پاسخ دانشمندان به یک سؤال مهم: دلیل احساس ترس در خانه‌های قدیمی چیست؟

نیرو‌های نامرئی‌ای پشت این‌که چرا یک خانه ممکن است «تسخیرشده» به نظر برسد وجود دارند، اما اینجا پای ارواح در میان نیست.

کد خبر: ۴۱۱۸۱۵

تاریخ : ۱۳ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۶:۲۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد امواج فروصوت (Infrasound) که توسط دیگ‌های قدیمی ساختمان، لوله‌ها و سیستم لوله‌کشی تولید می‌شوند، می‌توانند بر حال‌وهوای فرد تأثیر منفی بگذارند و باعث ایجاد حس اضطراب و ناراحتی شوند. همین می‌تواند کافی باشد تا فرد تصور کند خانه تسخیر شده است، به‌ویژه اگر از قبل تمایل به باور‌های ماورایی داشته باشد.

رادنی اشمالتز، روان‌شناس دانشگاه مک‌ایوان کانادا و یکی از نویسندگان مطالعه‌ای که در مجله Frontiers in Behavioral Neuroscience منتشر شده، به گاردین گفت:

«فروصوت ممکن است نوعی ناراحتی بدنی ایجاد کند که بعداً فرد آن را به یک توضیح مانند روح یا تسخیرشدگی نسبت دهد. برای کسی که تمایلی به باور به ارواح ندارد، همین احساس احتمالاً فقط به‌صورت یک ساختمان قدیمی، خفه و ناراحت‌کننده تجربه می‌شود. اما برای کسی که از قبل ذهنش آماده است، ممکن است به‌عنوان نشانه‌ای از حضور یک روح تعبیر شود.»

{$sepehr_key_209526}

فروصوت به صدا‌هایی با فرکانس کمتر از ۲۰ هرتز گفته می‌شود. این محدوده خارج از دامنه شنوایی معمول انسان است، اما برخی تحقیقات نشان می‌دهند که ما می‌توانیم این امواج را به‌صورت ناخودآگاه احساس کنیم.

اشمالتز پیش‌تر این فرضیه را در آزمایشی بررسی کرده بود که در آن از شرکت‌کنندگان خواسته شد از یک خانه وحشت عبور کنند، در حالی که بلندگو‌های تولیدکننده فروصوت در سراسر ساختمان قرار داده شده بودند. او دریافت وقتی این بلندگو‌ها فعال بودند، شرکت‌کنندگان سریع‌تر از ساختمان عبور می‌کردند.

برای بررسی دقیق‌تر نقش فروصوت در ایجاد احساسات ترسناک، پژوهشگران ۳۶ داوطلب را انتخاب کردند تا به موسیقی آرام یا ناآرام گوش دهند. در نیمی از این آزمایش‌ها، بدون اطلاع شرکت‌کنندگان، فروصوت نیز پخش می‌شد. پس از آن، از هر یک نمونه بزاق گرفته شد.

نتایج نشان داد شرکت‌کنندگان قادر نبودند تشخیص دهند چه زمانی فروصوت پخش می‌شود، اما وقتی این امواج وجود داشتند، رفتارشان تحریک‌پذیرتر و ناآرام‌تر بود، صرف‌نظر از نوع موسیقی. همچنین آنها هر دو نوع موسیقی را غمگین‌تر ارزیابی کردند نسبت به افرادی که در معرض فروصوت نبودند. اما مهم‌ترین یافته این بود که سطح کورتیزول (هورمون استرس) در بزاق افرادی که در معرض فروصوت بودند بالاتر بود، که نشان‌دهنده فعال شدن پاسخ استرسی بدن است.

اشمالتز می‌گوید:

«فرقی نمی‌کرد که آنها به موسیقی آرام گوش می‌دادند یا چیزی ناآرام؛ فروصوت حال‌وهوای آنها و پاسخ استرسی بدنشان را به سمت منفی تغییر می‌داد. به زبان ساده، شما نمی‌توانید فروصوت را بشنوید، اما بدن و حالت روحی شما به آن واکنش نشان می‌دهد — و این واکنش معمولاً ناخوشایند است.»

او حدس می‌زند که «صدای بم و لرزش خفیف لوله‌ها در زیرزمین» و دیگر ارتعاشات عجیب در ساختمان‌های فرسوده و ترسناک می‌توانند این فروصوت را تولید کنند.

پس آیا دانشمندان بالاخره عامل واقعی پشت مشاهده ارواح را کشف کرده‌اند؟ آنها چنین ادعای قطعی‌ای ندارند. احتمالاً حس ترسناکِ «تسخیرشدگی» در یک ساختمان نتیجه ترکیبی از عوامل مختلف است، هرچند فروصوت می‌تواند یکی از عوامل مهم باشد. همچنین این نظریه نمی‌تواند توضیحی برای مشاهده‌های بصریِ ارواح ارائه دهد. علاوه بر این، برای تأیید این فرضیه لازم است بررسی‌های بیشتری انجام شود تا مشخص شود آیا مکان‌های معروف به «تسخیرشده» واقعاً دارای سطح قابل‌توجهی از فروصوت هستند و آیا این امواج واقعاً از سیستم‌های قدیمی آنها ناشی می‌شوند یا نه.