پایان درمان سرطان، پایان مراقبت نیست | چک‌آپ‌های دوره‌ای، سپر دفاعی در برابر عود بیماری

متخصص جراحی سرطان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت پیگیری‌های منظم پس از درمان سرطان گفت: پایان جراحی و درمان‌های تکمیلی به معنای پایان مراقبت نیست و انجام چک‌آپ‌های دوره‌ای می‌تواند عود بیماری را در مراحل قابل کنترل شناسایی و از پیشرفت خاموش آن جلوگیری کند.

کد خبر: ۴۴۲۲۷۱

تاریخ : ۱۱ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۳:۴۲

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، دکتر احسان سلطانی، با تشریح پرونده یک بیمار ۵۵ ساله مبتلا به سرطان رکتوم، اهمیت حیاتی پیگیری‌های پس از درمان را یادآور شد و اظهار کرد: این بیمار چهار سال پیش تحت درمان سرطان راست‌روده قرار گرفته بود، اما پس از پایان روند درمان، مراجعات و پایش‌های پزشکی خود را متوقف کرد.

وی افزود: وقفه طولانی در پیگیری موجب شد بیماری بدون شناسایی به‌موقع پیشرفت کند و بیمار پس از گذشت چند سال، با علائمی مانند درد ناحیه مقعد و ترشحات غیرطبیعی مجدداً مراجعه کند.

وقتی عود بیماری، جراحی را پیچیده‌تر می‌کند

دکتر سلطانی با اشاره به بررسی‌های انجام‌شده در این بیمار گفت: در زمان مراجعه، بیماری نه‌تنها در محل اولیه عود کرده بود، بلکه به مثانه و استخوان ساکروم یا خاجی نیز تهاجم پیدا کرده بود.

وی ادامه داد: خوشبختانه در بررسی‌ها شواهدی از انتشار بیماری به سایر نقاط بدن مشاهده نشد، اما وسعت درگیری موضعی در لگن، شرایط را به‌گونه‌ای رقم زد که انجام یک جراحی بسیار پیچیده و تهاجمی موسوم به «تخلیه کامل لگن» یا Pelvic Exenteration ضرورت پیدا کرد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد توضیح داد: در این جراحی، توده سرطانی به همراه استخوان ساکروم، مثانه، پروستات و وزیکول‌های سمینال برداشته شد و در نهایت بیمار برای دفع ادرار و مدفوع، نیازمند ایجاد مسیر‌های دائمی و استفاده از کیسه‌های خارجی کلستومی و یورستومی از روی شکم شد.

وی خاطرنشان کرد: اگرچه بیمار ممکن است پس از مدتی از نظر جسمی با شرایط جدید سازگار شود، اما چنین جراحی گسترده‌ای می‌تواند آثار قابل توجهی بر کیفیت زندگی و وضعیت روانی فرد داشته باشد.

{$sepehr_key_244484}

چرا در برخی بیماران سرطانی مثانه جدید ساخته نمی‌شود؟

دکتر سلطانی در ادامه به یکی از پرسش‌های رایج بیماران پس از برداشتن مثانه اشاره کرد و گفت: در برخی بیماری‌های خوش‌خیم، امکان بازسازی مثانه با استفاده از بخشی از روده وجود دارد، اما در بیماران مبتلا به سرطان که احتمال عود بیماری در ناحیه لگن مطرح است، ساخت مثانه جدید می‌تواند با خطرات قابل توجهی همراه باشد.

وی افزود: در چنین شرایطی، معمولاً به جای بازسازی مثانه، از روش ایلئال کاندوئیت (Ileal Conduit) استفاده می‌شود که طی آن بخشی از روده برای انتقال ادرار از بدن به کار گرفته می‌شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: انتخاب این روش با هدف افزایش ایمنی درمان و کاهش عوارض احتمالی در صورت عود مجدد بیماری انجام می‌شود و تصمیم‌گیری درباره نوع بازسازی باید متناسب با شرایط هر بیمار، وسعت بیماری و احتمال عود صورت گیرد.

یک چک‌آپ ساده در برابر یک جراحی سنگین

دکتر سلطانی با اشاره به پیچیدگی جراحی‌های گسترده لگنی اظهار کرد: در برخی شرایط، حتی برداشتن بخش‌هایی از استخوان ساکروم تا سطح مهره سوم کمری ـ خاجی (S ٣) نیز امکان‌پذیر است، بدون اینکه لزوماً اختلال حرکتی قابل توجهی برای بیمار ایجاد شود؛ اما هرچه بیماری دیرتر تشخیص داده شود، درمان می‌تواند پیچیده‌تر، پرخطرتر و تأثیرگذارتر بر زندگی فرد باشد.

وی تأکید کرد: پیام اصلی این پرونده این است که پیگیری پس از درمان سرطان، یک اقدام اختیاری نیست، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از روند درمان و مراقبت بیمار محسوب می‌شود.

فلوشیپ جراحی سرطان دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: مراجعه منظم به پزشک و انجام بررسی‌های لازم، این فرصت را فراهم می‌کند که در صورت عود بیماری، آن را در مراحل اولیه شناسایی و برای درمان مناسب اقدام کرد؛ در مقابل، قطع پیگیری می‌تواند به پیشرفت خاموش بیماری و نیاز به درمان‌های بسیار سنگین‌تر منجر شود.

وی در پایان یادآور شد: در مسیر درمان سرطان، آخرین جلسه درمان پایان راه نیست؛ بلکه آغاز مرحله‌ای است که در آن پیگیری منظم می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت، کیفیت زندگی و امکان درمان مؤثر عود بیماری داشته باشد.