روزگار ناخوش«مشهد کوچک»

کمبود مدرسه مهم‌ترین معضل این روزهای روستای به شهر پیوسته«مشهد قلی» است

کد خبر: ۴۳۸۰

تاریخ : ۱۱ شهريور ۱۳۹۸ - ۰۷:۴۶

نوشته

سعیده ساجدی نیا - به سراغ هر کس می رویم، انگشت اشاره اش را به سمت مدرسه می‌گیرد و راهنمایی مان می کند که سراغ مدیر مدرسه برویم. می گویند او فقط مدیر مدرسه نیست، امین محله هم هست. پا به حیاط مدرسه می گذاریم و علی‌اکبر سیدی که به دلیل دغدغه ها و کارراه اندازی هایش بیشتر نقش یک معتمد را در محل دارد، با روی گشاده به استقبالمان می آید. مدرسه او 300 دانش آموز را در 2 شیفت صبح و بعدازظهر در خود جای داده است؛ بااین حال کم بودن تعداد کلاس های درس، نگرانی تعداد زیادی از اهالی است که فرزندانشان از ثبت نام در این مدرسه بازمانده اند. در حقیقت متناسب نبودن مدارس با تعداد دانش آموزان مهم ترین معضل این روزهای محله مشهدقلی است که بسیاری از خانواده ها را سرگردان کرده است. آن ها نگران فرزندانشان هستند که قرار است به مدرسه آن طرف جاده بروند که می‌گویند هم خیلی دور است و هم برخی دانش آموزان آنجا به بزهکاری کشیده شده اند.

نگران از گرایش دانش آموزان به مواد مخدر
مادر یکی از دانش آموزان که در مدرسه حضور دارد، هنوز لب به صحبت باز نکرده، اشک هایش سرازیر می شود:2ماه است که کارم رفت و آمد به این مدرسه شده است تا پسرم همین جا ثبت نام شود. قرار بود دست کم یکی دو کلاس به این مدرسه اضافه شود اما نیمه کاره باقی مانده است. ما نزدیک این مدرسه هستیم اما فرزندم باید به مدرسه آن طرف جاده برود که هم رفت و آمدش خطرناک است و هم بارها از بچه ها شنیده ایم که برخی دانش آموزان آنجا ناس به مدرسه می آورند. به خدا با هزار بدبختی وکارگری برای تحصیل بچه هایمان هزینه می کنیم، از نان شبمان می زنیم تا شاید این ها به جایی برسند ورنج ‎هایی را که ما از سر بی اطلاعی و بی سوادی کشیده ایم نکشند اما متأسفانه انگار بعضی مدارس، دیگر از دست رفته اند و نظارتی بر آن ها نیست!

اینجا 6 کلاس بیشتر نداریم!
مدیر مدرسه ملاحظه می کند به راحتی کلمه ناس به کار نرود. او می گوید وجود برخی آسیب ها را در محیط های آموزشی نمی توان انکار کرد؛ اگر دانش آموزی در اینجا ناس با خود بیاورد جای دیگر دانش آموزان ماده مخدر دیگری به مدرسه می برند و این ربطی به مدارس کم برخوردار و حاشیه شهر ندارد بلکه موضوعی است که این روزها برخی مراکز آموزشی با آن دست به گریبان اند.
سیدی ادامه می دهد: اینجا 6 کلاس بیشتر نداریم و اگر خانواده ای همسایه دیوار به دیوار مدرسه هم باشد، از ثبت نام فرزندش معذوریم، زیرا دانش آموزان قبلی برای ثبت نام در اولویت هستند. این در حالی است که فوندانسیون یک طبقه دیگر بالای مدرسه آماده است و اگر 6 کلاس به کلاس های فعلی اضافه شود، مشکلات تا حد زیادی برطرف می شود.
یکی دیگر از ساکنان مشهدقلی نیز که به جمع ما پیوسته است به قدمت چهل ساله یکی از مدارس در خیابان علیزاده 10، اشاره می کند که سطح آن 60 تا 70 سانتی متر از خیابان پایین تر است. «اگر بارندگی ها منجر به سیل شود، خدا می داند چه اتفاقی برای دانش آموزان به ویژه دخترها می افتد!»
به گفته حسینی، فرسودگی مدارس و نداشتن فضای فیزیکی متناسب با جمعیت دانش آموزان یکی از چالش های مهم این محله است، به طوری که از توس 69‌تا توس 81 تعداد مدارس برای دانش‌آموزان ابتدایی کم است.

