دانش‌آموزان دبستانی‌ از مهرماه شیر رایگان می‌نوشند

دبیر کمیته شیر مدارس وزارت آموزش‌وپرورش از برنامه‌ریزی برای آغاز توزیع شیر رایگان در مدارس از مهرماه خبر داد و گفت: این طرح بیش از ۸ میلیون دانش‌آموز مدارس ابتدایی دولتی را پوشش می‌دهد و تأمین، کیفیت و توزیع شیر با همکاری دستگاه‌های مختلف پیگیری خواهد شد.

کد خبر: ۴۴۲۰۶۰

تاریخ : ۱۰ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۹:۲۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی جدید، اجرای طرح توزیع شیر رایگان در مدارس بار دیگر در دستور کار آموزش‌وپرورش قرار گرفته است؛ طرحی که قرار است از مهرماه مدارس ابتدایی دولتی را تحت پوشش قرار دهد، اما اجرای آن همچنان به شرایط کشور، تأمین اعتبار، ظرفیت تولیدکنندگان، قیمت‌گذاری و هماهنگی دستگاه‌های مختلف وابسته است.

در این خصوص با حسین اسداللهی، دبیر کمیته شیر مدارس وزارت آموزش و پرورش به گفت‌و‌گو نشستیم:

طرح توزیع شیر مدارس در سال تحصیلی جدید از چه زمانی آغاز می‌شود و چه تعداد دانش‌آموز را پوشش خواهد داد؟

تمام تلاش وزارت آموزش و پرورش این است که از مهرماه شاهد توزیع شیر در مدارس باشیم. البته این نکته را بار‌ها گفته‌ایم و اکنون نیز عرض می‌کنیم که اجرای این طرح رابطه مستقیمی با توان و تولید صنعت دارد و صنعت نیز باید بتواند نیاز موردنظر را تأمین کند. ان‌شاءالله تمام تلاش ما این است که طرح تغذیه رایگان از مهرماه آغاز شود. تمام دانش‌آموزان مدارس ابتدایی دولتی تحت پوشش این طرح قرار خواهند گرفت.

در حال حاضر چند مدرسه مشمول طرح شیر مدارس هستند و چه تعداد دانش‌آموز شیر دریافت می‌کنند؟

تمام مدارس دولتی، که چند ده هزار مدرسه هستند، تحت پوشش قرار می‌گیرند و بیش از ۸ میلیون دانش‌آموز را شامل می‌شوند.

امسال چند نوبت توزیع شیر برای دانش‌آموزان پیش‌بینی شده است؟

تعداد نوبت‌های توزیع شیر به میزان تأمین و اجرای طرح بستگی دارد.

آیا تمام مدارس ابتدایی دولتی تحت پوشش طرح قرار می‌گیرند یا محدودیت‌هایی وجود دارد؟

تمام مدارس ابتدایی دولتی تحت پوشش قرار خواهند گرفت و محدودیتی برای مدارس دولتی در نظر گرفته نشده است.

اختصاص ۱۵ هزار میلیارد تومان، بودجه برای طرح تغذیه رایگان شیر رایگان

بودجه اختصاص‌یافته به طرح شیر مدارس در سال جاری چقدر است؟

نزدیک به ۱۵ همت، معادل ۱۵ هزار میلیارد تومان، بودجه برای طرح تغذیه رایگان شیر اختصاص پیدا کرده است.

آیا اعتبار موردنیاز طرح به‌طور کامل تأمین شده یا همچنان با کسری بودجه مواجه هستید؟

اعتبار ابلاغ شده است. با پیگیری‌های وزیر آموزش و پرورش و معاون توسعه منابع وزارتخانه، اعتبار از اردیبهشت‌ماه ابلاغ شده و تخصیص آن نیز متناسب با مصرف انجام می‌شود؛ یعنی هر مقدار شیر مصرف شود، دولت آن پول را در حساب تأمین و پرداخت می‌کند.

