صرفه‌جویی آب به تنهایی کافی نیست | چگونه می‌توان آبخوان‌ها را نجات داد؟

با تشدید بحران کم‌آبی و گسترش فرونشست زمین در بسیاری از مناطق، کارشناسان تأکید می‌کنند صرفه‌جویی در مصرف آب اگرچه ضروری، اما به‌تنهایی راهگشا نیست؛ بلکه منابع حاصل از این صرفه‌جویی باید از طریق اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری به تقویت و احیای سفره‌های زیرزمینی هدایت شود.

کد خبر: ۴۱۱۲۵۰

تاریخ : ۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۵:۳۸

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، محمدرضا فرزانه - کارشناس حوزه آب، با اشاره به چرخه هیدرولوژیکی آب در طبیعت اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مولفه‌های این چرخه، بارندگی است. وقتی وقایع بارندگی را بررسی می‌کنیم با سال‌های خشک،‌تر و نرمال مواجه می‌شویم که در دوره‌های استاندارد اقلیمی حداقل ۳۰ ساله رخ می‌دهند.

وی ادامه داد: به همین دلیل نباید با یک بارندگی خوشحال یا با یک خشکسالی کاملاً ناامید شویم. باید مسیر منطقی و خردمندانه‌ای برای مدیریت منابع حیاتی مانند آب در نظر بگیریم، زیرا سابقه تاریخی کشور ما نشان می‌دهد که در اقلیم خشک و نیمه‌خشک با محدودیت شدید منابع آبی مواجه هستیم.

این کارشناس حوزه آب با اشاره به ضرورت اصلاح الگوی مصرف افزود: حتی در سال‌هایی که شرایط بارندگی مناسب است، کنار گذاشتن اصلاح الگوی مصرف و مصرف خردمندانه آب منطقی نیست. در هر شرایطی، چه سال نرمال و چه سال خشکسالی، باید مصرف آب به‌صورت مدیریت‌شده انجام شود.

فرزانه با بیان اینکه ذخیره‌سازی منابع آبی اهمیت زیادی دارد، گفت: بخشی از این منابع باید در مخازن استراتژیک مانند آب‌های زیرزمینی ذخیره شود تا برای شرایط بحرانی یا همان خشکسالی مورد استفاده قرار گیرد. در طول تاریخ نیز این موضوع به‌طور طبیعی از طریق اقدامات آبخیزداری و آبخوان‌داری انجام می‌شده است.

وی افزود: مزیت ذخیره‌سازی آب در مخازن زیرزمینی نسبت به ذخیره‌سازی پشت سد‌ها این است که تهدیداتی مانند تبخیر در آن کمتر است. در کشوری با اقلیم خشک و نرخ تبخیر بالا، این مسئله اهمیت زیادی دارد علاوه بر تبخیر، مواردی مانند آلودگی نیز در منابع زیرزمینی به دلیل ویژگی‌های طبیعی خاک و عدم تماس مستقیم با هوا کمتر رخ می‌دهد.

این کارشناس حوزه آب با اشاره به نقش دولت در مدیریت منابع آبی تصریح کرد: متأسفانه در دهه‌های اخیر نسبت به سدسازی توجه بیشتری شده و موضوع آبخیزداری و آبخوان‌داری کمتر مورد توجه قرار گرفته است در حالی که لازم است تمرکز ویژه‌ای بر این حوزه‌ها وجود داشته باشد.

فرزانه ادامه داد: از یک سو از مردم می‌خواهیم الگوی مصرف را رعایت و در مصرف آب صرفه‌جویی کنند و از سوی دیگر باید منابع حاصل از این صرفه‌جویی از طریق اقدامات آبخیزداری و آبخوان‌داری برای تقویت و حفظ آبخوان‌ها مورد استفاده قرار گیرد؛ به‌ویژه در مناطقی که با مشکل فرونشست زمین روبه‌رو هستند و بخش قابل توجهی از ظرفیت مخازن زیرزمینی خود را از دست داده‌اند.

{$sepehr_key_208944}

وی با تأکید بر لزوم برنامه‌ریزی بلندمدت برای مدیریت خشکسالی گفت: نباید منتظر وقوع خشکسالی بمانیم و سپس اقدام کنیم. باید از قبل برنامه‌ریزی لازم انجام شود تا در شرایطی مانند تابستان امسال و سال گذشته که با محدودیت منابع آب مواجه بودیم، مدیریت بهتری صورت گیرد.

این کارشناس حوزه آب یکی از محور‌های مهم مدیریت منابع آب را کاهش آب به حساب نیامده دانست و توضیح داد: آب به حساب نیامده یک اصطلاح تخصصی است که به تلفاتی اشاره دارد که از زمان ذخیره‌سازی آب تا رسیدن آن به مصرف‌کننده رخ می‌دهد؛ از جمله نشتی‌ها و تلفات در شبکه‌های انتقال.

فرزانه افزود: کاهش این میزان نیازمند تمرکز اجرایی جدی است و اقداماتی مانند نگهداری مناسب شبکه‌ها، جایگزینی شبکه‌های فرسوده و بهبود بهره‌برداری از زیرساخت‌ها می‌تواند به کاهش آب به حساب نیامده و مدیریت بهتر منابع آب کمک کند.

منبع: ایسنا