خاکی بودن فضای بیرونی مدرسه
«شهرداری کوچه ها را آسفالت و جدول کشی نمی کند. از زمانی که یادمان می آید اهالی در گرد و غبار زندگی کرده اند. برای همین پیش پاافتاده ترین نیازمان هم اینجا تبدیل به رؤیایی دست نیافتنی شده است!» این ها را ولی یکی از دانش آموزان بیان می کند تا به لزوم آسفالت محدوده بیرون مدرسه اشاره کند: با وجود نامه نگاری های متعدد، حتی وعده آسفالت یک طرف فضای خاکی مدرسه را هم عملی نکرده اند و این در حالی است که با کوچک ترین وزش بادی خاک همه جا را فرا می گیرد. حالا اگر بارندگی شود که دیگر قوز بالا قوز است!

جای خالی زمین ورزشی در میان هکتارها زمین خالی
بیرون از مدرسه زمین چمن کوچکی را نشانمان می دهند که فقط یک سرسره وسط آن، جا خوش کرده است. محمد و رضا که 9 و 10 ساله هستند، می گویند:‌بعد از سال ها یک پارک برایمان احداث کرده اند که نه تاب دارد و نه آب خوری و نه سرویس بهداشتی!
بااین حال می گویند بعدازظهرها این محل خیلی شلوغ می شود و جای سوزن انداختن نیست. اما مرد میان سالی با 3 فرزند همراهش نزدیکمان می آید و می گوید: از ساعت 10 شب به بعد، حتی مردها جرئت ندارند از اینجا عبور کنند، چه برسد به زن و بچه هایمان! چندسال پیش به دادگستری هم شکایت کردیم که این زمین ها را تعیین تکلیف کند اما اتفاقی نیفتاد!
دورتادور این محل زمین خالی و رهاشده به چشم می خورد اما بچه های محله حتی یک زمین ورزشی هم ندارند! این را محمد می گوید و ادامه می دهد: خودمان با بیل و کلنگ محدوده ای را تا حدی هموار کردیم تا بعضی وقت ها بتوانیم با دوستانمان فوتبال بازی کنیم اما بچه های بزرگتر نمی گذارند اینجا بازی کنیم و به زور بیرونمان می کنند.

«سگ دعوا» در نبود سرگرمی
می گویند «سگ دعوا» هم اینجا سرگرمی مرسومی است که در نبود امکانات تفریحی و رفاهی در میان جوان ها و نوجوان های این محل جای خودش را باز کرده است. همچنان که یکی از نوجوانان محل می گوید: از سر بیکاری و نداشتن جایی برای تخلیه هیجانات، گاهی بعضی بچه ها سگ ها را به جان هم می اندازند که حسابی درگیر می شوند و این تفر یحی برای گذراندن زمان می شود.
از سویی دانش آموزان با اینکه هیچ فضایی برای بازی و تفریح ندارند اما درگیر دغدغه بزرگ تری به نام امنیت هستند. آن ها نگران دیوارهای کوتاه مدرسه هستند که هر کسی به راحتی می تواند از آن بالا برود. همین طور سگ های ولگرد که تعدادشان هم کم نیست که برخی باغداران توله های همین سگ ها را برای نگهبانی می برند. گاهی هم دانش آموزان هنگام رفت و آمد به مدرسه نمی توانند از حمله این سگ ها فرار کنند و برخی را سگ ها گاز می گیرند.

