آسیب‌پذیری زیست‌بوم فناوری و اشتغال با قطع دسترسی به اینترنت بین‌الملل | زخم‌کاری بر پیکر کسب‌وکار

فعالان اقتصادی معتقدند که طولانی‌شدن زمان قطع اینترنت به‌دلیل وابستگی تعداد درخور توجهی از مشاغل به آن سبب شده تا کسب‌وکارهای زیادی آسیب ببینند.

کد خبر: ۴۱۸۱۷۹

تاریخ : ۰۹ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۷:۰۹

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ اکنون چند روزی می‌شود که دسترسی به اینترنت بین‌الملل فراهم شده است. با این حال فعالان اقتصادی معتقدند که طولانی‌شدن زمان قطع اینترنت به‌دلیل وابستگی تعداد درخور توجهی از مشاغل به آن سبب شده تا کسب‌وکار‌های زیادی آسیب ببینند. داده‌های پلتفرم جاب‌ویژن (مرکز بررسی وضعیت اشتغال) نشان می‌دهد، بازار کار ایران در ماه‌های گذشته شاهد انفجار رقابت میان کارجویان بوده است. دلیل این مسئله هم افزایش رشد بیکاری و کاهش تعداد فرصت‌های شغلی بوده است.

اگرچه پس از آتش‌بس، بخشی از بازار دوباره فعال شده، اما توازن میان عرضه و تقاضای نیروی کار به شکل جدی برهم خورده است. بازار کار وارد دوره‌ای شده که در آن سرعت بازگشت کارفرمایان و کارجویان هم‌راستا نیست و همین شکاف، رقابت را به شکل کم‌سابقه‌ای افزایش داده است. طبق آمار جاب‌ویژن، اکنون به طور متوسط برای هر موقعیت شغلی، ۳۶۰درخواست استخدام ارسال می‌شود، در حالی‌که این عدد در سال گذشته به طور متوسط ۱۵۷درخواست بوده است.

این گزارش نشان می‌دهد که بیشترین رشد رقابت مربوط به مشاغلی است که هم‌زمان بیشترین افت فرصت‌های شغلی را هم داشته‌اند؛ مشاغل وابسته به اینترنت و بازاریابی دیجیتال. در صدر این فهرست، گروه «دیجیتال مارکتینگ و سئو» قرار دارد که رقابت در آن پنج‌برابر شده است. پس از آن «خدمات و پشتیبانی مشتریان» با رشد ۴.۸برابری و «طراحی گرافیک» با رشد ۴.۳برابری قرار دارند.

ضربه قطع اینترنت به فضای کسب‌وکار

استاد دانشگاه و فعال اقتصادی در گفت‌و‌گو با شهرآرا درباره اهمیت نقش اینترنت در حوزه کسب‌و‌کار می‌گوید: امروزه شرکت‌های دانش‌بنیان، شرکت‌های نوپا، کسب‌وکار‌ها حتی به‌طور کلی مردم برای برطرف‌کردن نیاز‌های روزمره به اینترنت نیاز دارند. علی سپهر می‌افزاید: وقتی کسب‌وکار‌ها به‌ویژه کسب‌وکار‌های اینترنتی و شرکت‌های متکی به ارائه خدمات و محصولات دانش‌محور با اختلال اینترنت مواجه می‌شوند، به سوی «مرگ کسب‌وکار» سوق داده می‌شوند.

وی تأکید می‌کند: امروزه کسب‌وکار و زندگی روزمره مردم نیز مثل یک یا دو دهه قبل نیست؛ بسیاری از امور کسب‌وکار‌ها به اینترنت وابسته است. اکنون ارتباط از طریق پلتفرم‌های خارجی با شرکت‌های بین‌المللی، چه در حوزه تولید و چه در صادرات و واردات از ضروریات فعالیت اقتصادی است. شما نمی‌توانید یک مرز مشخص ترسیم کنید و بگویید این مشاغل و افراد در حوزه کسب‌وکار به اینترنت نیاز دارند و این مشاغل نه، چرا که اکنون همه حوزه‌ها به‌صورت شبکه‌ای به هم وابسته هستند.

وی بیان کرد: یکی از مشکلاتی که در زمان قطع اینترنت شدت گرفت و حتی واکنش‌هایی در بدنه دولت هم داشت، بحث «طبقاتی‌شدن اینترنت» بود؛ موضوعی که نه‌تنها راه‌حل نیست، بلکه خود به مانعی برای کسب‌وکار‌ها تبدیل شد. اینترنت طبقاتی اساسا معنایی ندارد؛ اینکه برای یک قشر اینترنتی متفاوت در نظر بگیریم، پذیرفتنی نیست.

سپهر ادامه داد: اختلال در اینترنت سبب می‌شود تا نیروی کار ماهری که می‌تواند چرخ اقتصاد، صنعت و توسعه کشور را به حرکت درآورد، به‌راحتی کشور را ترک کند. این استاد دانشگاه تأکید کرد: با توجه به طولانی‌شدن زمان قطع اینترنت؛ اکنون کسب‌وکار‌های اینترنتی، شرکت‌های دانش‌بنیان، مراکز تحقیق و توسعه و فعالیت‌های پژوهشی، روز‌های خوبی پیش رو ندارند. امیدوارم شاهد تعطیلی مجموعه‌های نوپا و استارتاپ‌هایی که بنیه مالی قدرتمندی هم ندارند، نباشیم.

