توسعه کلان زیرساخت‌ها برای امروز و آینده مشهد

اقدامات زیربنایی شورای ششم شهر مشهد، دستاورد‌های درخورتوجهی برای پایتخت معنوی ایران به ارمغان آورده است.

کد خبر: ۴۱۰۷۰۲

تاریخ : ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۰:۲۲

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ سامان‌دهی برخی امور زیربنایی در کلان‌شهری همانند مشهد، آن‌قدر پرهزینه و زمان‌بر است که در برخی دوره‌های مدیریت‌شهری، به‌سادگی از کنار آن عبور کرده‌اند، اما در شورای ششم شهر مشهد با پرداختن به برخی پروژه‌های کلان مانند مترو، علاوه بر خلق دستاور‌هایی برای امروز و آینده شهر، از اتلاف و هزینه‌کرد‌های نجومی برای دوره‌های آینده و فشار مضاعف به شهر جلوگیری شده است.

مشهد باید جهان‌شهر باشد

رئیس شورای اسلامی شهر مشهد با اشاره به انتخاب شعار جهان‌شهری برای مشهد توسط شورای ششم، تصریح کرد: مشهد شهری بین‌المللی است و به‌دلیل وجود بارگاه مطهر امام‌رضا (ع)، معتقدیم این شهر باید جایگاه یک «جهان‌شهر» را داشته باشد. البته باید زیرساخت‌های لازم برای آن نیز فراهم شود. هدف ما در شورای ششم حرکت در مسیر تبدیل‌کردن مشهد به یک جهان‌شهر بود. البته جهان‌شهربودن مشخصاتی دارد که هنوز با آن فاصله داریم، اما چشم‌اندازی که برای آن انتخاب شد، همین مسیر بود. اینکه آیا به آن رسیده‌ایم یا خیر، قضاوتش با مردم است.

از اتمام خط ۲ مترو تا اضافه‌شدن صد‌ها اتوبوس به ناوگان شهر

حسن موحدیان گفت: در حوزه حمل‌ونقل، زمان زیادی از مردم در ترافیک سپری می‌شود که موجب نارضایتی و همچنین افزایش آلودگی هوا در فصل‌های مختلف می‌شود. یکی از راهکار‌های حل این معضل نیز ایجاد حمل‌ونقل انبوه‌بر مانند مترو است.

در ابتدای کار، تمرکزمان را بر مترو قرار دادیم و هم خط ۲ با تکمیل ایستگاه فکوری و الندشت کامل شد و هم فاز اول خط ۳ به بهره‌برداری رسید و مترو به حرم مطهر رضوی متصل شد. در این بخش رضا‌یتمندی خوبی در میان مردم ایجاد شده است. البته برای خرید ۶۰ واگن خط یک مترو مشهد نیز ۱۰ هزارمیلیارد تومان بودجه مصوب شد و هم‌اکنون قرارداد آن بسته شده است.

وی ادامه داد: در اتوبوس‌رانی هم تاکنون ۳۸۳ اتوبوس جدید وارد شهر شده است و ۳۰۰ اتوبوس هم در تابستان به ناوگان مشهد اضافه خواهد شد. این کار درحالی انجام شد که پیش از این دولت ۸۲.۵درصد هزینه خرید اتوبوس را پرداخت می‌کرد، اما اکنون تقریبا ۱۰۰درصد هزینه بر عهده شهرداری است. علاوه بر این، ۱۳۰ ون تاکسی در همین دوره تحویل رانندگان و ۵۲۰ دستگاه دوچرخه بایدو هم به ظرفیت قبلی شهر اضافه شد. اینها گام بسیار بلندی برای کاهش آلودگی هوا و کاهش ترافیک در شهر مشهد است.

