قطر در کانون رایزنی‌های ایران و آمریکا | هدف سفر ناگهانی هیات ایرانی به دوحه چیست؟

سفر از پیش اعلام‌نشده هیات مذاکره‌کننده ایرانی به پایتخت قطر، مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. اما این سفر در شرایط کنونی چه اهدافی داشت؟

کد خبر: ۴۱۷۳۹۹

تاریخ : ۰۴ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۸:۲۴

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس هیات مذاکره‌کننده ایرانی، با همراهی سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، بعدازظهر روز دوشنبه، چهارم خرداد، تهران را به مقصد دوحه، پایتخت قطر، ترک کردند.

در این سفر قرار است هیات ارشد مذاکره‌کننده ایرانی با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، دیدار و گفت‌و‌گو کنند.

اعزام این هیات بلندپایه به قطر در میانه گمانه‌زنی‌ها درباره امضای تفاهم‌نامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری پاکستان، سوالاتی را پدید آورده است.

آیا این سفر در چارچوب مذاکرات پایان جنگ صورت گرفت؟

سفر هیات مذاکره‌کننده ایرانی در چارچوب تبادل پیام‌های جاری میان ایران و آمریکا از طریق پاکستان صورت گرفته و هدف از آن بررسی میزان جدیت و راستی‌آزمایی تعهدات طرف آمریکایی پیش از پذیرش تفاهم‌نامه پایان جنگ است.

بر اساس اطلاعات دریافتی ایرنا، این سفر با هدف سنجش اراده طرف مقابل برای ورود به یک مذاکره نتیجه‌محور انجام شده است. تهران ضروری می‌داند که قبل از ورود به هر فرآیند رسمی و هر تعهد عملی، از اجرای تعهدات طرف مقابل اطمینان حاصل کند.

قطر در هفته‌های جاری نقش پررنگ‌تری در فرآیند‌های مربوط به ترتیبات اجرایی تفاهم‌نامه احتمالی پایان جنگ بر عهده گرفته و به نظر می‌رسد بخش‌هایی از تعهدات طرف آمریکایی در چارچوب تفاهم‌نامه احتمالی پایان جنگ، با مساعدت دوحه انجام خواهد شد.

در چنین شرایطی، این سفر با هدف اطمینان از آمادگی قطر برای مساعدت در حوزه‌های مرتبط با تعهدات آمریکا صورت گرفته است.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، امروز در نشست خبری با اصحاب رسانه درباره مشارکت کشور‌های دیگر از جمله قطر، به‌جز پاکستان که نقش میانجی‌گری رسمی را بر عهده دارد، اظهار کرد: برخی از کشور‌ها هم در این روند برای کمک به حل‌وفصل برخی از موضوعات نقش مثبتی داشته‌اند.

از آنجا که تبادل پیام‌ها میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری پاکستان در شرایط فعلی، به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه، به دلیل بدعهدی‌های مکرر، تناقض‌گویی‌ها و خیانت واشنگتن در مذاکرات پیشین نه‌تنها در فضای بی‌اعتمادی بلکه در شرایط سوء ظن برقرار است، راستی‌آزمایی همه گام‌های مرتبط با پایان جنگ یکی از اصلی‌ترین پیش‌نیاز‌های ورود به هر فرآیند رسمی برای امضای تفاهم‌نامه و آغاز مذاکرات رسمی است.

آیا قطر میانجی جدید مذاکرات است؟

تبادل پیام‌ها میان ایران و آمریکا همچنان از طریق اسلام‌آباد انجام می‌شود و پاکستان همچنان رسماً میانجی مذاکرات ایران و آمریکاست.

بقائی در همین خصوص در پاسخ به سوالی درباره سفر هفته گذشته معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی قطر به تهران، توضیح داد: این سفر در چارچوب مساعی جمیله و تلاش‌های قطر برای کمک به پیشبرد تفاهمی است که به میانجی‌گری پاکستان در حال انجام است. میانجی رسمی گفت‌و‌گو‌ها بین ایران و آمریکا، پاکستان است.

چرا تعهدات طرف مقابل نیاز به این سطح از راستی‌آزمایی دارد؟

سوابق مذاکرات و نقض تعهدات آمریکا در یک دهه گذشته کاملا روشن است و بار‌ها توسط مقام‌های ایران مرور شده است. بخشی از تعهدات پیش‌بینی‌شده در تفاهم‌نامه پایان جنگ در همه جبهه‌ها، آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران در خارج از کشور خواهد بود. در این زمینه ایران تجربه‌های تلخی از گذشته درباره اجرای نیمه‌کاره و بدعهدی در این حوزه دارد.

در ماجرای رفع انسداد از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران در کره جنوبی در تابستان ۱۴۰۲، قطر به‌عنوان تسهیل‌کننده توافق، مسئولیت انتقال دارایی‌ها و ایجاد دسترسی ایران را بر عهده گرفت، اما نهایتا به‌رغم انتقال دارایی‌ها به قطر، دسترسی ایران به این دارایی‌ها همچنان مسدود ماند.

اسفند ۱۴۰۳، در جریان سفر شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، به تهران، رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران در این خصوص به امیر قطر تذکر دادند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران، در این دیدار با اشاره به اظهارات امیر قطر درباره مسائل منطقه، افزود: ما کشور قطر را یک کشور دوست و برادر می‌دانیم؛ اگرچه همچنان مسائل مبهم و حل‌نشده‌ای همچون بازگرداندن مطالبات ایران که از کره جنوبی به قطر منتقل شد، باقی است و همچنین می‌دانیم مانع اصلی عملی شدن توافقی که در این زمینه انجام شده بود، آمریکاست.

ایشان خاطرنشان کردند: ما اگر جای قطر بودیم، به فشار‌های آمریکا اعتنا نمی‌کردیم و مطالبات طرف مقابل را بازمی‌گرداندیم و همچنان انتظار چنین اقدامی را از جانب قطر داریم.

منبع: ایرنا

{$sepehr_key_215688}