چگونه تیروئیدِ مادر از ناتوانی ذهنی فرزند جلوگیری می‌کند؟

هر ثانیه در رشد و تکامل نوزاد حیاتی است و مشکلات تیروئیدِ مادرزادی همچون غولی خاموش می‌تواند این مسیر را ناهموار کند. با توجه به ضرورت اهمیت افزایش آگاهی عمومی و کارکنان بهداشتی‌درمانی در خصوص بیماری‌های تیروئید، عوارض، راه‌های پیشگیری و درمان آن موجب شد از چهارم تا دهم خرداد «هفته اطلاع‌رسانی تیروئید» نامگذاری شود تا مادران باردار نسبت به انجام آزمایش‌ها غفلت نکنند.

کد خبر: ۴۱۷۷۲۳

تاریخ : ۰۵ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۱:۲۹

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ تیروئید غده‌ای کوچک و پروانه‌ای‌شکل در جلوی گردن و کار اصلی‌اش ساختن هورمون‌هایی است که سوخت‌وساز بدن را تنظیم می‌کند؛ یعنی تعیین می‌کند قلب با چه سرعتی بتپد، دمای بدن چقدر باشد و بدن چگونه رشد کند. به بیانی دیگر هورمون‌های تیروئید در همه کار‌های اساسی بدن، از تنظیم سوخت‌وساز بدن (متابولیسم) گرفته تا رشد مغز و ساخت سلول‌های جدید، نقش دارند.

بدون این هورمون‌ها، همه‌چیز در بدن کند می‌شود، احساس خستگی مفرط می‌کنید و در بلندمدت، زندگی به خطر می‌افتد.

{$sepehr_key_216042}

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود و متخصص غدد درون‌ریز و متابولیسم بالغین گفت: بارداری تاثیری همه جانبه بر روی غده تیروئید دارد و بسته به سطح ید دریافتی مادر میزان بزرگ شدن غده تیروئید در این دوران متغیر است و علت بزرگی افزایش تولید هورمون‌های تیروئید برای جبران نیاز‌های مادر و جنین است و پس از زایمان برطرف می‌شود.

طیبه خواجه‌علی افزود: افزایش ترشح هورمون‌های تیروئید، کسر ترشحی ادراری بالاتر ید طی حاملگی و نیاز تیروئید جنین به ید سبب نیاز بیشتر به ید در بارداری می‌شود و سازمان بهداشت جهانی مصرف ۲۵۰ میکروگرم ید را به خانم‌های حامله توصیه می‌کند؛ بنابراین علاوه بر این که نمک مصرفی خانوار حتما باید نمک یددار باشد، خانم‌های بارداری که تحت درمان اختلالات تیروئید نیستند، از سه ماه قبل از بارداری باید مصرف قرص یدوفولیک را شروع کنند. خانم‌های بارداری که تحت درمان اختلالات تیروئید نیستند از سه ماه قبل از بارداری باید مصرف قرص یدوفولیک را شروع کنند.

پیامد‌های مشکلات تیروئیدی در دوران بارداری

خواجه علی تصریح کرد: غربالگری مشکلات تیروئید در صورت برنامه‌ریزی جهت بارداری و یا در زمان تشخیص بارداری اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و توصیه می‌شود قبل از بارداری، خانم‌ها نسبت به ارزیابی عملکرد تیروئید اقدام کنند و همچنین در خانم‌های با مشکل ناباروری و یا اختلالات عادت ماهیانه هم انجام این بررسی ضرورت دارد.

وی اظهار کرد: در خانم‌های مبتلا به کم‌کاری تیروئید، پیامد‌های نامطلوب بارداری از جمله سقط، زایمان زودرس و اختلال رشد ذهنی نوزاد و وزن کم موقع تولد وجود دارد، هرچند این وضعیت در صورت کنترل مناسب و پایش دقیق عملکرد تیروئید قابل‌پیشگیری است، اما خانم‌هایی که کم‌کاری تیروئید دارند، نیاز به افزایش دُز داروی لووتیروکسین در دوران بارداری دارند و به طور معمول حدود ۳۰ درصد با تشخیص بارداری دز دارو افزایش می‌یابد، همچنین به خانم‌های باردار مبتلا به کم‌کاری تیروئید توصیه می‌شود پس از مثبت شدن تست بارداری برای تنظیم دوز دارو با پزشک خود مشورت کنند.