حل مشکل ترافیک شهر با تقاطع‌ها

موحدیان ساخت پل‌ها و تقاطع‌های مختلف را بخش دیگری از برنامه‌ریزی شورای ششم برای حل مشکلات ترافیکی شهر دانست و بیان کرد: در بخش ترافیک، در نقاطی از شهر که دارای گره ترافیکی است، براساس مطالعاتی که پیش از این انجام شده بود، اقداماتی مثل احداث دوربرگردان شهیدمیرزایی، دوربرگردان ابوطالب، تقاطع میدان شهیدفهمیده و تقاطع خیام انجام شد. برخی پروژه‌ها هم زیرگذر جانباز، چپ‌گرد آیت‌ا... هاشمی‌رفسنجانی و چهارسطحی آزادگان بود که از دوره قبل نیمه‌تمام مانده بود و تکمیل شد.

افزایش یک‌مترمربعی سرانه فضای سبز در مشهد

رئیس شورای اسلامی شهر مشهد همچنین تصریح کرد: با انجام مجموع پروژه‌های فضای سبز در این دوره مدیریت‌شهری، یک مترمربع به سرانه فضای سبز شهر مشهد اضافه شد. در حاشیه شهر نیز به‌دنبال درخواست مردم برای افزایش فضای سبز، پارک ۷۳هکتاری ساخته شد که ۲۰هکتار آن به بهره‌برداری رسیده است. در مرکز شهر و اراضی پادگان هم بوستان بزرگ جهان‌شهر به‌زودی در اختیار مردم قرار می‌گیرد. انتقال پادگان به خارج از شهر و آزادسازی زمین‌های آن به نفع مشهد، آرزوی دوره‌های قبلی شورای شهر بود که با همکاری آستان قدس، ارتش و دیگرنهادها، این انتقال در شورای ششم انجام شد.

تعامل مثبت؛ برگ برنده شورای ششم

موحدیان برگ‌برنده شورای ششم را تعامل مثبت با نهاد‌های دولتی و شهرداری اعلام کرد و افزود: بخش درخورتوجهی از اتفاقات مانند جابه‌جایی پادگان، خرید ۲۵ساله پساب و پارک ۷۳هکتاری با تعامل مؤثر شورا با فرمانداری و استانداری محقق شد. شورای ششم با دو دولت متفاوت کار خود را آغاز کرد و ادامه داد؛ ابتدا دولت شهیدرئیسی و سپس دولت آقای پزشکیان. اما نحوه تعامل شورا با استانداری و فرمانداری نه‌تنها کاهش نیافت، بلکه بهتر شد.

ما به تبعیت از فرمایش رهبر معظم انقلاب، تعامل با دولت را وظیفه خود می‌دانستیم و بسیاری از مسائل با همکاری همین نهاد‌ها حل شد. تعامل شورا با شهرداری هم در این دوره بسیار قوی بود. چه در دوره آقای ارجائی و چه در دوره آقای قلندر، تعامل مثبت موجب شد هرجا شورا طرحی را ضروری می‌دانست، شهرداری پای کار بیاید و پروژه انجام شود.

***

ارائه برنامه ۵ ساله توسعه به‌جای برنامه ۴ ساله

رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر مشهد با بیان اینکه یکی از نقاط قوت شورای ششم آشنایی کامل تعداد زیادی از اعضا با مدیریت‌شهری و مشکلات شهر مشهد بود، گفت: اولین قدم شورای ششم، احصای شبکه مسائل شهری بود. هم‌زمان با تدوین سیاست‌های ابلاغی شورا، شبکه مسائل را هم در قالب سامانه‌ای به نام «سامانه شمس» آماده و قابل‌دسترس کردیم تا همه بتوانند در این موضوعات با شورا و شهرداری مشارکت کنند و همه نارسایی‌ها و کاستی‌های شهر در حوزه‌های مختلف در همین شبکه ثبت شد تا براساس آن برنامه‌ریزی و ریل گذاری انجام شود.

حسین حسامی تصریح کرد: ما اسناد بالادستی مثل سیاست‌های ابلاغی نظام، منویات امامین انقلاب، برنامه پنج‌ساله، طرح جامع و تفصیلی و سایر اسناد را بررسی کردیم و در کنار آن، با تکیه بر شبکه مسائل، برنامه میان‌مدت شهرداری، ذیل چشم‌انداز و سپس برنامه‌های یک‌ساله و بودجه را ترسیم کردیم.

