معرفی ۳ اثر نفیس کتابخانه و موزه ملی ملک با موضوع حدیث سلسله‌الذهب

کتابخانه و موزه ملی ملک، موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی، به مناسبت دهه کرامت رضوی ۱۴۰۵، سه اثر نفیس این مجموعه را با موضوع «حدیث سِلسِله‌الذهب»، معرفی کرد.

کد خبر: ۴۰۹۸۴۴

تاریخ : ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۲:۴۴

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، کتابخانه و موزه ملی ملک مملو از آثار متنوع تاریخی و هنری است که سه اثر موجود در این مجموعه، اعم از قطعه خوشنویسی، تابلوی نقاشی قهوه‌خانه‌ای و نسخه خطی، روایتگر حدیث سلسله‌الذهب است.

این قطعه خوشنویسی، در سال ۱۲۹۹ هجری قمری توسط میرزا غلامرضا اصفهانی، خوشنویس نامدار عصر قاجار، با محوریت این حدیث قدسی به‌خط نستعلیق، کتابت شده است.

تابلوی نقاشی قهوه‌خانه‌ای روایت حدیث سلسله‌الذهب در قدمگاه نیشابور نیز توسط محمدرضا حمیدی، نقاش معاصر با تکنیک رنگ و روغن روی بوم، در ابعاد ۲۰۳ در ۳۱۸ سانتی‌متر، خلق شده است.

همچنین در انتهای نسخه خطی متعلق به سال ۱۰۸۱ هجری قمری که توسط محمدسعید بن محمدتقی خاتون‌آبادی، به‌خط شکسته نستعلیق، بر روی کاغذ ترمه، کتابت شده و دارای جلد لاکی گل و مرغ است، حدیث قدسی سلسله‌الذهب، به چشم می‌خورد. این حدیث به‌صورت یک برگ پشت و رو، در این نسخه با شماره ۴۲۷۵، نوشته شده است.

علت نام‌گذاری حدیث

حدیث سلسله‌الذهب، حدیث قدسی منقول از امام رضا (ع) در باب توحید و شروط آن است. امام رضا (ع) این حدیث را هنگام عبور از نیشابور به‌طرف مرو، بیان کرد. طبق برخی از گزارش‌ها، هم‌زمان با نقل حدیث، بیش از ۲۰ هزار نفر، آن را مکتوب کردند.

راویان این حدیث معروف، همگی امامان معصوم (ع) بوده‌اند، یعنی امام رضا (ع) از امام هفتم و ایشان از امام ششم و ایشان نیز از... تا اینکه به امام اول می‌رسد و ایشان نیز از پیامبر (ص) و پیامبر از خدا نقل می‌کند. به همین دلیل این حدیث را سلسله‌الذهب به معنای «زنجیره زرین»، توصیف کرده‌اند.

همچنین این نقل شده است که یکی از امیران سامانی، این حدیث را با طلا نوشت و دستور داد آن را با او در قبر بگذارند. ازاین‌رو، برخی همین قضیه را وجه نام‌گذاری حدیث به سلسله‌الذهب دانسته‌اند.

متن حدیث سلسله‌الذهب

بر اساس این حدیث، اعتقاد به توحید موجب نجات از آتش جهنم است، ولی امام رضا (ع) خود را شرط این نجات معرفی کرده است. به گفته عالمان شیعه، منظور امام رضا (ع)، اعتقاد به امامت است.

متن حدیث عبارت از؛ «اللَّه جَلَّ جَلَالُهُ یقُولُ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ حِصْنِی فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِی أَمِنَ مِنْ عَذَابِی قَالَ فَلَمَّا مَرَّتِ الرَّاحِلَةُ نَادَانَا بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا» است. (شیخ صدوق، التوحید، ۱۳۸۹ق، ص۲۵)

در واقع، خداوند جل‌جلاله می‌فرماید: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ» دژ من است، پس هرکس که در دژ من درآید، از عذابم در امان است. چون مرکب به راه افتاد [امام رضا (ع)]گفت: [البته]با شرایطش و من جزو شرایط آنم.

گفتنی است، کتابخانه و موزه ملی ملک واقع در «تهران، خیابان امام خمینی (ره)، خیابان سی تیر، خیابان یارجانی، خیابان ملل متحد (میدان مشق)»، در سال ۱۳۱۶ شمسی، توسط حاج حسین آقا ملک وقف حرم مطهر رضوی شده است.