وی تأکید می‌کند: اقتصاد دیجیتال با قطع و وصل‌های طولانی‌مدت نمی‌تواند رشد کند. سرمایه‌گذار در محیط غیرقابل‌پیش‌بینی وارد نمی‌شود. کارآفرین در فضای بی‌ثبات، برنامه‌ریزی بلندمدت نمی‌کند. نیروی متخصص نیز در محیطی که ابزار کارش هر لحظه ممکن است از دسترس خارج شود، ماندگار نمی‌ماند. مشتری خارجی هم به بازاری که دسترسی به آن نامطمئن است، اعتماد نمی‌کند. به‌طورحتم این مسئله بر اشتغال هم تأثیر منفی می‌گذارد.

{$sepehr_key_216561}

حیات پلتفرم‌ها وابسته به ارتباط مستمر است

رئیس انجمن شتاب‌دهنده‌های خراسان رضوی هم در گفت‌و‌گو با شهرآرا، می‌گوید: سرمایه‌گذاری در حوزه استارتاپ‌ها از ریسک بالایی برخوردار است. این حوزه نسبت به اتفاقاتی مشابه جنگ تحمیلی سوم بسیار حساس است. ازاین‌رو در زمانی که شرایط و ساختار دولت به‌دلیل مسائل جنگی دچار تلاطم می‌شود، یکی از نخستین حوزه‌های کسب‌وکاری که آسیب می‌بیند، حوزه شرکت‌های استارتاپی است.

محسن روشنک بیان می‌کند: حیات پلتفرم‌های دیجیتال، اعم‌از وب‌سایت یا اپلیکیشن در گرو جذب و حفظ مستمر کاربران است. با توجه به هزینه‌های گزاف جذب و نگهداشت مشتری، خروج کاربران، چالش‌برانگیزترین مرحله در چرخه عمر این کسب‌وکار‌ها محسوب می‌شود؛ به‌ویژه آنکه هزینه بازگشت مشتری به‌مراتب سنگین‌تر از جذب اولیه است.

وی می‌افزاید: در بیشتر حوزه‌های فناوری و نوآوری، قشر جوان فعالیت می‌کنند و از سطح سواد بالایی نیز برخوردارند و به‌طور قطع درک عمیقی از شرایط کشور به‌ویژه در شرایط جنگی دارند. ما هم عضوی از این کشور هستیم و در همه حوزه‌ها پای کشور و نظام ایستاده‌ایم، اما این یک واقعیت است که اگر امروز نتوانیم تصمیمی درست، طرح و برنامه‌ای مدون برای حمایت از کسب‌وکار‌های متکی به فضای مجازی و شرکت‌های دانش‌بنیان داشته باشیم تا دست‌کم شرایط موجود آنها حفظ شود، احیای آنها بسیار دشوار خواهد بود.

وی ادامه می‌دهد: چه‌بسا دیگر امکان احیای آنها وجود نداشته باشد. این خسارت نیز صرفا محدود به حوزه صنفی و کسب‌وکاری نیست، بلکه به‌طور قطع اثر آن بر کلیت اقتصاد ما گذاشته می‌شود.

{$sepehr_key_216560}

صدمات به زیست‌بوم کسب‌وکار

رئیس هیئت‌مدیره انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی نیز در گفت‌و‌گو با شهرآرا ضمن واکاوی اثرات سوء‌محدودیت‌های اینترنتی بر فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان می‌گوید که صدمات وارده به این زیست‌بوم مشهود است.

سیدمهدی مدنی با بیان اینکه مشکلات شرکت‌های دانش‌بنیان همواره وجود داشته، اما در دوران اخیر به اوج خود رسیده است، می‌گوید: اگرچه قطعی اینترنت، زیرساخت فعالیت شرکت‌ها را با اختلال جدی مواجه کرد و در آن مقطع انتظار می‌رفت برای حوزه تجاری و کاربردی شرکت‌ها تسهیلات ویژه‌ای برای اتصال در نظر گرفته شود که در ابتدا محقق نشد، اما راهکار «اینترنت پرو» که برای برخی شرکت‌ها فعال شد، تنها مسکنی مقطعی بود و نمی‌توانست جایگزین پایداری برای کسب‌وکار‌ها باشد.

عضو هیئت‌مدیره مجمع تشکل‌های دانش‌بنیان ایران می‌افزاید: تبعات آن محدودیت‌ها فراتر از اختلال فنی بود؛ قطعی اینترنت، ارتباطات بین‌المللی ما را در حوزه‌های بازرگانی، تأمین مواد اولیه و مباحث تحقیقاتی به‌شدت محدود کرد. این درحالی است که وضعیت دشوار واردات و حمل‌ونقل نیز دسترسی به مواد اولیه را با بن‌بست مواجه کرده بود.

مدنی در ادامه با هشدار نسبت به وضعیت معیشتی و کاری نیرو‌های متخصص، تصریح می‌کند: بسیاری از شرکت‌های وابسته به فضای اینترنت ناگزیر به تعدیل نیرو شدند. تعدادی از آنها نیز در حال مقاومت هستند. رئیس هیئت‌مدیره انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان خراسان رضوی می‌افزاید: در شرایط کنونی اولویت ما دیگر بحث سودآوری نیست، بلکه تاب‌آوری شرکت‌هاست. دولت باید با اتخاذ تدابیر حمایتی، یاری‌رسان زیست‌بوم‌های دانش‌بنیان باشد.