در این مسیر، یکی از اقدامات مهم، تبدیل برنامه چهارساله به برنامه پنج‌ساله بود. دلیلش هم این بود که انتقال میان دو شورا معمولا باعث ایجاد شکاف و توقف پروژه‌ها می‌شد. اما با پنج‌ساله‌کردن برنامه، شورای بعدی هم می‌داند که پروژه‌ها در چه مرحله‌ای هستند و کدام اولویت‌ها باید ادامه پیدا کند.

مشهد، نیازمند رشد متوازن

وی تأکید کرد: در شورای ششم و در جریان برنامه‌ریزی‌ها، هم‌زمان به پروژه‌های زیربنایی و زیرساختی و نیز پروژه‌های خاص و موردنیاز مردم توجه کردیم. در شورا‌های قبلی گاهی نگاه یک‌جانبه بر پروژه‌های صرفا عمرانی یا فرهنگی یا زیباسازی غالب بود، ولی تلاش کردیم «رشد متوازن» شهری را در حوزه اجرایی، کالبدی و آینده‌پژوهی دنبال کنیم.

بخش زیادی از آن در همین دوره به ثمر رسید. مثال روشن آن توجه ویژه به مترو است؛ یک حمل‌ونقل پاک، سریع و ایمن که به‌عنوان شاخص توسعه کشور‌ها شناخته می‌شود. البته در این دوره یکی از مشکلات مهم ما تأمین منابع بود که با همکاری جهادی همه، از نمایندگان مجلس تا استانداری و دولت، توانستیم منابع لازم را جذب کنیم.

خلق روش‌های نوین تأمین مالی برای پروژه‌های شهری

حسامی با اشاره به استفاده از روش‌های نوین تأمین مالی برای اجرای پروژ‌ه‌های زیرساختی مثل مترو ادامه داد: در حوزه اوراق مشارکت هم سهم بزرگی نصیب مشهد شد. این رقم حتی بیشتر از تهران بود. این اوراق مستقیم در پروژه‌های زیرساختی مثل مترو، تأمین ناوگان اتوبوس و تاکسی، خدمات‌شهری، مدیریت پسماند و فناوری اطلاعات تزریق شد.

البته مشکلات اقتصادی کشور هم فشار‌هایی به مدیریت‌شهری وارد کرد، اما با روش‌های نوین تأمین مالی، تهاتر، مشارکت بخش خصوصی و استفاده از اوراق مشارکت، پرداخت غیرنقد و... توانستیم پروژه‌ها را عملیاتی کنیم. ثمره این تأمین این است که امروز بیش از ۴ هزار نفر در عمق چهل‌متری زمین در حال کار هستند؛ با اینکه ساخت یک کیلومتر مترو حدود ۵۰ میلیون دلار، یعنی حدود ۷۵۰۰میلیارد تومان هزینه دارد.

افزایش سهم بودجه حاشیه شهر

رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر مشهد یکی دیگر از سیاست‌های شورای ششم در این دوره پنج‌ساله را تغییر ریل بودجه‌ریزی و افزایش سهم حاشیه شهر اعلام کرد و گفت: سهم بودجه عمرانی حاشیه شهر پیش از دوره ششم کمتر از ۱۳ درصد بود و با سیاست‌گذاری شورای شهر در ۵ سال گذشته، این عدد هم‌اکنون به ۵۰ درصد رسیده است. علاوه بر این مسائل مختلف شهر را شناسایی کردیم و بودجه را به سمت حل آنها سوق دادیم. این افزایش اعتبار ناشی از نگاهی مبتنی بر عدالت خدماتی و اجتماعی بود.

نگاه بلندمدت مدیریت‌شهری به پروژه‌ها

حسامی با اشاره به برنامه‌ریزی و نگاه بلندمدت شورای اسلامی شهر برای تعریف و اجرای برخی پروژه‌های شهری گفت: نمونه بارز این تصمیمات بلندمدت، خرید و تأمین سالانه ۱۱.۲میلیون مترمکعب پساب برای ۲۵سال آینده مشهد تصمیمی راهبردی بود.