در سال گذشته چه میزان اعتبار برای شیر مدارس اختصاص یافت و چه میزان از آن به‌طور کامل تخصیص پیدا کرد؟

در سال گذشته نزدیک به ۵.۸ همت، یعنی قریب به ۶ هزار میلیارد تومان، اعتبار وجود داشت که از آن، ۱۶۰۰ میلیارد تومان به دلیل شرایط جنگ امکان تقسیم پیدا کرد، چون مدارس تعطیل بودند.

آیا تأخیر در تخصیص بودجه می‌تواند بر زمان‌بندی توزیع شیر مدارس تأثیر بگذارد؟

قطعاً تأخیر در تخصیص و تأمین نقدینگی می‌تواند زمان‌بندی را دچار مشکل کند. الحمدلله با تدابیری که سازمان برنامه و بودجه و تجربه‌ای که در سازمان وجود دارد، تلاش می‌کنیم مسیر بهتری را برای تأمین شیر موردنیاز تهیه کنیم.

شیر مورد نیاز مدارس از چه شرکت‌ها و تولیدکنندگانی تأمین می‌شود؟

شیر مورد نیاز از شرکت‌ها و تولیدکنندگانی تأمین می‌شود که مورد تأیید سازمان غذا و دارو هستند و در واقع شرکت‌های باکیفیت بازار محسوب می‌شوند. سال گذشته نیز مشارکت داشتند و تقریباً تمام شرکت‌هایی که تولید شیر استریل دارند، در این طرح به ما کمک کردند.

قیمت شیر مدارس توسط ستاد تنظیم بازار کشور تعیین می‌شود

آیا ظرفیت تولیدکنندگان داخلی برای تأمین شیر مورد نیاز مدارس کافی است؟

ظرفیت تولیدکنندگان داخلی برای تأمین نیاز تقریباً کافی است. به‌خصوص اگر شیر پاستوریزه را در نظر بگیریم، تولید بیشتری هم وجود دارد؛ با توجه به اینکه شیر استریل انتخاب شده، ظرفیت تولیدکنندگان داخلی مناسب است.

البته تولیدکنندگان داخلی بازار‌های دیگری هم دارند و طبیعتاً بازار نیز برای آنها اهمیت دارد و باید بخشی از تولید خود را به بازار اختصاص دهند. در بسیاری از مواقع این موضوع برای ما چالش ایجاد کرده است.

با توجه به افزایش هزینه‌های تولید، قیمت شیر مدارس چگونه تعیین می‌شود و آیا افزایش قیمت محصولات بر اجرای طرح تأثیر گذاشته است؟

قیمت شیر مدارس توسط ستاد تنظیم بازار کشور تعیین می‌شود. امسال نیز تعیین قیمت شیر مدارس در ستاد‌های تنظیم بازار استانی انجام می‌شود.

رئیس کمیته شیر مدارس در استان، استاندار است و مدیرکل آموزش و پرورش دبیر این کمیته است. استاندار در واقع مسئول تأمین و قیمت‌گذاری شیر مدرسه است و برابر چارچوب‌های سیاست‌های آموزش و پرورش، هزینه آن از حساب تأمین به شرکت پرداخت می‌شود.

ارزش و قیمت محصول قطعاً تحت تأثیر نوسانات بازار قرار دارد. یکی از چالش‌های همواره ما نوسانات شدید بازار بوده است؛ نوساناتی که در بازار فروش و مصرف نیز دیده می‌شود و تولیدکنندگان را با مشکل مواجه می‌کند.

نظارت ۴ نهاد بر مسئله کیفیت شیر

همانطور که اشاره کردید در برخی استان‌ها ممکن است محدودیت تولید یا تعهدات دیگر کارخانه‌ها وجود داشته باشد؛ برای حل این مشکل چه برنامه‌ای دارید؟

اگر محدودیت تولید یا تعهدات دیگر کارخانه وجود داشته باشد، استاندار مسئول تأمین شیر استان است. اولویت اول ما کارخانه‌های استانی هستند. اگر کارخانه استانی نتواند نیاز را تأمین کند، از استان‌های مجاور استفاده می‌شود.

