بازسازی تجارت‌خانه تاریخی مشهدی‌ها آغاز شد

گام اول بازسازی سرای عزیز ا... اف ۱۸ ماه طول می‌کشد

کد خبر: ۴۲۲۷

تاریخ : ۰۷ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۱:۰۹

نوشته

المیرا منشادی
خبرنگارشهرآرا محله

سرانجام قدیمی‌ترین بازار فعال مشهد در راستای ایمنی‌سازی واحدهای صنفی در این مجموعه پلمب شد تا حفاظت‌های مورد نیاز در این سرا و مغازه‌های تاریخی آن در راستای اجرای طرح بازسازی و مرمت انجام شود.2 سالی می‌شود که این سرای قدیمی مابین هشدارهای آتش‌نشانی و مقام قضایی جهت پلمب، و درگیری‌های میراث فرهنگی و شهرداری در بلاتکلیفی مرمت و بازسازی بود، تا بالأخره هفته گذشته که طرح مرمت و بازسازی‌اش تأیید شد، بلافاصله مغازه‌های حیاط کوچک این سرا برای اجرای طرح تخلیه شدند.

تجارت‌خانه همیشگی مشهد
این سرای قدیمی که متعلق به دوران پهلوی اول است به وسیله شخصی به نام عزیزا... اف از نسل همان یهودی‌هایی که نادرشاه برای توسعه مشهد از قزوین وارد مشهد کرد، ساخته شد. در واقع کاروان ‌سرای او تجارت خانه‌ای برای صادرات محصولات مختلف بوده است. عزیزا... اف تاجر ثروتمند مشهدی بود، اما خیلی سال قبل از آنکه یهودی‌ها مشهد را ترک کنند، این تجارت‌خانه را در سال ۱۳۴۸ قمری به حاج غلام‌حسین سالم مشهدی واگذار کرد. در زمان حاج غلام‌حسین این سرا محل رفت و آمد تاجران فرش و گلیم بود سپس تبدیل به تجارت‌خانه مواد غذایی شد. الان هم محلی برای خرید و فروش کالاهای ایرانی و اجناس دست‌دوم خارجی است. کسبه می‌گویند از همان روزی که غلام‌حسین‌خان این تجارت‌خانه را خریده بود سقفش در حال ریزش بوده و نیاز به بازسازی داشته است.

انتظار 77 ساله
سال 80 تجارت‌خانه مشهدی‌ها ثبت میراث می‌شود و کسبه به دلیل اینکه دیگر اجازه تعمیرات نداشتند به سازمان میراث فرهنگی اعلام می‌کنند که سقف‌های این بنا نیاز به مرمت و بازسازی دارد. این انتظار بعد از کش و قوس‌های فراوان و وعده‌های عملی نشده برای بازسازی و مرمت، سرانجام مرداد ماه امسال به پایان رسید و حیاط کوچک سرا برای بازسازی و مرمت پلمب و مغازه‌های آن تخلیه شد.
م. یکی از کسبه این سرا در این خصوص می‌گوید: طرح بازسازی و مرمت این سرای تاریخی بالأخره آغاز شد اما کاش در یک موقعیت مناسب‌تر نه در اوج ایام کاری ما این طرح را اجرا می‌کردند. این کسبه با اشاره به اینکه هنوز تکلیف واحد جایگزین مشخص نشده است، ادامه می‌دهد: فعلا فقط به ما گفته‌اند که مغازه را تخلیه کنیم و قول‌هایی هم برای واحد تجاری جایگزین داده‌اند، اما هنوز هیچ چیز مشخص نیست.
ح. یکی دیگر از کسبه‌ای که مغازه‌اش در گام اول طرح بازسازی و مرمت قرار دارد نیز در این‌باره می‌گوید: همین که کار را آغاز کردند جای شکرش باقی است. تمام کسبه منتظر چنین روزی بودند. چرا که این سرا استحکام لازم را ندارد و متاسفانه استاندارد نیست. با بازسازی و مرمت این سرا یکی از دغدغه‌هایمان کم می‌شود. وی در خصوص هزینه‌های اجرای طرح نیز می‌افزاید: قرار است کسبه در این طرح مشارکت داشته باشند. گفته‌اند نسبت هزینه‌ها بین شهرداری، میراث فرهنگی و کسبه یک سوم است. انشاءا... که همین طور باشد و سر کسبه کلاه نرود!

گام اول طی 18 ماه تکمیل می‌شود
طبق صحبت‌های وفا ثابتی، نماینده میراث فرهنگی در منطقه ثامن، قرار است گام اول طرح بازسازی و مرمت حیاط سرا 18 ماهه کامل شود. او در این‌باره می‌گوید: سرای عزیزا... اف با توجه به قدمت آن و خطر بروز حوادثی مانند پلاسکو و همچنین اقلام مورد معامله در این سرا، نیاز به مرمت و بازسازی دارد. درک گام اول تصمیم گرفتیم حیاط کوچک این سرا مورد بازسازی و مرمت قرار بگیرد. وی ادامه می‌دهد: رویکرد ما برای این گام استحکام‌بخشی و مقاوم‌سازی بناست.
ثابتی با بیان اینکه شهرداری، دادگستری و فرمانداری نیز در این طرح همراه میراث فرهنگی هستند، می‌گوید: این طرح با حداقل بودجه آغاز شده است و هزینه‌های جاری به نسبت یک سوم بین میراث فرهنگی، شهرداری و کسبه تقسیم می‌شود، اما به عقیده من بیشترین مشارکت و همکاری را کسبه باید داشته باشند تا این طرح به خوبی اجرا شود. وی در خصوص اینکه تکلیف کسبه‌ای که مغازه خود را تخلیه کرده‌اند چه می‌شود، اظهار کرد: شهرداری مشهد مکانی موقت برای فعالیت کسبه در نظر گرفته است. ۳۱ مغازه در پاساژ عدالت و ۱۵مغازه نیز در بازار عباسقلی‌خان تحویل کسبه می شود.