وی ادامه داد: در حوزه هوشمندسازی نیز اقدامات مهمی انجام شد. مشهد در پروژه فیبر نوری و FTTH در کشور پیشتاز است. چون انجام این کار برای پیشبرد پروژه هوشمندسازی و ایجاد سامانه‌های هوشمند ضروری است. بیش از ۱۱۱سامانه در شهرداری به‌روز یا ایجاد شده است تا مردم کمتر نیاز به مراجعه حضوری به شهرداری داشته باشند.

***

بودجه اختصاصی برای امور بانوان اولین‌بار در مشهد

رئیس کمیسیون بانوان و خانواده شورای اسلامی شهر مشهد با اشاره به تشکیل کمیسیون جدید در شورای کنونی، گفت: یکی از اتفاقات ویژه که در شورای ششم رخ داد و نمونه مشابهی در کشور نداشت، تشکیل «کمیسیون ویژه بانوان و خانواده» بود؛ کمیسیونی که بعد‌ها در شهر‌هایی مانند یزد و تهران از آن الگوبرداری شد.

فاطمه سلیمی با بیان اینکه نزدیک به ۵۰درصد از جمعیت جامعه را بانوان تشکیل می‌دهند و باید در برنامه‌ریزی شهری، نیازها، خواسته‌ها و مطالبات این بخش از جامعه دیده می‌شد، افزود: درعمل سرعت زیاد کار‌های اجرایی باعث شده بود در حوزه برنامه‌ریزی و احصای نیاز‌ها کمتر به بانوان توجه شود. به همین دلیل احساس کردیم باید سازوکاری ویژه برای تمرکز بر این حوزه ایجاد شود.

وی با تأکید بر اینکه پس از تشکیل این کمیسیون، اولین‌بار در بخشی از بودجه شهر برای مسائل و برنامه‌های بانوان، سهمی ویژه اختصاص پیدا کرد، افزود: اولین اقدام پس از تشکیل کمیسیون، ایجاد «برش بودجه بانوان» بود. این موضوع در برنامه‌ریزی‌های سالانه و همچنین در چشم‌انداز بیست‌ساله شهرداری هم لحاظ شد. پس از آن، ساختارسازی‌های لازم انجام و اقدامات در دو بخش سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آغاز شد.

وی تصریح کرد: در چند سال اخیر بیش از هزار میلیارد تومان برای برنامه‌ها و زیرساخت‌های مرتبط با بانوان هزینه شده که بخش درخورتوجهی از آن به توسعه بوستان‌های بانوان اختصاص داشته است.

سلیمی ادامه داد: از اولین اقدامات سخت‌افزاری این دوره مدیریت‌شهری، ساخت بوستان‌های بانوان بود که نام شهربانو برای آن انتخاب شد. پیش از این دوره فقط حدود ۵۰ هکتار فضای اختصاصی بانوان در مشهد وجود داشت، ولی در شورای ششم نزدیک به ۳۵ هکتار به این فضا‌ها اضافه شد. در بوستان‌های بانوان علاوه بر امکانات ورزشی، برنامه‌های فرهنگی، آموزشی و حتی طرح‌های غربالگری سلامت نیز برگزار می‌شود و به‌نوعی این بوستان‌ها یک فرهنگ‌سرای سبز محسوب می‌شوند.

تدوین «اطلس جامع بانوان مشهد»

رئیس کمیسیون بانوان و خانواده شورای اسلامی شهر مشهد در ادامه به امکانات ویژه‌ای که در این بوستان‌ها برای مادران و کودکان طراحی شده است، اشاره کرد و گفت: در بررسی‌ها متوجه شدیم بسیاری از وسایل تفریحی متناسب با نیاز بانوان در این بوستان‌ها وجود ندارد؛ بنابراین با شرکت‌های سازنده وسایل بازی وارد هم‌فکری و همکاری شدیم و درنهایت تجهیزات جدیدی طراحی شد؛ ازجمله تاب‌های مادر و کودک، فضا‌های دوچرخه‌سواری و امکانات ورزشی متناسب با دختران نوجوان.

