جهان گرم‌تر، برق بیشتر | ال‌نینو چگونه تقاضای انرژی را جهش می‌دهد؟

با تداوم ثبت گرم‌ترین سال‌های تاریخ در پنج سال اخیر، کارشناسان هواشناسی هشدار می‌دهند که پدیده ال‌نینو، به‌عنوان عامل گرمایش دوره‌ای آب‌های سطحی اقیانوس آرام، می‌تواند در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ موج تازه‌ای از رخداد‌های شدید اقلیمی را رقم بزند.

کد خبر: ۴۲۹۷۲۶

تاریخ : ۲۰ تير ۱۴۰۵ - ۱۴:۰۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، همزمان، افزایش دما و تکرار موج‌های گرمای بی‌سابقه در بسیاری از مناطق جهان، تقاضا برای تجهیزات سرمایشی به‌ویژه کولر‌های گازی را به شکل محسوسی افزایش داده است.

رشد درآمد در کشور‌های گرمسیر، تغییر نگاه مصرف‌کنندگان به نیاز سرمایش و همچنین کاهش قیمت دستگاه‌ها و بهبود موجودی در زنجیره تامین، از جمله عواملی هستند که موانع خرید کولر گازی را کاهش داده‌اند. بر همین اساس، پیش‌بینی می‌شود شمار خانوار‌هایی که برای نخستین بار اقدام به خرید کولر می‌کنند، در سال‌های آینده به سطوح بی‌سابقه‌ای برسد.

این روند در شرایطی رخ می‌دهد که بحران جهانی انرژی نیز بر بازار‌ها سایه انداخته است. اختلال در حدود ۲۰ درصد از تجارت دریایی نفت و گاز جهان، قیمت انرژی را در بسیاری از مناطق افزایش داده و نگرانی‌ها درباره تامین گاز طبیعی برای تولید برق در دوره اوج مصرف تابستانی را تشدید کرده است. همین شرایط باعث شده برخی دولت‌ها، به‌ویژه در آسیا، سیاست‌های صرفه‌جویی در مصرف انرژی را در دستور کار قرار دهند.

از مارس ۲۰۲۶ تاکنون، دست‌کم هشت کشور اقداماتی مشخص در حوزه مدیریت مصرف سرمایش اجرا کرده‌اند. بنگلادش، کامبوج، مالزی، فیلیپین، سنگاپور و سریلانکا حداقل دمای استفاده از تهویه مطبوع در ادارات را بین ۲۴ تا ۲۶ درجه سانتی‌گراد تعیین کرده‌اند. اردن نیز استفاده از کولر در ادارات دولتی را محدود کرده و دولت سیشل از نهاد‌های دولتی خواسته است هفته‌ای یک روز سیستم‌های تهویه را خاموش کنند.

افزایش مصرف برق برای سرمایش اکنون به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی شبکه‌های برق جهان تبدیل شده است. تقاضای جهانی برق برای سرمایش فضا از سال ۲۰۱۵ تاکنون ۵۰ درصد افزایش یافته و به حدود ۲۹۰۰ تراوات ساعت رسیده است؛ رقمی که از کل مصرف برق اتحادیه اروپا نیز فراتر می‌رود. در این مدت، سرمایش به تنهایی ۱۴ درصد از رشد تقاضای جهانی برق را به خود اختصاص داده و این سهم در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا به ۲۵ درصد رسیده است.

برآورد‌ها نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۴۰۰ گیگاوات از اوج تقاضای برق در بازار‌های مختلف جهان به بخش سرمایش اختصاص داشته است؛ ظرفیتی معادل کل توان نصب‌شده تولید برق در ایالات متحده. این در حالی است که همزمان، توسعه صنعتی، گسترش خودرو‌های برقی، رشد سریع مراکز داده و برقی شدن سایر مصارف نیز فشار مضاعفی بر شبکه‌های برق وارد کرده‌اند.

در چنین شرایطی، تقاضای برق در سال ۲۰۲۵ به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده و با نرخی بیش از دو برابر رشد کل تقاضای انرژی افزایش یافته است؛ موضوعی که توجه دولت‌ها را بیش از پیش به امنیت برق و تاب‌آوری شبکه‌ها جلب کرده است.

{$sepehr_key_229864}

بر اساس ارزیابی آژانس بین‌المللی انرژی، بازار جهانی تهویه مطبوع در سال‌های اخیر با شتاب زیادی توسعه یافته است. حجم محموله‌های سالانه کولر‌های گازی اکنون ۲۵ درصد بیشتر از پنج سال قبل است که بخش عمده آن به رشد بازار در اقتصاد‌های نوظهور و در حال توسعه مربوط می‌شود. در سال ۲۰۲۴ و همزمان با موج‌های گرمای شدید، محموله جهانی این دستگاه‌ها به ۲۰۰ میلیون واحد رسید. در همان سال، فروش در هند، خاورمیانه، آمریکا و اروپا حدود ۱۰ درصد و در آمریکای لاتین و آفریقا ۴۰ درصد یا بیشتر افزایش یافت.

با این حال، در سال ۲۰۲۵ تقاضا در برخی بازار‌ها اندکی تعدیل شد؛ چرا که بارندگی‌های خارج از فصل در هند و افت نسبی دمای تابستان در بخش‌هایی از جنوب شرق آسیا و آمریکای لاتین، نیاز به سرمایش را کاهش داد.