آداب و برکات رفت‌وآمد به مسجد و انس با آن | سکونت در بهشت زمینی خدا

از امتیازات اسلام که فرصت معنویت و اجابت را برای انسان صدچندان می‌کند و فرصت‌های طلایی برای رشد به او می‌دهد، ضریب دادن به نقش زمان و مکان است.

کد خبر: ۴۳۸۴۴۳

تاریخ : ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ - ۰۸:۱۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ از امتیازات اسلام که فرصت معنویت و اجابت را برای انسان صدچندان می‌کند و فرصت‌های طلایی برای رشد به او می‌دهد، ضریب دادن به نقش زمان و مکان است؛ مثل ماه رمضان که یک شب قدر آن، برتر از هشتاد سال است یا کعبه که حج و عمره‌اش، ثواب بی‌حدوحساب دارد. درمیان مکان‌ها نیز مسجد از مهم‌ترین و بابرکت‌ترین‌هاست و از آن به خانه خدا تعبیر می‌شود. در آستانه ۳۰مرداد، روز جهانی مسجد، برخی آداب و احکام و الزامات حضور در مسجد را مرور کرده‌ایم.

ستارگان زمین برای اهل آسمان

مسجد در اسلام از جایگاه رفیع و ویژه‌ای برخوردار است؛ چنان‌که پیامبر اسلام (ص) از قول خداوند متعال می‌فرمایند: «مساجد خانه‌های من در زمین‌اند؛ همان‌گونه که ستارگان برای اهل زمین می‌درخشند، مساجد نیز برای اهل آسمان، نورافشانی می‌کنند.»

قرآن نیز در آیات متعدد به مسجد، اهداف بنای آن، کارکرد‌ها و وظایف مسلمانان درمقابل آن اشاره کرده است؛ مثل آیه۱۸ سوره جن که مسجد را محل پرستش خدا معرفی می‌کند: «و انّ المساجد للّه فلاتدعوا مع اللّه احدا: مساجد از آن خداست، پس باید احدی جز او را نخوانید!» در این آیه شریف، مقصود از دعا، عبادت و پرستش است.

مسجد باید بر تقوا بنا شود

مهم‌ترین رکن در بنا و اثرگذاری مسجد، تقواست. قرآن کریم در آیه۱۰۸ سوره توبه در این‌باره می‌فرماید: «لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ یَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِیهِ...: قطعا مسجدی که از نخستین روز برپایه تقوا بنا شده، شایسته‌تر است.» ویژگی دومی که این آیه برای مساجد قائل است و بر آن تأکید می‌کند، طهارت و پاکیزگی از پلیدی‌های ظاهری و باطنی است: «فِیهِ رِجَالٌ یُحِبُّونَ أَنْ یَتَطَهَّرُوا وَاللَّهُ یُحِبُّ الْمُطَّهِّرِینَ.» یعنی مسجد که محل پرستش خدا و هدایت بندگان اوست، هم باید بر تقوا بنا شده باشد، هم دارای طهارت باشد؛ وگرنه مصداق مسجد «ضرار» خواهد بود که پیامبر (ص) به ویرانی آن دستور دادند.

۳ منفعتی که مختص مسجدی‌هاست

مسجد در روایات اهل‌بیت (ع) نیز جایگاه و کارکرد‌های ویژه‌ای دارد. پیامبر (ص) در این‌باره می‌فرمایند: «مساجد، بازاری از بازار‌های آخرت هستند. پذیرایی آن، مغفرت و تحفه‌اش، بهشت است.» (مستدرک، ج۳، ص۳۶۱). حضرت رسول (ص) همچنین می‌فرمایند: «هرکه به‌سوی مسجد گام بردارد، دربرابر هر گام، ۱۰حسنه برایش ثبت و ۱۰گناهش پاک می‌شود و ۱۰درجه و منزلت او (در بهشت) بالا می‌رود.» (وسائل، ج۳، ص۴۸۳)

امام‌صادق (ع) نیز درباره برکات حضور در مسجد فرموده‌اند: «کسی که اهل مسجد باشد، حداقل یکی از این سه بهره نصیب او می‌شود: دعایی که خدا او را سزاوار بهشت می‌کند، بلایی که از او دفع می‌شود یا یک برادر دینی قسمت او می‌شود که برای رضای خدا از او بهره‌مند می‌شود.» (وسائل، ج۳، ص۴۷۷)

