آیا نوشیدن آب سرد واقعا برای بدن ضرر دارد؟ | دمای ایده آل برای نوشیدن آب چقدر است؟

نوشیدن آب سرد به خودی خود برای بدن مضر نیست، اما می‌تواند برخی از مشکلات و بیماری‌های زمینه‌ای را تشدید کند.

کد خبر: ۴۲۵۰۱۷

تاریخ : ۰۳ تير ۱۴۰۵ - ۱۴:۲۹

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، احتمالا شما هم در کودکی این توصیه را شنیده‌اید که هنگام سرماخوردگی نباید آب سرد بخورید. واقعیت این است که بدن در زمان ابتلا به سرماخوردگی یا عفونت، مخاطی غلیظ‌تر و چسبنده‌تر تولید می‌کند.

غلیظ شدن مخاط بینی

یک مطالعه قدیمی در سال ۱۹۷۸ روی ۱۵ فرد سالم نشان داد که نوشیدن آب سرد سرعت حرکت مخاط بینی را به شدت کاهش می‌دهد، در حالی که آب داغ و سوپ مرغ گرم باعث روان شدن آن می‌شوند. پژوهشگران در آن زمان نتیجه گرفتند که نوشیدن مایعات گرم برای مدیریت مخاط در افراد مبتلا به عفونت‌های تنفسی فوقانی (مثل سرماخوردگی) بسیار موثرتر است.

با این حال، این تحقیق قدیمی، محدود و غیرقابل تعمیم است و روی افراد بیمار هم انجام نشده بود. در زمان بیماری، مهم‌ترین اصل «هیدراته نگه داشتن بدن» (آب رسانی کافی) است و دمای آب در اولویت بعدی قرار دارد.

تشدید سردرد و میگرن

در یک پژوهش در سال ۲۰۰۱، حدود ۷.۶ درصد از ۶۶۹ زن شرکت کننده اعلام کردند که پس از نوشیدن ۱۵۰ میلی لیتر آب یخ با نی، دچار سردرد شدند. نکته جالب اینجا بود افرادی که سابقه میگرن داشتند، دو برابر بیشتر از دیگران با نوشیدن آب سرد دچار سردرد شدند.

این مطالعه نشان می‌دهد که اگرچه آب سرد برای همه محرک سردرد نیست، اما می‌تواند در افراد مبتلا به میگرن باعث شروع حملات شود.

از سوی دیگر، تحقیقات جدیدتر نشان می‌دهند که سرمادرمانی (مانند استفاده از کمپرس یخ یا ابزار‌های خنک کننده داخل دهان) می‌تواند علائم میگرن را تسکین دهد. اگرچه نوشیدن آب سرد جزو این پژوهش‌ها نبوده، اما می‌توان نتیجه گرفت که سرما ممکن است در برخی افراد محرک میگرن و در برخی دیگر تسکین دهنده آن باشد؛ از این رو بهترین کار این است که واکنش بدن خود را بشناسید.

اختلال در سیستم هضم و گوارش

این باور که آب سرد برای هضم غذا مضر است، ریشه‌ای قدیمی دارد. در طب سنتی هند (آیورودا)، اعتقاد بر این است که آب سرد «آگنی» یا همان آتش گوارشی را خاموش می‌کند، چرا که بدن برای هضم غذا در حضور سرمای آب، باید انرژی مضاعفی صرف کند. در طب سنتی چین نیز نوشیدن آب سرد را مانع جریان «چی» (انرژی حیاتی) و آسیب رسان به طحال، کلیه‌ها و معده می‌دانند.

در همین راستا، یک مطالعه جدید تاثیر دمای آب پیش از غذا را بر انقباضات معده (حرکاتی که غذا را در دستگاه گوارش پیش می‌برند) و میزان اشتها روی ۱۱ مرد بررسی کرد. در این آزمایش، آب در سه دمای ۲، ۳۷ و ۶۰ درجه سانتی گراد، یک ساعت قبل از غذا به افراد داده شد.

نتیجه نشان داد افرادی که آب سرد (۲ درجه) خورده بودند، در ساعت اول پس از نوشیدن، انقباضات معده کمتری داشتند. همچنین اشتهای آن‌ها کاهش یافت؛ به طوری که میزان کالری دریافتی آن‌ها ۱۹ درصد کمتر از گروه آب ولرم (۳۷ درجه) و ۲۶ درصد کمتر از گروه آب داغ (۶۰ درجه) بود.

{$sepehr_key_224411}

این یافته‌ها نشان می‌دهند که نوشیدن آب سرد می‌تواند سرعت هضم را کاهش داده و اشتها را کم کند. البته به دلیل کوچک بودن جامعه آماری (۱۱ نفر)، هنوز نمی‌توان نتیجه گیری قطعی و صددرصدی داشت.