خیال راحت بیغوله نشین ها
خانم جوانی که به سراغش می رویم به وسعت زمین های رهاشده اطراف توس81 اشاره می کند تا معضل دیگری را نشانمان دهد: معتادان و کارتن خواب ها با درست کردن بیغوله هایی، فضای امنی برای انواع خلاف کاری های خود یافته‌اند. همین چند روز پیش بود تعدادی از این ها با چوب و شیشه به جان هم افتادند و طبق معمول پلیس زمانی رسید که دیگر کار از کار گذشته بود. اگر یک اتاقک کلانتری اینجا می زدند، خیلی خوب بود. دست‌کم گشت های پلیس بیشتر رفت و آمد کنند تا بزهکاران این قدر خیالشان راحت نباشد.

مشقت رفتن به حرم در نبود اتوبوس
اسدی، از دیگر ساکنان کمبود اتوبوس را به عنوان یکی از معضلات مهم محله‌شان مطرح می‌کند. به گفته او هیچ خط اتوبوسی از اینجا عبور نمی کند. می گوید: برای رفتن به حرم باید خود را به میدان فردوسی برسانیم و از آنجا نیم ساعت پیاده روی کنیم تا بتوانیم سوار خط «205» شویم. سهم ما از حمل و نقل عمومی فقط یک دستگاه ون است که رفت و آمدش حساب و کتاب خاصی ندارد و همیشه هم شلوغ است.اسدی همچنین می گوید: اگو را تا وسط کوچه یعنی تا علیزاده 6 آوردند و از بیست متری به پایین دیگر اجرا نشد. تجمع آب های سطحی در قسمتی از زمین های انتهای مشهدقلی سبب بوی نامطبوع و آلودگی های فراوان شده است.

پایان محدوده شهری
دقیقا رو به روی مدرسه پسرانه، ستونی بنا شده که روی آن عبارت «پایان محدوده شهری» حک شده است. پیرمردی سیه چرده و لاغراندام که خانه اش درست بعد از این ستون قرار گرفته است می گوید: «پایان محدوده شهری» در جایی که این همه انسان زندگی می کنند پتک محکمی است که سال هاست بر سر ما کوبیده شده،ما از «روستا» مانده و از «شهر» رانده شده ایم! گاز و برق داریم اما آب نداریم! هزینه قبوض را شهری حساب می کنند اما ارائه و کیفیت آن غیرشهری است و سال هاست با یک نخ آب که از شیر خانه می آید سر کرده ایم.

نمای نزدیک

«مشهدقلی» روزگاری روستای مهمی در بین روستاهای اطرافش بوده و خیلی از خدمات از همین جا به روستاهای اطراف می رسیده است و به همین دلیل هم مردمان آن محدوده نام مشهدقلی، به معنای مشهد کوچک را بر روی آن گذاشته اند. این روستا که در سال 80 و در جریان افزوده شدن برخی روستاهای اطراف به مشهد، در محدوده شهری قرار گرفته، امروز در توس 81 واقع شده است. برای رسیدن به این محله باید به انتهای بولوار توس برویم که شکل و شمایل زندگی روستایی در خیابان های خاکی، ساخت و سازهای غیراصولی و زمین های رها شده فراوان در آن محدوده بیشتر به چشم می آید.

مهم ترین دغدغه ها

تناسب نبودن تعداد مدارس با جمعیت محله
خاکی بودن فضای بیرون مدرسه
نداشتن زمین ورزشی مناسب
نبود اتوبوس
حضور افراد معتاد و بیغوله‌نشین
حضور سگ‌های ولگرد

