نگاهی به فیلم «روزی دیگر» به بهانه رقابت در جشنواره کن ۲۰۲۶

روایتی آرام، انسانی و غوطه‌ورکننده از سقوط و بازسازی یک زن در دل زندگی هنری پاریس در فیلم «روزی دیگر» به تصویر کشیده شده است.

کد خبر: ۴۱۵۶۴۴

تاریخ : ۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۳:۴۳

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ فیلم «روزی دیگر» (Garance /Another Day) ساخته ژان هری، با اتکا به جزئیات دقیق، روایت سیال زمان و بازی عمیقاً زیسته آدل اگزارکوپولوس، یکی از صادقانه‌ترین و انسانی‌ترین درام‌های سال‌های اخیر درباره الکلیسم را رقم می‌زند؛ اثری که حتی در لحظات آموزشی‌تر خود نیز لطافت و غنای احساسی‌اش را حفظ می‌کند.

سینما از «آخر هفته گمشده» بیلی وایلدر گرفته تا «۲۸ روز» با بازی ساندرا بولاک، سابقه‌ای طولانی در پرداختن به داستان‌های اعتیاد و بهبودی دارد. در این مسیر، تماشای تلاش یک فرد برای درمان و بازسازی خود، با تمام آزمون‌ها و رنج‌هایش، همواره تجربه‌ای سینمایی و تأثیرگذار بوده است. تنها دو سال پیش، «فرار» ساخته نورا فینگشایت، یکی از بهترین نمونه‌های این زیرژانر بود؛ فیلمی که هم آشوب و بی‌نظمی اعتیاد را نشان می‌داد و هم آرامش ذهنیت «یک روز در یک زمان» را.

در مقایسه، «روزی دیگر» ساخته ژان هری – فیلمی در بخش مسابقه کن ۲۰۲۶ – اثری آرام‌تر اما همچنان قدرتمند است؛ درامی درباره اعتیاد که صادقانه، صبورانه و به شکلی گول‌زننده‌ای پیش می‌رود، مگر در لحظاتی که اندکی به سمت لحن آموزشی متمایل می‌شود.

با وجود این لحن گهگاه آموزشی – به‌ویژه در پایان – «روزی دیگر» سرشار از جزئیات دقیق و دلسوزانه درباره این است که چگونه الکل می‌تواند به‌تدریج در آسیب‌پذیری‌های فرد نفوذ کند و با وعده‌ای دروغین از رهایی، او را گرفتار سازد. آدل اگزارکوپولوس در یک بازی اصیل و کاملاً زیسته، نقش گارانس را ایفا می‌کند؛ بازیگری بااستعداد در پاریس که در یک گروه تئاتر معتبر کار می‌کند، مدام بین تست‌های بازیگری می‌دود و برای درآمد بیشتر کار صداپیشگی انجام می‌دهد. تلاش برای دوام آوردن در شهری گران مانند پاریس به‌خودی‌خود دشوار است، اما مشکلات گارانس با بیماری لاعلاج خواهرش و روابط عاطفی بی‌سرانجامش پیچیده‌تر می‌شود.

هری ما را در محیطی با گارانس آشنا می‌کند که بیش از هر جا در آن احساس راحتی دارد: روی صحنه و پشت صحنه، در فضاهای هنری و مقابل تماشاگران مشتاق. وقتی مشغول کار نیست و در پی یافتن موفقیت پس از یک جدایی و پایان یک بارداری، به یک لیوان سفید یا یک بطری قرمز پناه می‌برد و کم‌کم درک خود از زمان و مکان را از دست می‌دهد.