رابطه آب سرد و کاهش وزن: کاملا ثابت شده است که جایگزین کردن نوشیدنی‌های قندی با آب ساده، به کاهش کالری دریافتی و رژیم غذایی سالم‌تر کمک می‌کند. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد آب می‌تواند اشتها را کنترل کند، اما هنوز مدرک علمی معتبری وجود ندارد که ثابت کند «دمای آب» تاثیر چشمگیری روی کاهش وزن داشته باشد.

ایجاد مشکل در بلع غذا

نوشیدن آب سرد می‌تواند علائم یک بیماری نادر مری به نام «آشالازی» را تشدید کند. در این بیماری، حلقه عضلانی بین مری و معده (دریچه پایینی مری) به درستی شل نمی‌شود و فرد در بلع غذا و مایعات دچار مشکل می‌گردد. آب سرد می‌تواند باعث اسپاسم (گرفتگی) مری شده و این وضعیت را بدتر کند.

در یک مطالعه در سال ۲۰۱۲ روی ۱۲ بیمار مبتلا به آشالازی، مشخص شد که نوشیدن آب سرد علائم بیماری آن‌ها را به شدت تشدید می‌کند، در حالی که آب داغ باعث تسکین علائم و شل شدن عضلات مری می‌شود. محققان توصیه کردند افراد مبتلا به این بیماری تا حد امکان از نوشیدنی‌های گرم استفاده کرده و از مایعات سرد دوری کنند.

افزایش موقت فشار خون

نوشیدن آب سرد می‌تواند به دلیل واکنشی به نام «پاسخ فشاری»، فشار خون را به طور موقت بالا ببرد. این پاسخ (افزایش فشار خون ناشی از نوشیدن مایعات) در اصل با نوشیدن آب در هر دمایی رخ می‌دهد و در افراد مسن، بیمار یا آنهایی که بدنشان کم آب شده شدیدتر است، اما در افراد سالم نیز به میزان کمتر دیده می‌شود.

یک تحقیق در سال ۲۰۲۲ روی جوانان و سالمندانی که دچار افت فشار خون وضعیتی (کاهش ناگهانی فشار خون هنگام بلند شدن) می‌شدند، نشان داد که نوشیدن آب سرد (چه معمولی و چه گازدار) در مقایسه با آب هم دمای اتاق، باعث افزایش بسیار چشمگیرتر فشار خون در هر دو گروه (به ویژه سالمندان) می‌شود.

البته این افزایش فشار خون موقتی است و لزوما اتفاق بدی نیست؛ حتی محققان به این نتیجه رسیدند که نوشیدن یک لیوان آب سرد می‌تواند یک راهکار اولیه و مفید برای کمک به افرادی باشد که دچار افت ناگهانی فشار خون شده‌اند.

آیا نوشیدن آب سرد بعد از غذا خطرناک است؟

برخی افراد تصور می‌کنند نوشیدن آب سرد بلافاصله بعد از غذا، خطر ابتلا به سرطان‌های گوارشی را افزایش می‌دهد. اما از نظر علمی هیچ مدرکی دال بر مضر بودن آب سرد بعد از غذا وجود ندارد. آب مایه حیات است و نوشیدن آن در هر زمانی برای بدن ضروری است.

چه زمانی بهتر است آب سرد بنوشیم؟

نوشیدن آب در هر دمایی برای سلامت بدن مفید است، اما در شرایط زیر، انتخاب آب سرد گزینه بهتری است:

پس از انجام تمرینات ورزشی

قبل از غذا (اگر قصد کاهش اشتها و کنترل وزن را دارید)

در آب و هوای گرم و مرطوب

زمان‌هایی که احساس کم آبی شدید دارید

موقعی که احساس ضعف و بی حالی می‌کنید

چه زمانی باید آب گرم را انتخاب کنیم؟

در این موقعیت ها، نوشیدن آب ولرم یا گرم توصیه می‌شود:

برای آرامش بخشی به بدن قبل از خواب

در محیط‌های سرد و زمستانی

برای کاهش نفخ و تسکین مشکلات گوارشی

در دوران بیماری و سرماخوردگی

بر اساس یک مطالعه کوچک در سال ۲۰۱۳، دمای حدود ۱۶ درجه سانتی گراد (مشابه دمای آب شیر خنک) بهترین دما برای بازگرداندن آب به بدن پس از ورزش و دهیدراته شدن است. در این دما، افراد کمترین میزان تعریق را داشتند، اما بیشترین حجم آب را با میل و رغبت نوشیدند.

در نهایت، بهترین دمای آب، همان دمایی است که شما را ترغیب می‌کند آب بیشتری بنوشید تا بدنتان همیشه هیدراته بماند.

نکات کلیدی

نوشیدن آب سرد می‌تواند علائم بیماران مبتلا به آشالازی (مشکل بلع) را وخیم‌تر کند.

آب یخ در افراد مستعد میگرن ممکن است محرک سردرد باشد، اما روی همه افراد چنین تاثیری ندارد.

منبع: عصرایران