سفر پرابهام ترامپ به پکن؛ از پرونده ایران تا نبرد خاموش بر سر خلیج فارس

دونالد ترامپ در شرایطی خود را برای سفر به چین آماده می‌کند که این سفر، فراتر از یک دیدار معمول میان رؤسای دو قدرت بزرگ اقتصادی جهان ارزیابی می‌شود. در شرایطی که جنگ ایران همچنان یکی از متغیرهای اصلی معادلات منطقه‌ای است، بازار انرژی در وضعیت شکننده قرار دارد و کشورهای عربی خلیج فارس با نگرانی تحولات را دنبال می‌کنند، سفر رئیس‌جمهور آمریکا به پکن می‌تواند بر آینده تنش‌های خاورمیانه، مناسبات واشینگتن-پکن و حتی مسیر اقتصاد جهانی اثرگذار باشد.

کد خبر: ۴۱۳۵۹۳

تاریخ : ۲۰ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۲:۲۵

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ در ظاهر، سفر پیش‌روی دونالد ترامپ به پکن را باید در چارچوب روابط پرتنش اما وابسته آمریکا و چین تحلیل کرد؛ دو کشوری که طی سال‌های اخیر از جنگ تعرفه‌ای و رقابت تکنولوژیک گرفته تا اختلافات ژئوپلیتیکی بر سر تایوان، دریای چین جنوبی و زنجیره تأمین جهانی، درگیر رقابتی فرسایشی بوده‌اند.

اما این بار، معادله پیچیده‌تر از همیشه است؛ زیرا ترامپ در حالی راهی پکن می‌شود که همزمان چند بحران مهم بین‌المللی روی میز قرار دارد؛ جنگ ایران، نوسانات شدید بازار نفت، نگرانی از گسترش دامنه درگیری در خاورمیانه و رقابت فزاینده چین و آمریکا بر سر نفوذ در منطقه‌ای که سال‌ها در انحصار راهبردی واشینگتن قرار داشت.

واشینگتن و پکن؛ رقابت در اوج وابستگی

روابط آمریکا و چین طی ماه‌های اخیر بار دیگر وارد فاز پرتنشی شده است. واشینگتن با اعمال تعرفه‌های جدید بر کالاهای چینی تلاش کرده فشار اقتصادی بر پکن را افزایش دهد و در مقابل، چین نیز با محدودسازی برخی صادرات راهبردی و افزایش همکاری با بلوک‌های اقتصادی غیرغربی، تلاش کرده پاسخ متقابل بدهد.

با این حال، واقعیت اقتصاد جهانی چیز دیگری می‌گوید؛ نه آمریکا آمادگی تحمل یک تقابل اقتصادی بی‌پایان را دارد و نه اقتصاد چین در شرایط فعلی مایل به تشدید بحران است.

کاهش رشد اقتصادی چین، بحران در بخش مسکن، افت تقاضای جهانی و نگرانی از رکود، پکن را محتاط‌تر کرده است. در آمریکا نیز فشار تورمی و نگرانی از افزایش بهای انرژی، دولت ترامپ را ناچار کرده همزمان به دنبال مهار تنش‌های خارجی باشد.

در چنین فضایی، سفر به پکن می‌تواند تلاشی برای مدیریت رقابت، بدون عبور از مرز تقابل مستقیم باشد.

ایران؛ متغیری که همه معادلات را تغییر داد

اگرچه اختلافات اقتصادی، مسئله تایوان و رقابت فناوری از محورهای سنتی اختلاف میان واشینگتن و پکن است، اما این بار ایران به یکی از مهم‌ترین موضوعات غیررسمی این سفر تبدیل شده است.

جنگ اخیر در منطقه، نگرانی از ناامن شدن مسیرهای انتقال انرژی و احتمال گسترش تنش در تنگه هرمز، معادلات قدرت‌های بزرگ را تغییر داده است.

چین به عنوان بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران، یکی از مهم‌ترین شرکای اقتصادی تهران محسوب می‌شود و در سال‌های اخیر نیز تلاش کرده روابط خود با جمهوری اسلامی را در قالب توافق‌های بلندمدت گسترش دهد.

از نگاه واشینگتن، بدون نقش‌آفرینی پکن، مهار کامل فشار اقتصادی بر تهران دشوار خواهد بود. اما از نگاه چین، ایران بخشی از نقشه بلندمدت این کشور برای تثبیت نفوذ در غرب آسیاست؛ موضوعی که باعث می‌شود پکن به سادگی در زمین آمریکا بازی نکند.

خلیج فارس؛ نگرانی متحدان سنتی آمریکا

کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز با حساسیت بالایی این سفر را دنبال می‌کنند.

عربستان سعودی، امارات و قطر در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند روابط اقتصادی خود با چین را گسترش دهند، اما همچنان در حوزه امنیتی به آمریکا وابسته‌اند.

این کشورها اکنون با یک نگرانی دوگانه روبه‌رو هستند؛ از یک سو تشدید جنگ با ایران می‌تواند امنیت سرمایه‌گذاری و پروژه‌های اقتصادی بزرگ آنها را تهدید کند و از سوی دیگر، افزایش نقش چین در معادلات امنیتی منطقه می‌تواند جایگاه سنتی آمریکا را متزلزل کند.

به همین دلیل، نتیجه سفر ترامپ به پکن می‌تواند پیام مستقیمی برای پایتخت‌های عربی منطقه داشته باشد.

تایوان؛ بحران خاموش اما تعیین‌کننده

در کنار پرونده ایران، مسئله تایوان همچنان یکی از حساس‌ترین نقاط اختلاف میان واشینگتن و پکن باقی مانده است.

چین بارها نسبت به حمایت‌های نظامی آمریکا از تایوان هشدار داده و واشینگتن نیز تلاش کرده حضور امنیتی خود در شرق آسیا را تقویت کند.

برخی تحلیلگران معتقدند ترامپ ممکن است تلاش کند از پرونده تایوان به عنوان یک اهرم چانه‌زنی در مذاکرات با چین استفاده کند؛ اقدامی که می‌تواند متحدان آسیایی آمریکا را نگران کند.

اقتصاد جهانی در انتظار نتیجه سفر

بازارهای جهانی نیز با دقت تحولات پکن را دنبال می‌کنند.

هرگونه توافق میان آمریکا و چین می‌تواند به کاهش تنش‌های تجاری، ثبات بیشتر بازار انرژی و کاهش نگرانی‌های اقتصادی منجر شود.

{$sepehr_key_211401}

{$sepehr_key_211402}

{$sepehr_key_211403}