گفت‌و‌گو با تهیه کننده فیلم سینمایی «سرآغاز» به بهانه اکران آنلاین | سفری به جهان‌های موازی

«شهرآرانیوز-گروه فرهنگ و هنر» تهیه‌کننده فیلم سرآغاز می‌گوید: فیلم‌های گروه هنر و تجربه با محدودیت سالن‌های اکران و تعداد سانس‌های کم رو‌به‌رو هستند. از سوی دیگر، در آن مقطع حمایت‌های دولتی نیز محدود بود. در این ژانر، بازگشت سرمایه از طریق گیشه تقریبا محال است.

کد خبر: ۴۲۶۴۵۵

تاریخ : ۰۹ تير ۱۴۰۵ - ۱۰:۰۹

نوشته

«سرآغاز» فیلمی تجربی است که با تکیه بر نظریات علمی، تلاش کرده است تا مرز‌های میان واقعیت و احتمالات را به چالش بکشد. این فیلم که درباره پیچیدگی‌های ذهن انسان است  سال ۱۴۰۳ در سینما‌های هنر و تجربه اکران شد و اکنون مدتی است در نمایش خانگی اکران آنلاین می‌شود. به همین بهانه شهرآرانیوز، با شهاب کاظمی، تهیه‌کننده این اثر  گفتگویی ترتیب داده است. او در این گفتگو، درباره چالش سرمایه‌گذاری  روی آثار تجربی، استفاده از بازیگران بومی مشهدی، محدودیت‌های اکران در سینمای ایران و تجربه درخشش این فیلم در جشنواره‌های بین‌المللی می‌گوید.

فیلم «سرآغاز» موضوعی چالش‌برانگیز  و به دنیای موازی می‌پردازد. اولین جرقه این ایده چگونه در ذهنتان زده شد و چرا اصلا تصمیم گرفتید روی موضوع پیچیده‌ای مثل «جهان‌های موازی» سرمایه‌گذاری کنید؟

نویسنده و کارگردان این اثر، سعید حسینی است که مدت‌ها روی این موضوع تحقیق و کار کرده است. او بر اساس نظریات دانشمندان و فیلسوفانی که درباره تعاملات جهان‌های مختلف بحث کرده‌اند، داستان را شکل داده است. ما جمله‌ای را در ابتدای فیلم قرار داده بودیم که متأسفانه حذف شد، اما در نهایت فیلم بر پایه همان تحقیقات علمی ساخته شد. من پیش از این هم در کار‌های آوانگارد مثل سریال «احضار» و همچنین ساخت مستند‌هایی با رویکرد متفاوت از سینمای روتین و تکراری فعالیت داشته‌ام؛ فیلم «سرآغاز» نیز در ادامه همان مسیر هنری به سرانجام رسید.

درباره انتخاب بازیگران بومی صحبت کنید. چطور به این انتخاب‌ها رسیدید؟

در این سبک از فیلم‌ها، حضور چهره‌های مشهور ممکن است باعث شود مخاطب از فضای داستان فاصله بگیرد چون هدف ما این بود که داستان بسیار باورپذیر جلوه کند. به همین دلیل، بازیگرانی انتخاب شدند که با سلیقه کارگردان همخوانی داشتند و بیشتر آنها همشهری خودش از مشهد بودند. برخلاف روال معمول که بازیگران از تهران انتخاب می‌شوند، ما تمرکز خود را بر هنرمندان خراسان رضوی گذاشتیم. همچنین یک بازیگر اصلی داریم که به دلیل ماهیت داستان (جهان‌های موازی)، چندین نقش متفاوت را ایفا می‌کند. اکثر بازیگران نیز از میان هنرمندان تئاتر و نیرو‌های تازه کار مشهد انتخاب شدند.

سرمایه‌گذاری روی یک فیلم تجربی، بدون حضور چهره‌های معروف سینما سرمایه‌گذاری کاری پرخطر برای تهیه‌کنندگان محسوب می‌شود. آیا انتظار بازگشت مالی از این اثر داشتید؟

واقعیت این است که بازگشت سرمایه از طریق اکران سینمایی برای این فیلم ممکن نبود. فیلم‌های گروه هنر و تجربه با محدودیت سالن‌های اکران و تعداد سانس‌های کم رو‌به‌رو هستند. از سوی دیگر، در آن مقطع حمایت‌های دولتی نیز محدود بود. در این ژانر، بازگشت سرمایه از طریق گیشه تقریبا محال است، چرا که مخاطب این فیلم‌ها بسیار خاص است. تنها فیلم‌هایی در این بخش توانسته‌اند از نظر مالی موفق شوند که تبلیغات گسترده و هیجانی -مانند فیلم «ماهی و گربه»- داشته‌اند. اکثر فیلم‌های این گروه در گیشه با چالش رو‌به‌رو می‌شوند؛ حتی فیلم‌هایی که با چهره‌های مشهور و هزینه‌های سنگین ساخته می‌شوند. در واقع، در سینمای امروز، بازگشت سرمایه عمدتاً در فیلم‌های کمدی و در مواردی فیلم‌های اجتماعی میسر است.