این متخصص غدد درون‌ریز و متابولیسم گفت: خانم‌های مبتلا به پرکاری تیروئید نیز در خطر سقط جنین و عوارض بیشتر بارداری هستند، بنابراین برای تصمیم گیری در مورد انتخاب روش درمانی، نیاز به ادامه مصرف و دز لازم دارو و یا تغییر دارو باید با پزشک مشورت کنند و در نهایت با انجام توصیه‌های جامعه بهداشتی و پزشکی کشور و غربالگری مناسب می‌توان از عوارض مادری و جنینی بیماری‌های تیروئید پیشگیری کرد.

پیشگیری از ناتوانی ذهنی با پیشگیری از کمبود ید در دوران بارداری

وی با بیان اینکه کمبود شدید ید در زمان حاملگی آسیب جبران ناپذیری به سیستم عصبی درحال رشد جنین وارد می‌کند، گفت: باید توجه داشت که کمبود ید شایع‌ترین علت قابل پیشگیری ناتوانی ذهنی است و از سوی دیگر مصرف بیش از حد ید نیز سبب گواتر و کم کاری تیروئید در نوزاد می‌شود. کمبود شدید ید در زمان حاملگی آسیب جبران ناپذیری به سیستم عصبی درحال رشد جنین وارد می‌کند.

وی افزود: یکی دیگر از تغییرات رخ داده طی بارداری، بهبود اختلالات خودایمن تیروئید است که بعد از زایمان فرآیند‌های خودایمنی تیروئید و التهابات ناشی از آن شدت می‌یابد و بر همین اساس در دوران بعد از زایمان هم دستور‌های بهداشتی و مراقبتی برای مادران باردار اهمیت دارد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود گفت: بالا رفتن سطح هورمون (HCG) که طی حاملگی تولید می‌شود، اثر مشابهی با هورمون محرک تیروئید (TSH) که از غده هیپوفیز ترشح می‌شود دارد و می‌تواند بر سطح TSH و هورمون‌های تیروئید مادر اثر بگذارد.

غربالگری نوزادان گامی حیاتی برای پیشگیری از عقب‌ماندگی ذهنی

مسوول واحد پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود با بیان اینکه از سال ۲۰۰۷ میلادی، فدراسیون جهانی تیروئید روز ۲۵ می (چهارم خرداد) را به عنوان روز جهانی تیروئید نامگذاری کرده است، گفت: تیروئید بزرگترین غده درون‌ریز بدن و عملکرد آن بر بسیاری از غدد دیگر تأثیرگذار است و شیوع بالای اختلالات تیروئیدی در جهان و ایران بیشتر در میان زنان (هشت تا ۱۰ برابر بیشتر از مردان) است.

منصوره فاتح افزود: آگاهی‌رسانی درباره علائم، تشخیص به‌موقع و درمان اصولی بیماری‌های تیروئیدی نقش بسزایی در پیشگیری از عوارض جسمی و روانی دارد.

مسوول مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شاهرود درباره اهمیت غربالگری نوزادان، گفت: بیماری کم‌کاری تیروئید مادرزادی یکی از شایع‌ترین مشکلات غدد در نوزادان است که در بدو تولد هیچ علامت بالینی ندارد و در صورت تشخیص به‌موقع در روز‌های اولیه زندگی به‌طور موثری قابل درمان است.

نجات ۱۴۰ نوزاد با تشخیص به موقع

وی ادامه داد: طی اجرای برنامه غربالگری از سال ۱۳۸۴ تا کنون ۱۴۰ نوزاد مبتلا شناسایی شدند که با درمان به‌موقع، از عقب‌ماندگی ذهنی نجات یافتند.

فاتح از والدین خواست: با مراجعه به مراکز نمونه‌گیری و انجام آزمایش در روز‌های سه تا پنج تولد نوزاد، از سلامت تیروئیدی فرزند خود اطمینان حاصل کنند. بدون شک این اقدام ساده و حیاتی می‌تواند آینده روشنی برای کودک رقم بزند.

منبع: ایرنا

{$sepehr_key_216043}