مشکلات چاپ کتاب

مرضیه داودپور نویسنده

کد خبر: ۴۲۸۵

تاریخ : ۰۹ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۰:۳۰

نوشته

کتاب‌خواندن در فرهنگ ما سابقه‌ای دیرینه دارد و به همین دلیل ارزشمند است. در واقع کتاب بر ارتقای دانش جامعه و آینده‌ جوانان کشور تأثیر زیادی می‌گذارد و فرهنگ و ادبیات کشور بستگی به کتاب‌خواندن دارد. براین اساس برای کتاب‌خوان تفاوتی در کتاب چاپی یا الکترونیک وجود ندارد و وجود کتاب‌های الکترونیک باعث نخواهد شد که از ارزش کتاب و کتاب‌خوانی کاسته شود. هرچند ارزش کتابخانه به کتاب‌های کاغذی‌اش است. با این حال از دیدگاه هر نویسنده‌ای چاپ کتاب ممکن است با مشکلاتی همراه باشد اما آنچه مسلم است گرانی کاغذ و افزایش هزینه‌های جاری و کمبود وسایل در این زمینه است که برای نویسنده و ناشر مشکل‌آفرین شده و شمارگان کتاب برای هر نوبت چاپ را نزدیک به 500جلد کاهش داده است.
درحال حاضر چاپ کتاب چه نویسنده اقدام به چاپ کند و چه ناشر روی اثر او سرمایه‌گذاری کند، با مشکلاتی همراه است. چاپ کتاب روز به روز سخت‌تر می‌شود و اثرات فرهنگی آن بر جامعه تأثیرگذار خواهد بود. این مشکل باعث شده است سفارش کتاب از جانب توزیع‌‌کنندگان و کتاب‌فروشان به ناشران حتی ناشران حرفه‌ای نیز کمتر شود و این چرخه به کندی پیش برود. ناگفته نماند که ناشر نیز برای چاپ کتاب یک نویسنده معیارهایی دارد و روی چاپ هر کتابی سرمایه‌گذاری نمی‌کند مگر آنکه نویسنده مشهور و پرمخاطب باشد یا اثری قوی ارائه داده باشد که امکان بازگشت سرمایه و سود مادی برای ایشان وجود داشته باشد. این موضوع سبب می‌شود چاپ کتاب برای نویسندگان گمنامی که به‌ویژه برای اولین‌بار اقدام به این‌کار می‌کنند مشکل شود. به طور معمول ناشران طرفدار کتاب‌های پرقُطر و رمان بوده و داستان‌های کوتاه را کمتر می‌‎پذیرند. گاهی هم پیش می‌آید که ناشر در چاپ کتاب نویسندگان با آن‌ها همکاری دارد و کتاب با سرمایه‌ وی به چاپ می‌رسد و در مقابل حقوق کتاب نیز به او واگذار می‌شود. با این شکل از واگذاری گرچه نویسنده از نظر فرهنگی تا حدی به مقصود می‌رسد اما چاپ اول برای نویسنده سود مادی ندارد و چاپ مجدد هم حتی اگر چاپ اول تمام شود با مشکل روبه رو می‌شود.
مشکلات توزیع کتاب به‌ویژه اگر نویسنده خود سرمایه‌گذاری کند سد مهمی در راه عرضه کتاب است و به طور مسلم اگر ناشر یا توزیع‌کننده قوی حامی او نباشد پخش کتب امری سخت و گاه غیرممکن می‌شود و صاحب اثر نمی‌تواند آن را مستقیم و به‌راحتی یا به تعداد زیاد به کتاب‌فروش یا موزع دهد و سرمایه خود را بازگرداند. مشکلات فرهنگی کتاب و کتاب‌خوانی و نبود کتاب‌خوان به تعداد مناسب نیز همیشه وجود داشته و دارد و گاهی کتابی حتی اگر ارزشمند باشد با اقبال کافی از جانب خریدار و مخاطب روبه‌رو نمی‌شود و استفاده از کتاب‌خوانی الکترونیک و پرداخت‌نکردن پول برای خرید کتاب و افزایش قیمت پشت جلد میزان فروش را کاهش داده است. متأسفانه با رو آوردن به متن‌های کوتاه و سرگرمی‌های کاذب فضاهای مجازی از قبیل تلگرام بسیاری از مخاطبان به‌ویژه نسل جوان سهل‌انگار شده‌اند و حوصله و علاقه کتاب‌خوانی از ایشان گرفته شده است. گرچه دوستداران حقیقی کتاب و کتاب‌خوانی هنوز هم به این دنیای شیرین و جذاب وفادار هستند و در این زمینه حضور فعال دارند، از خواندن کتاب کاغذی لذت می‌برند و حامی نویسندگان، ناشران و سبب ارتقای فرهنگ جامعه هستند.