در برخی بوستان‌ها مانند «شهربانوی ادیب» امکاناتی مانند صخره‌نوردی، زمین‌های ورزشی، فضای کاشت گیاهان دارویی و فعالیت‌های جمعی بانوان پیش‌بینی شده است که نمونه مشابهی ندارد. سال گذشته بیش از ۱.۹ میلیون نفر از این بوستان‌ها بهره‌مند شدند.

وی درباره تشکیل اداره‌کل بانوان در شهرداری مشهد نیز این‌گونه گفت: تجربه مشابهی در شهرداری تهران وجود داشت که نشان می‌داد وجود یک ساختار رسمی باعث استمرار برنامه‌ها می‌شود. ممکن است اعضای شورا در دوره‌های بعد تغییر کنند، اما وجود اداره‌کل بانوان و خانواده باعث می‌شود برنامه‌های تدوین‌شده ادامه پیدا کند.

یکی از اقدامات مهم در این مسیر، تدوین «اطلس جامع بانوان مشهد» بود تا بدانیم بانوان در چه مناطق و حوزه‌هایی حضور بیشتری دارند و نیازهایشان چیست. همچنین این شبکه‌سازی میان بانوان در چهار سطح طراحی شد؛ سطح محلی، استانی، ملی و بین‌المللی.

سلیمی در ادامه به بازشدن گره استخدام بانوان آتش‌نشان در شورای ششم، با پیگیری کمیسیون بانوان و خانواده اشاره و تصریح کرد: پس از سال‌ها پیگیری، مجوز جذب بانوان آتش‌نشان صادر شد و اکنون ۲۱بانوی آتش‌نشان در مشهد استخدام شده‌اند و علاوه بر آن راه‌اندازی نخستین ایستگاه آتش‌نشانی ویژه بانوان در بوستان ملت نیز در دستورکار قرار دارد و به‌زودی شاهد بهره‌برداری از آن خواهیم بود.

وی با اشاره به اینکه مصوبات ویژه‌ای برای تقویت استحکام خانواده از دل کمیسیون ویژه بانوان و خانواده بیرون آمده است، تصریح کرد: طرح‌هایی مانند «بام» (باشگاه اجتماعی همسران مشهدی)، طرح «ترنم زندگی» برای ارائه مشاوره رایگان خانواده در مساجد حاشیه شهر، برنامه‌های غربالگری سلامت و فعالیت‌های فرهنگی در بوستان‌های بانوان ازجمله این اقدامات هستند. همچنین طرح «تحکیم و تعالی خانواده» در دست پیگیری است.

***

{$sepehr_key_208379}

بیشترین خدمت برای ساخت مترو در دوره ششم رقم خورد

نایب‌رئیس کمیسیون عمران، حمل‌ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر مشهد با بیان اینکه شورای ششم در ابتدای راه و در حوزه عمران شهر با چند موضوع مهم روبه‌رو بود، تصریح کرد: پروژه‌های نیمه‌تمامی از دوره قبل باقی مانده بود که باید به اتمام می‌رسید. از نظر کار مطالعاتی برای آغاز پروژه‌های جدید نیز دستمان خالی بود. از این رو تلاش کردیم در ابتدا پروژه‌های باقی‌مانده از دوره گذشته، مانند تقاطع چهارسطحی آزادگان، تقاطع غیرهم‌سطح خلیج‌فارس، اتصال بولوار جانباز به بزرگراه امام‌علی (ع) و... را به اتمام برسانیم.

تعریف و اجرای پروژه‌های ضروری

ایمان فرهمندی افزود: پس از تصویب طرح تفصیلی، پروژه‌های پیشران مختلفی مشخص شده بود. بعضی پروژه‌های بزرگی که این روز‌ها به بهره‌برداری می‌رسد، از دل همین مطالعات بیرون آمده است. مجموعه تقاطع انقلاب، تقاطع شهیدفهمیده، تقاطع خیام و... از این موارد است. در کنار آنها پروژه‌های ضروری دیگری هم تعریف و اجرایی شد؛ مواردی همچون پل دهرود، پل بولوار شهیدباهنر، دوربرگردان‌های بولوار رسالت و ۲۲ بهمن و بازگشایی‌هایی مثل بولوار کرامت، بصیرت و میان‌گذر جنوبی.