از تجربه کار با سعید حسینی بگویید. آیا در مسیر تولید، چالش خاصی در پیاده‌سازی این ایده انتزاعی داشتید؟

من از طریق دوستان مشترک در مشهد با آقای حسینی آشنا شدم. معتقدم ساخت آثار در این ژانر، به دلیل ماهیت خاص و انتزاعی خود، چالش‌های بسیار متفاوتی را پیش روی تولیدکننده قرار می‌دهد.طبیعتا چالش‌هایی وجود داشت.

فیلم «سرآغاز» در جشنواره‌های معتبری از روتردام و بوسان گرفته تا مکزیک و آمریکا حضور داشته است. واکنش منتقدان و مخاطبان بین‌المللی به این اثر چگونه بود؟

این ژانر در جشنواره‌های خارجی بیشتر از داخل ایران استقبال می‌شود. در جشنواره‌های بین‌المللی، نگاه متفاوت است. آنها به جزئیات، عناصر بصری و فلسفه نهفته در ماهیت فیلم توجه می‌کنند. بازخورد‌های منتقدان بین‌المللی بسیار مثبت و حرفه‌ای بود و نگاه عمیق‌تر و هنری آنها باعث شد فیلم ما فراتر از آنچه در اکران داخلی تجربه کردیم، دیده شود.

کمی از پشتوانه علمی و پژوهشی این اثر بگویید.

فیلمنامه «سرآغاز» بر اساس نظریات استیون هاوکینگ شکل گرفت. حتی جمله‌ای در ابتدای فیلم بر اساس گفته‌های او بود که به دلیل حساسیت‌های ممیزی، از فیلم حذف شد. من معتقدم نباید جملات مستند و مکتوب علمی را ممیزی کرد، اما متأسفانه در آن زمان شورای نظارت این اصلاحیه را بر فیلم اعمال کرد.

{$sepehr_key_226037}

به طور کلی فیلم «سرآغاز» چه پیامی برای مخاطبان دارد؟

پیام مستقیم و مشخص فیلم این است که هر شخصی در زندگی می‌تواند حالات و واقعیت‌های مختلفی را تجربه کند. اما پرسش اصلی اینجاست که آیا فرد باید به همین زندگی که دارد وفادار بماند، یا به زندگی‌های دیگر که بر اساس احتمالات ممکن است تجربه می‌کرد، فکر کند؟ ما برای نمایش این مفهوم، از یک بازیگر اصلی استفاده کردیم که چندین نقش را ایفا می‌کند، اما نکته مهم این است که ما تغییر گریم خاصی برای او اعمال نکردیم. این انتخاب نشان می‌دهد که این شخصیت‌ها در واقع می‌توانند نسخه‌های مختلفی از یک انسان در زندگی‌های موازی باشند، در حالی که همگی با معضلات و چالش‌های مشترک انسانی رو‌به‌رو هستند. ما تلاش کردیم این ایده را از حالت صرفاً فلسفی و انتزاعی خارج کرده و آن را در قالب تجربه‌های ملموس زندگی اجتماعی و زناشویی روایت کنیم.

با توجه به اینکه عوامل فیلم مشهدی بودند در زمان اکران، مشهدی‌ها چقدر از این فیلم استقبال کردند؟

استقبال بسیار عالی بود و حتی از تهران و دیگر شهر‌ها هم بهتر بود. از آنجایی که عوامل فیلم اهل مشهد بودند و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی نیز از اثر حمایت کرد، با استقبال گرمی رو‌به‌رو شدیم. با وجود اینکه فیلم معمولاً تنها در یک سانس در روز اکران می‌شد، سالن‌ها پر بود. ما بسیار اصرار داشتیم که اکران «سرآغاز» در مشهد ادامه یابد، اما متأسفانه فیلم از سینما‌ها برداشته شد.