چه نهادی بر کیفیت و سلامت شیر توزیعی در مدارس نظارت می‌کند؟

در مسئله نظارت بر کیفیت شیر، چهار نهاد وجود دارد: سازمان استاندارد، سازمان غذا و دارو، بهداشت محیط وزارت بهداشت و معاونت بهداشت و سلامت که مراقبان و مربیان سلامت در مدارس زیرمجموعه آن هستند.

این چهار گروه بر کیفیت و سلامت شیر نظارت دارند و آن را تأیید می‌کنند.

چه آزمایش‌ها و استاندارد‌هایی برای اطمینان از سلامت شیر مدارس در نظر گرفته شده است؟

برخی آزمایش‌ها پیش از عقد قرارداد انجام می‌شود که کیفیت تولید کارخانه را مشخص می‌کند. ما هر پارت تولیدی کارخانه را به آزمایشگاه می‌فرستیم و سازمان غذا و دارو و سازمان استاندارد کیفیت آن، درصد چربی و نکات دیگر را بررسی می‌کنند.

به عنوان مثال، اگر یک کارخانه ۱۰ میلیون پاکت شیر در اختیار ما قرار دهد، این ۱۰ میلیون پاکت را در ۲۰ پارت تولید می‌کند؛ یعنی در ۲۰ مرحله تولید می‌شود. در هر مرحله نیز به صورت رندوم و تصادفی نمونه‌برداری انجام می‌شود و هم سازمان غذا و دارو و هم سازمان استاندارد آن را بررسی می‌کنند و استاندارد‌ها و شاخص‌های مربوط را مورد بررسی قرار می‌دهند.

در صورت مشاهده مشکل کیفی در یک محموله، چه فرایندی برای جمع‌آوری و جایگزینی آن وجود دارد؟

در دستورالعمل کمیته شیر مدارس که به تصویب شورای عالی سلامت رسیده، به طور کامل این موضوع پیش‌بینی شده است.

مدیر مدرسه باید برخی علائم را بررسی کند؛ برای مثال، شیر باد نکرده باشد، یعنی پاکت هوا نکشیده باشد و شیر دلمه نشده باشد. یک پاکت نیز به صورت رندوم باید بررسی شود.

در صورت مشاهده مشکل کیفی، مطابق دستورالعمل، شیر مرجوع می‌شود و شرکت موظف است شیر جایگزین تأمین کند. علائم ظاهری و نکات مربوط نیز در دستورالعمل مدیر مدرسه آمده است.

آیا شیر مدارس از نظر میزان چربی، پروتئین، ویتامین‌ها و ارزش غذایی استاندارد مشخصی دارد؟

شیر مورد استفاده در مدارس، شیر نیم‌چرب با ۲.۵ درصد چربی است. ما شیر کم‌چرب نیز داریم که حدود یک و نیم درصد چربی دارد. شیر‌هایی با بیش از سه و نیم تا چهار درصد چربی نیز در بازار موجود است که شیر پرچرب محسوب می‌شوند.

اما شیر نیم‌چرب برای دانش‌آموزان به عنوان استاندارد در نظر گرفته شده است. میزان چربی یکی از شاخص‌های تعیین‌کننده ارزش غذایی است.

همچنین شرکت‌ها تشویق می‌شوند که شیر را با ویتامین‌ها غنی کنند.

مهم‌ترین چالش اجرای طرح شیر مدارس در سال گذشته چه بود؟

یکی از مهم‌ترین چالش‌ها نوسانات شدید بازار بود که شرکت‌های لبنی را در تأمین شیر خام و تولید به شدت دچار مشکل می‌کرد.

نکته دوم، تخصیص‌ها بود که در واقع با تأخیر انجام می‌شد و این موضوع نیز باعث ایجاد فشار بر تولیدکننده می‌شد.

