مصرف ویتامین «دی» برای کدام افراد مبتلا به دیابت مفید است؟

نتایج تحقیقات جدید نشان داد، مصرف مکمل ویتامین «دی» (D) ممکن است خطر ابتلا به دیابت را در برخی افراد کاهش دهد؛ این مورد به مبتلایان پیش‌دیابت محدود می‌شود که دارای نوعی تغییر ژنتیکی خاص هستند.

کد خبر: ۴۱۳۳۱۶

تاریخ : ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۳:۰۰

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، مصرف این ویتامین باید حتما با راهنمایی پزشک همراه باشد و نمی‌تواند جایگزین راهکار‌های تاییدشده برای پیشگیری از دیابت مانند رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم گردد.

پیش‌دیابت، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش می‌دهد و نتایج تحقیق جدید نشان می‌دهد، برای بسیاری از افراد، مصرف مکمل ویتامین «دی» ممکن است به کاهش این خطر کمک کند و افرادی که دارای نوعی تغییر ژنتیکی مشخص هستند احتمالا بیشتر از دیگر مبتلایان از مصرف ویتامین «دی» سود می‌برند.

آناستاسیوس ماندسیس، متخصص غدد که نقشی در این تحقیق نداشت، گفت: یافته‌ها ثابت نمی‌کند که خود ویتامین «دی» خطر دیابت را در این گروه کاهش می‌دهد، اما می‌تواند گامی مهم در جهت توسعه رویکرد شخصی‌سازی‌شده از طریق ژنتیک باشد.

ویتامین «دی» و خطر دیابت

پژوهشگران از داده‌های کارآزمایی سال ۲۰۱۹ به نام مطالعه «دی۲دی» استفاده کردند. نتایج این تحقیق نشان داده بود که مصرف روزانه ۴۰۰۰ واحد بین‌المللی (IU) ویتامین «دی۳» (نوعی از ویتامین «دی») به مدت چهار سال در ۲۱۰۰ شرکت‌کننده مبتلا به پیش‌دیابت، در مقایسه با دارونما، کاهش معناداری در خطر دیابت ایجاد نمی‌کند.

{$sepehr_key_211112}

پژوهشگران در تحلیل سال ۲۰۲۶، داده‌ها را با دقت بیشتری بررسی کردند تا دریابند کدام زیرگروه‌های خاص گروه دریافت‌کننده ویتامین «دی»، بیشتر از دیگران سود برده‌اند. آنان دریافتند، شرکت‌کنندگانی که سطح ویتامین «دی» آنان به آستانه مشخصی (۴۰ تا ۵۰ نانوگرم بر میلی‌لیتر) رسیده بود، به‌طور قابل‌توجهی خطر کمتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲ داشتند.

گروه تحقیقاتی فرض کرد که تغییرات ژنتیکی در گیرنده‌های ویتامین «دی» ممکن است بر میزان اثربخشی پاسخ بدن به این ویتامین تاثیر بگذارد. این گیرنده‌ها به سلول‌ها کمک می‌کنند از ویتامین «دی» موجود در جریان خون استفاده کنند و در سراسر بدن از جمله سلول‌های بتای پانکراس (که انسولین تولید می‌کنند) یافت می‌شوند.

گیلیان گدار، متخصص غدد، توضیح داد که اگر ویتامین «دی» به درستی عمل کند، احتمالا با حفظ کارایی این سلول‌ها از بروز دیابت محافظت می‌کند. پژوهشگران برای آزمایش فرضیه خود، شرکت‌کنندگان را بر اساس سه تغییر ژنتیکی رایج در گیرنده ویتامین «دی» گروه‌بندی کردند که شامل AA، AC و CC بود.

آنان پس از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها دریافتند، افرادی که نوع AA از ژن گیرنده ویتامین «دی» به نام Apal را دارند (حدود ۳۰ درصد جمعیت تحقیق)، تفاوت معناداری در مقایسه با دارونما مشاهده نکردند. در مقابل، حدود ۷۰ درصد شرکت‌کنندگانی که تغییرات AC یا CC را داشتند، ۱۹ درصد خطر کمتری در ابتلا به دیابت نوع ۲ نشان دادند.

برای پیشگیری از دیابت ویتامین «دی» مصرف کنیم؟

هرچند محققان اشاره کرده‌اند که یافته‌های آنان «نویدبخش» استفاده از ویتامین «دی۳» به‌عنوان «رویکردی هدفمند و شخصی‌سازی‌شده» برای کاهش خطر دیابت نوع ۲ در برخی افراد است، اما هشدار دادند که نتایج نیاز به تایید با تحقیقات بیشتر دارد. یکی از محدودیت‌ها این است که محققان بررسی نکردند آیا تفاوت‌های ژنتیکی پیامد‌ها را در گروه‌های نژادی یا قومی مختلف تحت تاثیر قرار می‌دهد یا خیر.

با این حال، حتی اگر ویتامین «دی» بتواند به برخی افراد در جلوگیری از دیابت کمک کند، گدار نسبت به مصرف خودسرانه مکمل، بدون راهنمایی پزشک هشدار می‌دهد. هرچند ویتامین «دی» به‌طور کلی بی‌خطر در نظر گرفته می‌شود، اما یکی از بزرگ‌ترین خطر‌ها مصرف بیش از حد آن است. از آنجا که ویتامین «دی» محلول در چربی است، مقدار اضافی آن در کبد و بافت چربی ذخیره می‌شود و برخلاف ویتامین‌های محلول در آب (مانند ویتامین سی) از طریق ادرار دفع نمی‌شود.

متخصصان مصرف روزانه ۶۰۰ واحد را برای بزرگسالان تا ۷۰ سال و ۸۰۰ واحد را برای افراد بالای ۷۰ سال با حداکثر مجاز روزانه ۴۰۰۰ واحد توصیه می‌کنند. این دستورالعمل‌ها ویتامین «دی» دریافتی از همه منابع ازجمله مکمل‌ها، غذا و نور خورشید را در نظر می‌گیرد.

تجاوز منظم از این مقدار می‌تواند منجر به هیپرکلسمی (بالا رفتن بیش از حد سطح کلسیم خون) شود. اگرچه این وضعیت معمولا خطرناک نیست، اما می‌تواند موجب تهوع، استفراغ، ضعف، گیجی و سنگ کلیه شود. همچنین می‌تواند خطر افتادن و شکستگی را افزایش دهد که به گفته ماندسیس به‌ویژه برای سالمندان نگران‌کننده است.

توصیه متخصصان

حتی اگر شروع به مصرف ویتامین «دی» کنید، نباید جایگزین سایر راهکار‌های تاییدشده برای کاهش خطر دیابت نوع ۲ شود.

هلث گزارش کرد، گدار برای کمک به پیشگیری از دیابت، رژیم غذایی کم‌کربوهیدرات و مملو از فیبر و پروتئین بدون چربی را توصیه کرد. ورزش منظم (هم هوازی و هم قدرتی) نیز مهم است. وی گفت: عضله در سوخت‌وساز قند بهتر از چربی عمل می‌کند.

نتایج این تحقیق در نشریه JAMA Network Open منتشر شده است.

منبع: ایسنا