسی جدی گرفته نمی‌شد و معمولاً به سراغ اخبار حوادث می‌رفتند، اما در این پروژه، تهیه‌کننده و مدیران صداوسیما تأکید ویژه‌ای بر پژوهش داشتند».

وی افزود: «با این حال، هنوز هم در برخی سطوح مقاومت‌هایی وجود دارد؛ به‌ویژه در دسترسی به کلانتری‌ها و طرح پرسش‌های جزئی، که گاهی با محدودیت‌هایی مواجه می‌شویم».

{$sepehr_key_205672}

همتی ادامه داد: «بعضی از مدیران نگاه دراماتیک به ماجرا ندارند و نگران بازنمایی واقعیت‌ها هستند، در حالی که همین جزئیات واقعی می‌تواند به باورپذیری شخصیت‌ها کمک کند».

وی که پیش از این پژوهش مجموعه مستند «صفر ۲۴» را برعهده داشته و در برنامه «زمانه» شبکه دو نیز به ارائه روایت‌های پژوهشی در حوزه فرهنگ و فولکلور ایران پرداخته است، تأکید کرد که استمرار این نگاه پژوهش‌محور می‌تواند به تولید آثار واقع‌گرایانه‌تر در تلویزیون منجر شود.