برای مناطق خاص و محروم، اولویت بیشتری در نظر گرفته می‌شود

چه میزان شیر در سال گذشته توزیع شد و چند دانش‌آموز از آن بهره‌مند شدند؟

در سال گذشته ۸۸ میلیون پاکت شیر توزیع شد و ۸ میلیون دانش‌آموز به طور میانگین قریب به ۱۵ نوبت از شیر بهره‌مند شدند. متأسفانه جنگ مانع شد که هدف‌گذاری نوبتی خودمان را به طور کامل محقق کنیم.

آیا مطالبات تولیدکنندگان شیر مدارس از سال گذشته باقی مانده است؟

مطالبات تولیدکنندگان تأمین شده است. مطالبات آنها را بر اساس گزارش‌های استانی تأمین کرده‌ایم و در این زمینه مسئله‌ای وجود ندارد.

آیا سهم مدارس مناطق محروم و کم‌برخوردار در طرح شیر مدارس متفاوت است؟

برای مناطق خاص و محروم، اولویت بیشتری در نظر گرفته می‌شود و سعی می‌کنیم شیر سریع‌تر، باکیفیت و با تعداد بیشتری در اختیار دانش‌آموزان قرار گیرد.

به‌ویژه در مناطق روستایی خاص کشور که دامداری وجود ندارد و همچنین در برخی استان‌های مرکزی کشور، تلاش می‌شود نیاز مدارس به شکل مناسب تأمین شود.

برای مدارسی که دسترسی دشوارتری دارند، به‌ویژه مدارس روستایی و عشایری، شیر چگونه توزیع می‌شود؟

در مدارس روستایی و عشایری، به دلیل دسترسی دشوار، ارسال شیر به گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌شود که پیش از محدودیت‌های سفر انجام شود. برای مثال، اگر برخی روستا‌ها در مواقعی از سال به دلیل برف یا مسائل دیگر امکان دریافت شیر نداشته باشند، سعی می‌شود نیاز آنها زودتر و به صورت کامل ارسال شود.

مدارس عشایری نیز به همین نحو تأمین می‌شوند. با توجه به اینکه شیر استریل ماندگاری بیشتری دارد، در دو یا سه مرحله کل نیاز مدرسه تأمین می‌شود تا صعب‌العبور بودن مسیر‌ها و این مسائل باعث نشود دانش‌آموزان از میزان شیر مورد نیاز خود جا بمانند.

آیا آماری از تأثیر اجرای طرح شیر مدارس بر وضعیت تغذیه و سلامت دانش‌آموزان در اختیار دارید؟

اداره کل بهبود تغذیه وزارت بهداشت گزارش جامعی در این زمینه دارد و مرتب اثرگذاری طرح را بررسی می‌کند؛ به‌خصوص اثرگذاری شیر بر میانگین و نمودار قد که یکی از مهم‌ترین مسائل مورد توجه در طرح شیر مدارس است.

امیدواریم با شیر مناسب بتوانیم مشکل کوتاهی قد را حل کنیم و اثرات مثبت آن را بر رشد قدی فرزندان رشید ایران شاهد باشیم.

برای دانش‌آموزانی که به شیر حساسیت دارند یا به دلایل پزشکی نمی‌توانند شیر مصرف کنند، چه تمهیداتی در نظر گرفته شده است؟

تغذیه رایگان در کنار شیر، به صورت بیسکویت و نان‌های روغنی نیز ان‌شاءالله تأمین می‌شود و در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌گیرد؛ البته طبیعتاً حجم و میزان آن از شیر کمتر است، چون شیر برنامه اصلی ماست.

برخی دانش‌آموزان به لاکتوز حساسیت دارند یا نمی‌توانند شیر سرد مصرف کنند. لازم است از معلم عزیزی که در گلستان و برخی نقاط کشور زحمت می‌کشند و از خودشان شیرجوش و ظرف شیرجوش می‌آورند و شیر را برای دانش‌آموز گرم می‌کنند و در اختیار آنها می‌گذارند، به خاطر حساسیتی که برخی دانش‌آموزان به شیر سرد دارند، تشکر کنیم.