{$sepehr_key_213750}

یکی از تصمیمات موفق هری، نمایش گارانس – دست‌کم در ابتدا – به‌عنوان یک الکلی «کارکردی» است؛ وضعیتی واقعی اما کمتر دیده‌شده که بسیاری از افراد مبتلا تجربه می‌کنند، زمانی که بیماری‌شان هنوز از چشم اطرافیان پنهان مانده است. در آغاز، گارانس تنها در لحظه از خود بی‌خود به نظر می‌رسد. مدتی طول می‌کشد تا تأثیرات الکل در زندگی‌اش آشکار شود: او هنوز سر کار حاضر می‌شود، قبض‌ها را می‌پردازد و حتی رابطه‌ای عاشقانه با پولین (با بازی سارا ژیغاردو) شکل می‌دهد؛ هنرمندی آرام و مهربان که بیشتر روزهایش را در روستا می‌گذراند. اما همان‌طور که معمولاً رخ می‌دهد، گارانس کم‌کم کنترل خود را از دست می‌دهد، در حالی که اصرار دارد هر زمان بخواهد می‌تواند مصرفش را کم کند.

واقعیت اما چیز دیگری است: او از قرارها و قول‌هایش عقب می‌ماند، مکالمه‌ها را فراموش می‌کند، وسط اجرا کلمات را نامفهوم ادا می‌کند و فرصت‌های حرفه‌ای مهم را از دست می‌دهد. در یک حضور مدرسه‌ای که قرار است درباره بازیگری با کودکان صحبت کند، با ظاهری آشفته و آرایش پخش‌شده از شب قبل، به‌سختی خود را سرپا نگه می‌دارد. در دست‌کم دو صحنه، هری به‌طور غیرمستقیم نشان می‌دهد که گارانس ممکن است در یکی از بیهوشی‌هایش قربانی آزار جنسی شده باشد؛ او در اتوبوس بیدار می‌شود، بی‌آنکه بداند چرا جوراب‌شلواری‌اش پاره و پایین کشیده شده و اصلاً چگونه به آنجا رسیده است.

توانایی کارگردانی هری به‌ویژه در نحوه نمایش گذر زمان آشکار می‌شود. فیلم که طی هشت سال (از جمله دوران قرنطینه کرونا) می‌گذرد، با سیالی طبیعی پیش می‌رود؛ نه بی‌دلیل شتاب می‌گیرد و نه بیش از حد مکث می‌کند. اگر فیلم کمی طولانی به نظر برسد، بیشتر به‌خاطر ماهیت تکرارشونده وضعیت گارانس است. هری صحنه‌های کامل از اجرای تئاتر و صداپیشگی گارانس نشان می‌دهد و خوشبختانه رویدادها را با فصل‌بندی‌های خشک زمان‌دار تقسیم نمی‌کند.

او به هوش مخاطب اعتماد می‌کند و از جزئیات طراحی صحنه و گریم برای نشان دادن پیشرفت زمانی استفاده می‌کند، در حالی که زمان قابل توجهی را به رابطه گارانس و پولین اختصاص می‌دهد. تدوین روان لورانس بریو نیز این ساختار غوطه‌ورکننده را تقویت می‌کند. طراحی لباس آریان دورا نیز شایان توجه است؛ لباس‌های اگزارکوپولوس یادآور نسخه‌ای کم‌زرق‌وبرق‌تر از استایل او در «گذرها» است.

با اینکه «روزی دیگر» قصد ندارد درس اخلاق بدهد، تصمیم گارانس برای بازپس‌گیری کنترل زندگی‌اش در کنار پزشکی قاطع و کمک‌کننده، کمی بیش از حد مرتب و آموزشی به نظر می‌رسد. او که می‌داند ممکن است پولین را نیز به مسیر خود بکشاند، در نهایت به‌خاطر عشق به او تصمیم به ترک می‌گیرد؛ تصمیمی شیرین که بر اهمیت مراقبت زنان از یکدیگر تأکید می‌کند.

با این حال، پایان‌بندی راحت و منظم فیلم کمی شبیه برنامه‌های آموزشی مدرسه‌ای است و در مقایسه با پیچیدگی‌های پیشین اثر، اندکی ناامیدکننده. با وجود این، «روزی دیگر» موضوعی دشوار را با ظرافتی عمیق روایت می‌کند. چنین فیلم‌سازی بی‌تکلف و دقیق، که تقریباً نامرئی به نظر می‌رسد، به‌ندرت دیده می‌شود.

منبع: سلام سینما

{$sepehr_key_213739}