از پیگیری تا وعده‌های مسئولان

برای پیگیری مشکلات اهالی مشهدقلی با مسئولان مختلفی گفت وگو می کنیم که برخی از آن ها وعده پیگیری این دغدغه ها را به ما می دهند. مشروح این گفت وگو ها در مطلب زیر آمده است:
16 هزار نیروی انسانی کم داریم
مدیر روابط عمومی آموزش و پرورش خراسان رضوی با بیان این که آموزش و پرورش با چالشی مهم یعنی مسأله نیروی انسانی دست به گریبان است،می گوید برای آغاز سال تحصیلی با کمبود نزدیک به 16 هزار نفر نیرو مواجهیم که با پیگیری های انجام شده از طریق وزارتخانه و استانداری تلاش کرده ایم این موضوع را حل کنیم، زیرا نباید حتی یک کلاس ما بدون معلم باقی بماند!
به گفته مهدی مجیدی فر بهسازی و ایجاد فضای آموزشی جدید و اضافه کردن کلاس های درس چه از طریق دیوارکشی و چه به صورت اتاقک که برخی از اهالی خواستار آن هستند، جزو وظایف اداره کل نوسازی مدارس است و در اختیارات آموزش و پرورش نیست. اما نکته مهم این است که هر کلاس جدید نیازمند نیروی انسانی متناسب است. اینکه فضایی ایجاد شود بدون معلم، بی تردید بر حجم مشکلات می افزاید و بنابراین بیشتر به دنبال این هستیم که همین وضعیت موجود را به گونه ای مدیریت کنیم.

وعده پیگیری برای افزودن کلاس های درس در توس 81
در ادامه سراغ مدیرکل نوسازی مدارس خراسان رضوی می رویم که در پاسخ به گله شهروندان محدوده توس 81 از کمبود مدرسه، به جمعیت بسیار بالای این محدوده اشاره می کند و می گوید: با وجود اینکه همین امسال چندپروژه با کمک خیران در محدوده توس داشتیم اما جمعیت رو به گسترش سبب می شود همیشه در این محدوده کمبود مدرسه و کلاس درس مطرح باشد.جاسم حسین پور درباره مدرسه ای در توس 81 که مدیرش اعلام کرده بود «فونداسیون طبقه بالای آن آماده است که در صورت احداث، 6 کلاس درس به آن افزوده خواهد شد اما تاکنون این کار عملی نشده است»، وعده پیگیری اختصاصی این موضوع را می دهد تا این کلاس ها برای مهر امسال آماده شوند.

همکاری شهرداری با آموزش و پرورش برای ساخت مدرسه
از آنجا که زمین های رها شده ظرفیت خوبی برای احداث مدرسه محسوب می شوند با محمدرضاحسین نژاد، معاون شهرسازی‌و‌معماری شهرداری مشهد، تماس می گیریم. او اعلام آمادگی می کند در صورت اقدام آموزش و پرورش برای احداث مدرسه، در صورتی که زمین مورد نظر کاربری آموزشی نداشته باشد، در این زمینه همکاری های لازم را داشته باشد تا امور برای ساخت مدرسه تسهیل شود.

احداث کانکس نیروی انتظامی پس از نیازسنجی
سرهنگ اکبر آقابیگی، رئیس پلیس مشهد، نیز درباره درخواست ساکنان مشهدقلی برای راه اندازی کیوسک کلانتری در این محله اعتبارات محدود را مطرح می کند و بااین حال می گوید: باید از نزدیک وضعیت را بررسی کنیم و درصورتی که این نیاز تأیید شود، وارد عمل می شویم.
به گفته او که وعده بازدید از توس 81 را به اهالی می دهد، پلیس دغدغه دارد و به طور مرتب و شبانه روزی گشت زنی می کند.او ادامه می دهد: می توانیم ظرف 24 ساعت تمام کارتن خواب های سطح شهر را جمع آوری کنیم و تحویل کمپ ها بدهیم اما بعد از آن چه می شود؟ در حال حاضر کمپ ها پُر هستند و همه سازمان های مربوط از جمله شهرداری در حد ظرفیت و امکاناتشان کمک و همراهی کرده اند.

پاسخ پس از بررسی
در پایان از شهردار منطقه 2 می خواهیم درباره معضل زمین های بلاتکلیف و رهاشده آن محدوده و مشکلات ناشی از آن ها پاسخ دهد. جلال قربانی بافقی با بیان اینکه نیازمند تهیه اطلاعات کاملی درباره زمین های رها شده آن محدوده است، اعلام می کند پس از بررسی های لازم، به دغدغه شهروندان در این زمینه و دیگر مشکلاتشان در زمینه آسفالت پاسخ می گوید که این پاسخ ها را در روزهای آینده منتشر خواهیم کرد.