کار و کارگر ستون استوار اقتصاد مقاومتی

در فرهنگ اسلامی، کار تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه ارزشی والا و مقدس به شمار می‌آید.

کد خبر: ۴۱۰۹۶۳

تاریخ : ۱۰ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۰۹:۰۶

نوشته

در فرهنگ اسلامی، کار تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه ارزشی والا و مقدس به شمار می‌آید. امام جعفر صادق (ع) در حدیثی می‌فرمایند: «الکادّ علی عیاله کالمجاهد فی سبیل‌الله»؛ کسی که برای تأمین معاش خانواده خود تلاش می‌کند، همانند مجاهدی در راه خداست. این روایت به‌خوبی جایگاه و قداست کار را در اندیشه اسلامی نشان می‌دهد و بیانگر آن است که تلاش برای تولید و تأمین زندگی، عملی ارزشمند و سازنده در جامعه محسوب می‌شود.

در نگاه اسلام، مبنای اصلی خلق ارزش «کار» است. هنگامی که درباره تولید سخن می‌گوییم، عوامل مختلفی در آن نقش دارند؛ از جمله سرمایه، منابع و سایر امکانات. اما در میان این عوامل، نیروی کار جایگاهی ویژه دارد، زیرا این کار و تلاش انسان است که ارزش واقعی را در فرایند تولید خلق می‌کند. حتی سرمایه نیز درحقیقت حاصل کار‌های پیشین و کار انباشته‌شده انسان‌هاست. از‌همین‌رو، نیروی کار نه‌تنها یک عامل تولید، بلکه مهم‌ترین عنصر شکل‌دهنده ارزش در اقتصاد به‌شمار می‌رود.

از‌سوی‌دیگر، چون عامل کار انسان است و انسان در اندیشه اسلامی دارای کرامت ذاتی و جایگاه والای الهی است، در فرایند تولید نیز باید شأن و منزلت او حفظ شود. به‌همین‌دلیل، نگاه اسلامی به نیروی کار صرفا اقتصادی نیست، بلکه همراه با تأکید بر حفظ کرامت، امنیت شغلی و ارزش اجتماعی کارگران است.

اگر نگاهی به شعار امسال و پیشینه این موضوع داشته باشیم، موضوع اقتصاد مقاومتی از سال ۱۳۸۹ توسط رهبر شهید انقلاب مطرح و در سال ۱۳۹۲ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی ابلاغ شد. در بحث اقتصاد مقاومتی نیز این جایگاه اهمیت دوچندان پیدا می‌کند. اقتصاد مقاومتی به‌معنای اقتصادی است که بتواند دربرابر شوک‌ها و فشار‌های بیرونی ایستادگی کند و مسیر رشد و پیشرفت خود را ادامه دهد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که برای تحقق چنین اقتصادی، تکیه اصلی باید بر تولید داخلی باشد؛ چرا که تولید ستون فقرات اقتصاد مقاومتی است.

یکی از عناصر اصلی تولید نیروی کار است و نقشی اساسی و تعیین‌کننده دارد. هرچه تولید فعال‌تر، پویا‌تر و گسترده‌تر باشد، اشتغال نیز افزایش می‌یابد و ارزش‌افزوده بیشتری در اقتصاد ایجاد می‌شود. در مقابل، هرگاه شرایط اقتصادی به‌گونه‌ای رقم بخورد که فعالیت‌های غیرمولد در بازار دارایی‌ها جذاب‌تر از تولید شود، سرمایه‌ها از بخش مولد فاصله می‌گیرند و نتیجه آن کاهش سرمایه‌گذاری، افت تولید و افزایش بیکاری خواهد بود.

{$sepehr_key_208633}

چنین‌وضعیتی نه‌تنها به اقتصاد ملی آسیب می‌زند، بلکه به کرامت نیروی کار نیز لطمه وارد می‌کند، زیرا نیروی کاری که می‌تواند با تلاش خود ارزش خلق کند، از چرخه تولید کنار گذاشته می‌شود؛ بنابراین سیاست‌های اقتصادی باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که تولید همواره جذاب‌ترین و پایدارترین مسیر فعالیت اقتصادی باشد. در حقیقت رابطه‌ای متقابل میان نیروی کار و اقتصاد مقاومتی وجود دارد. از‌یک‌سو، کارگران و نیروی انسانی فعال با تلاش و مهارت خود موتور محرک تولید هستند و به استحکام اقتصاد کمک می‌کنند.

از‌سوی‌دیگر، سیاست‌هایی که اقتصاد را مقاوم‌تر و تولید را تقویت می‌کند، به ایجاد اشتغال پایدار، افزایش ارزش‌افزوده و حفظ کرامت نیروی انسانی می‌انجامد. به‌همین‌دلیل، تقویت تولید، حمایت از اشتغال و حفظ منزلت کارگران، تنها یک ضرورت اقتصادی نیست، بلکه گامی مهم در مسیر پایداری اقتصاد و تحقق اقتصاد مقاومتی به شمار می‌آید.