رفتار‌های حرام در مسجد

برخی رفتار‌ها در مسجد حرام است؛ مثل نجس کردن مسجد، زینت کردن مسجد به طلا درصورتی‌که اسراف محسوب شود، انجام کار‌هایی که خلاف شأن و حرمت مسجد است، داخل شدن کفار به مسجد، خراب کردن مسجد و برخلاف کیفیت وقف مسجد، عمل کردن. رعایت شأن و منزلت و جایگاه مسجد، واجب است و از کار‌هایی که با شأن و منزلت آن منافات دارد، باید پرهیز شود؛ برای همین مسجد جای ورزش و تمرین ورزشی نیست و اگر پخش موسیقی در مسجد منافی با حرمت آن باشد، حرام است، حتی اگر موسیقی غیرمطرب باشد. (پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌ا... العظمی سیدعلی خامنه‌ای)

مستحبات حضور در مسجد

برای حضور در مسجد مستحباتی هم سفارش شده است که بر ثواب و پاداش رفت‌وآمد به مسجد، اضافه می‌کند. تمیز و آباد کردن، خوشبو کردن و پوشیدن لباس پاکیزه و نیکو، مراقبت کردن کفش یا پا که به نجاست یا کثافتی آلوده نباشد. امام باقر (ع) در این‌باره می‌فرمایند: «پیش از ورود به مسجد، کفش‌های خود را (از نظر آلودگی و نجاست) وارسی کنید.» (وسائل، ج۳، ص۵۰۴). ذکر زبانی و خشوع قلبی هنگام ورود به مسجد و خروج از آن‌هم از مستحبات مسجد و توصیه‌شده در آموزه‌های دینی است.

اقامتگاهی برتر از بهشت

آموزه‌های دینی همچنین توصیه کرده‌اند که زودتر از همه به مسجد برویم و پس از دیگران از مسجد خارج شویم. پیامبر (ص) در تشویق به نشست‌وبرخاست در مسجد می‌فرمایند: «جلوس من در مسجد، از سکونت در بهشت برایم بهتر است؛ زیرا اقامت من در بهشت سبب خشنودی من است، اما بودن من در مسجد، سبب رضا و خشنودی خداست.» (وسائل، ج۳، ص ۴۸۲).

خواندن دو رکعت نماز به قصد تحیت هنگام حضور در مسجد نیز به حضور ما در آن، ارزش‌افزوده می‌دهد. پیامبر اکرم (ص) در این‌باره می‌فرمایند: «مساجد را معبر و گذرگاه خود قرار ندهید و تا دو رکعت نماز (مانند نماز تحیت) در آن نخوانید، از آن خارج نشوید.» (الفقیه، ج۲، ص۱۹۴)

{$sepehr_key_240010}

آداب حضور در مسجد

امام‌صادق (ع) می‌فرمایند: «هرگاه داخل مسجد شدی، حمد و سپاس خدا را بگو و بر پیامبر صلوات بفرست.» (وسائل‌الشیعه، ج۳، ص۵۱۶) امیرمؤمنان (ع) نیز فرموده‌اند: «سنت این است که وقتی در مسجد می‌نشینی، رو به قبله باشی.» (همان، ص۵۵۳)

همچنین رسول خدا (ص) می‌فرمایند: «ای اباذر! هر نشستی در مسجد بیهوده است؛ مگر نماز خواندن یا ذکر گفتن، پی علم بودن و سؤال علمی کردن.» (بحارالانوار، ج۸۳، ص۳۸۰) و از پیامبر خاتم (ص) است که: «همانا مساجد برای قرآن، بنا نهاده شده‌اند.» (همان، ص۳۷۰) این روایات تأکید می‌کنند که باید مساجد را عملا تکریم و احترام آنها را حفظ کنیم و در حد توان از آنها بهره برگیریم و از آنچه در شأن مساجد و خانه‌های خدا نیست، بپرهیزیم.

مؤمنان، مساجد را آباد می‌کنند

در آموزه‌های دینی ما، بنا و آبادانی مساجد نیز پاداش و اجر بسیار دارد و برکات بی‌شمار برای انسان به ارمغان می‌آورد. رسول خدا (ص) در این‌باره می‌فرمایند: «کسی که مسجد بسازد، اگرچه به اندازه خوابگاه مرغ سنگ‌خواره‌ای باشد، خداوند برای او در بهشت خانه‌ای می‌سازد.» (سفینه‌البحار، ج۴، ص۷۶) فراتر از این، قرآن به ویژگی‌های آبادکنندگان مسجد، تأکید کرده، می‌فرماید: «مسجد‌های خدا را تنها کسی آباد می‌کند که به خدا و روز جزا ایمان دارد، نماز به‌پا کند، زکات دهد و جز از خدا نترسد.» (توبه، ۱۸)