آیا برنامه‌ای برای توسعه سبد غذایی مدارس در کنار شیر وجود دارد؟

بله. بحث تغذیه رایگان نیز همین موضوع را دنبال می‌کند تا با توسعه سبد غذایی، امنیت غذایی صحیح و سلامت دانش‌آموزان را تأمین کنیم.

در صورت کمبود شیر در یک استان، آیا امکان استفاده از محصولات جایگزین مانند نان غنی‌شده یا سایر اقلام تغذیه‌ای وجود دارد؟

در صورت کمبود شیر یا عدم تأمین شیر، این برنامه وجود دارد که از موادی مانند نان غنی‌شده استفاده کنیم تا بتوانیم آن را در اختیار دانش‌آموزان قرار دهیم.

این محصولات می‌توانند کالری و ویتامین‌های مورد نیاز سبد غذایی دانش‌آموزان را تأمین کنند.

معیار انتخاب این محصولات جایگزین چیست و آیا ارزش غذایی آنها با شیر قابل مقایسه است؟

میزان و نوع این محصولات توسط شورای عالی سلامت و وزارت بهداشت تعیین می‌شود.

قطعاً باید بدون تعارف عرض کنم که هیچ چیزی جای شیر را نمی‌گیرد. شیر یک غذای کامل و اثبات‌شده است؛ اما اگر نتوانیم شیر را تأمین کنیم، از محصولات جایگزین استفاده خواهیم کرد.

آیا قرار است در سال جاری محصولات دیگری در کنار شیر در برنامه تغذیه دانش‌آموزان قرار گیرد؟

بله، ان‌شاءالله قرار است در سال جاری محصول دیگری نیز در کنار شیر قرار بگیرد و در اختیار دانش‌آموزان باشد؛ البته قطعاً میزان آن به اندازه شیر نیست. ان‌شاءالله آرام‌آرام این طرح با محصولات خوب توسعه پیدا کند.

شیر مدارس را طرح فرادستگاهی و یک طرح بسیار مهم در حوزه امنیت غذایی بدانیم

چرا با وجود گذشت سال‌ها از اجرای طرح، هنوز برخی مدارس با مشکل تأخیر در دریافت شیر مواجه هستند؟

یکی از دلایل، تأخیر در تأمین شیر در برخی نقاط و سختی اجرای طرح در استان‌های نوار جنوبی کشور و سایر مناطق است. کارخانه‌ها به شدت با این استان‌ها فاصله دارند و هم ارسال زمان‌بر است و هم تأمین بسیار سخت انجام می‌شود. اینها از جمله چالش‌هایی است که در اجرای طرح با آن مواجه هستیم.

آیا امسال می‌توان اطمینان داد که دانش‌آموزان بدون وقفه و طبق برنامه مصوب شیر دریافت خواهند کرد؟

ما این اطمینان را می‌دهیم که تمام تلاش خود را می‌کنیم این اتفاق بیفتد؛ اما اجرای این طرح، یک طرح فرادستگاهی و ملی است و کارخانه‌ها، دستگاه‌های مختلف، استانداران و سایر مجموعه‌ها باید به ما کمک کنند تا این اتفاق محقق شود.

طرح زمانی به نحو مطلوب اجرا می‌شود که تمام دستگاه‌های متولی وارد صحنه شوند.

اگر قرار باشد یک اصلاح اساسی در طرح شیر مدارس انجام دهید، مهم‌ترین تغییری که پیشنهاد می‌کنید چیست؟

اگر قرار باشد یک اصلاح اساسی در طرح شیر مدارس انجام دهم، مهم‌ترین تغییر این است که همان‌طور که عرض کردم، این طرح را یک طرح فرادستگاهی و یک طرح بسیار مهم در حوزه امنیت غذایی بدانیم.

باید این طرح را بسیار جدی بگیریم و با نگاه ملی آن را اجرا کنیم و همه دستگاه‌ها پای کار بیایند. آموزش و پرورش در واقع یک قسمت از این کار است و تمام اجزای این کار در آموزش و پرورش نیست. همه دستگاه‌ها باید به آموزش و پرورش کمک کنند.

منبع: فارس