در مترو بیش از هر دوره دیگری کار کردیم

وی با اشاره به تعریف پروژه‌های عمرانی زیرساختی مختلف در حوزه حمل‌ونقل عمومی، تصریح کرد: با تمرکز بر کار‌های زیرساختی، اقدامات زیادی در حوزه قطارشهری انجام شد که در ادوار شورا بی‌سابقه است. از این رو مشهد، اکنون تنهاشهر ایران است که ۳ خط مترویی فعال دارد.

در این دوره و در خط ۲، نقاط‌ضعف برطرف شد و ایستگاه شهیدفکوری و سوله تعمیرات اساسی این خط به بهره‌برداری رسید تا خط ۲ تقریبا تکمیل شود. در خط ۳ هم حفاری در جبهه جنوبی تمام شده است و در جبهه شمالی حفاری ادامه دارد و اکنون دستگاه حفار درحال حرکت به سمت انتهای امامیه است. فاز اول این خط نیز افتتاح شد و مترو به حرم رسید. به‌زودی هم ایستگاه بسیج در خط ۳ افتتاح می‌شود. در خط ۴ هم حفاری ادامه دارد و دستگاه حفار نزدیک میدان شهداست.

خرید ۶۰ واگن برای خط یک نهایی شد

فرهمندی همچنین به خرید ۶۰ واگن برای خط یک اشاره کرد و گفت: برای این خط فقط ۶۰ واگن داشتیم؛ درحالی‌که باید با ۱۲۰ واگن خدمات ارائه می‌کردیم. خرید واگن باید در شورای سوم و چهارم انجام می‌شد، اما اتفاق نیفتاد و این بار را شورای ششم برداشت.

وی بیان کرد: در حوزه اتوبوس‌رانی نیز مسئله ما تعطیلی کارخانه‌ها و فعال‌نبودن آنها بود. با پیگیری دولت، برخی کارخانه‌ها فعال شدند و تعدادی اتوبوس برای مشهد خریداری شد. برای نوسازی ناوگان، پیگیر بودیم و هر تعداد اتوبوس که در هر کارخانه یا گمرک بود، با قیمت مناسب خریداری و به ناوگان شهر اضافه می‌کردیم.

وی ادامه داد: طی یک فرایند پیچیده، ۱۳۰ دستگاه ون جدید به ناوگان شهر اضافه شد که هم‌اکنون درحال تردد و خدمت‌رسانی به مردم هستند و کیفیت خدمات ارتقا پیدا کرده است. درمجموع در نوسازی تاکسی، عوامل مختلفی دخیل است و به همین دلیل کار نوسازی سخت پیش می‌رود.

رکوردداری در پیاده‌روسازی

فرهمندی با بیان اینکه یکی از اولویت‌های شورای ششم توجه به حمل‌ونقل پاک است، گفت: در سه سال اول این دوره بیش از یک‌میلیون مترمربع پیاده‌روسازی کردیم که بیشتر از همه دوره‌های قبلی شورا‌های اسلامی شهر بود و این کار ظرفیت خوبی برای پیاده‌مداری ایجاد کرد. تعداد دوچرخه‌های اشتراکی نیز در مقایسه با روز اول شورای ششم پنج‌برابر شده است.

نایب‌رئیس کمیسیون عمران، حمل‌ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر مشهد درباره دیگردستاورد‌های شورای کنونی اظهار کرد: مشهد در حوزه تأمین زیرساخت و سامان‌دهی حمل‌ونقل بار درون‌شهری دو نشان برتر ملی به دست آورده است. در این حوزه تنهاشهرداری در کشور هستیم که مرکز معاینه فنی ناوگان سنگین داریم و کار نظارت و کنترل ناوگان خودمان را انجام می‌دهیم و حتی در بخش توقفگاه‌های ناوگان سنگین هم پس از مطالعاتی به یک الگوی ثابت در این زمینه رسیدیم.