جایی برای پیرمرد‌ها نیست | ماجرای شکار پهپاد MQ-۱ آمریکا توسط پدافند ایران

عصر روز دوشنبه ۱۱ خرداد ۱۴۰۵ بود که رسانه‌ها از انهدام و سرنگونی یک فروند پهپاد MQ-۱ ارتش آمریکا بر فراز آب‌های سرزمینی ایران خبر دادند. هدف قرار گرفتن این پهپاد در روز گذشته، نکته متمایز و منحصر‌به‌فرد دارد که در این گزارش، ابعاد پشت‌پرده آن بررسی شده است.

کد خبر: ۴۱۹۳۰۰

تاریخ : ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۱:۵۵

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، عصر روز دوشنبه ۱۱ خرداد ۱۴۰۵ بود که رسانه‌ها از انهدام و سرنگونی یک فروند پهپاد MQ-۱ ارتش آمریکا بر فراز آب‌های سرزمینی ایران خبر دادند. البته که از اوربیتر ۳، ۴ و ۵ (پرنده‌های ۱۰۰ درصد متکی به هوش مصنوعی) گرفته تا MQ-۴C Triton (گران‌ترین پرنده نظامی جهان)، فهرست بلندبالایی وجود دارد از پهپاد‌های آمریکایی که از نخستین روز جنگ در ایران هدف قرار گرفته و سرنگون شده‌اند. به همین جهت هم خبر انهدام MQ-۱ آمریکایی کمتر موردتوجه قرار گرفت. با این حال، هدف قرار گرفتن این پهپاد در روز گذشته یک نکته متمایز و منحصر‌به‌فرد دارد. این گزارش، روایت پشت‌پرده این عملیات پدافندی موفق است.

MQ-۱، شکارچی کهنه‌کار آمریکا

یکی از مهم‌ترین پهپاد‌های تاریخ جنگ مدرن است، نخستین بار در سال ۱۹۹۴ میلادی (۱۳۷۳ شمسی) به پرواز درآمد و بیش از دو دهه، محبوب‌ترین جنگ‌افزار هوایی برای پنتاگون بود. به صراحت می‌توان اذعان کرد که «عصر جنگ‌های پهپادی» با MQ-۱ Predator آغاز شد و بعد‌ها با پهپاد‌های ایرانی به بلوغ رسید.

MQ-۱ Predator یک شکارچی باسابقه و تمام‌عیار است که برای راهبران خود، نظارت اپتیکی و اجرای آتش از فاصله دور را فراهم می‌کرد. این پرنده را می‌توان «پدر پهپاد‌های رزمی در تاریخ جنگ‌های مدرن» دانست، زیرا نه سریع بود، نه پنهانکار و نه پرقدرت، اما ترکیب ماندگاری ۲۴ ساعته در آسمان، سنسور‌های پیشرفته و بکارگیری موشک‌های هلفایر (Hellfire) باعث شد مفهوم «شکار از راه دور» را وارد دکترین نظامی آمریکا کند. تقریباً تمام پهپاد‌های رزمی مشهور امروز از Reaper گرفته تا نمونه‌های چینی، ترکی و حتی ایرانی، وامدار تجربه عملیاتی این پیرمرد آمریکایی عصبانی هستند.

MQ-۱ Predator بیش از ۲۱ سال مهره اصلی عملیات‌های هوایی ارتش آمریکا بود. سرانجام با طراحی پهپاد افسانه‌ای MQ-۹ Reaper، پنتاگون در سال ۲۰۱۸ به این نتیجه رسید که MQ-۱ را بازنشسته کند. نمونه‌های عملیاتی به آشیانه مشهور دیویس‌مونتان (Davis–Monthan Maintenance Air Force Base) منتقل شدند و دوران فعالیت این پرنده سرشناس به پایان رسید.

از سقوط یک پهپاد تا افول یک قدرت

حق دارید اگر خبر انهدام MQ-۱ Predator برایتان کمتر جلب توجه کند. بدیهی است سقوط یک پهپاد منسوخ‌شده، آن‌قدر‌ها هم مهم به نظر نرسد. پدافند یکپارچه ایران، سوابق به‌مراتب درخشان‌تری دارد. با این حال، این ماجرا یک پشت‌پرده مهم و منحصر‌به‌فرد دارد. نکته کجاست؟ همین که سنتکام در وانفسای کمبود ذخایر تسلیحات راهبردی، رو به استفاده از تجهیزات منسوخ‌شده آورده است.

سیدعلی میرصالحی کارشناس مسائل نظامی در گفت‌و‌گو با شهرآرانیوز می‌گوید: چرا شکار روز گذشته پدافند ایران، اهمیت بسیارزیادی دارد؟ زیرا مسئله اصلی اصلاً سقوط یک MQ-۱ سالخورده نیست؛ مسئله این است که چرا ارتش آمریکا پس از سال‌ها بازنشستگی این پهپاد، بار دیگر آن را به آسمان یک منطقه درگیر فرستاده است. این موضوع جدیدی نیست و پیش از این هم در ناوگان سوخت‌رسان‌ها شاهد بازگشت ناوگان KC-۱۳۵ استراتوتانکر بازمانده از جنگ جهانی دوم بودیم.

وی می‌افزاید: پاسخ این پرسش می‌تواند بیش از خود حادثه اهمیت داشته باشد؛ زیرا آنچه در آسمان رخ داده است، نشان از چالش‌های عمیق‌تر پنتاگون در تأمین و حفظ ناوگان عملیاتی خود دارد. در واقع، درست است که یک پهپاد منسوخ‌شده سرنگون شد، اما ماجرای سقوط MQ-۱ Predator در حقیقت روایت سقوط یک قدرت است؛ قدرتی که ادعای آقایی بر دنیا را داشت، اما اکنون دست به دامن بازنشستگان خود شده است.

{$sepehr_key_217842}