هنگام اسهال چه بخوریم و چه بنوشیم؟ | اسهال تا چند روز طبیعی است؟

اسهال در بیشتر موارد پس از چند روز خودبه‌خود برطرف می‌شود، اما همیشه هم بی‌خطر نیست. تب، خون یا مخاط در مدفوع، درد شدید شکم، استفراغ طولانی و به‌ویژه کاهش ادرار و سرگیجه می‌تواند زنگ خطر کم‌آبی یا یک بیماری جدی‌تر باشد.

کد خبر: ۴۴۲۴۶۶

تاریخ : ۱۲ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۱:۰۱

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، اسهال اگرچه ناخوشایند است، اما در بیشتر موارد قابل کنترل است و معمولاً بدون نیاز به درمان خاص، طی چند روز برطرف می‌شود. با این حال، برخی موارد اسهال می‌تواند ناشی از عفونت یا بیماری زمینه‌ای باشد و نیاز به مراجعه به پزشک داشته باشد.

بنجامین لوی، متخصص گوارش در دانشگاه شیکاگو، می‌گوید بیشتر موارد اسهال پس از سه یا چهار روز خود به‌ خود برطرف می‌شوند و مهم‌ترین اقدام در این مدت، جلوگیری از کم‌آبی بدن است.

برخی عفونت‌ها، مانند سیکلوسپوریازیس که یک عفونت انگلی ناشی از انگل Cyclospora است، ممکن است به درمان دارویی نیاز داشته باشند؛ اما بسیاری از موارد اسهال تنها با مصرف مایعات کافی و مراقبت در خانه بهبود پیدا می‌کنند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر اسهال بیش از یک هفته ادامه پیدا کند یا با علائم هشداردهنده همراه باشد، باید به پزشک مراجعه کنید. این علائم عبارت‌اند از:

تب ۳۸.۳ درجه سانتی‌گراد یا بالاتر
وجود خون یا مخاط در مدفوع
درد شدید شکم
استفراغی که بیش از دو تا سه روز ادامه داشته باشد
احساس دفع شدید بدون اینکه بتوانید مدفوع دفع کنید
کم‌آبی بدن نیز یکی از مهم‌ترین عوارض اسهال است. تشنگی از نشانه‌های شناخته‌شده کم‌آبی است، اما کاهش میزان ادرار می‌تواند شاخص قابل‌اعتمادتری باشد.

اگر با وجود نوشیدن مایعات، حداقل هر شش ساعت یک بار ادرار نمی‌کنید، این وضعیت می‌تواند نگران‌کننده باشد. سرگیجه، گیجی و تیره‌شدن رنگ ادرار نیز از دیگر علائم کم‌آبی هستند.

در چنین شرایطی مراجعه به پزشک ضروری است. اگر کم‌آبی آن‌قدر شدید شده که به سرم وریدی نیاز دارید، ممکن است مشکل جدی‌تری در جریان باشد.

افراد ۶۵ ساله و بالاتر، مبتلایان به بیماری کلیوی، افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف و کسانی که اخیراً بستری شده‌اند یا آنتی‌بیوتیک مصرف کرده‌اند، باید با مشاهده علائم اسهال زودتر با پزشک مشورت کنند.

مهم‌ترین اولویت، جبران آب و الکترولیت‌های از دست‌رفته است.

در مراحل ابتدایی می‌توان آب، چای یا نوشیدنی‌های ورزشی مصرف کرد. اگر نشانه‌های کم‌آبی در حال ظاهرشدن است، استفاده از محلول خوراکی جبران آب و املاح (ORS) توصیه می‌شود.

{$sepehr_key_244687}

محلول‌های ORS به‌گونه‌ای تنظیم شده‌اند که میزان قند و نمک موجود در آنها برای جذب بهتر آب در روده مناسب باشد و در مقایسه با بسیاری از نوشیدنی‌های ورزشی، برای جبران کم‌آبی مؤثرتر هستند.

برخلاف توصیه‌های قدیمی، لازم نیست در دوران اسهال فقط مایعات مصرف کنید یا خود را به رژیم معروف BRAT شامل موز، برنج، پوره سیب و نان تست محدود کنید.

با این حال، برخی مواد غذایی ممکن است علائم را تشدید کنند. بهتر است در این دوران از موارد زیر پرهیز کنید:

غذا‌های چرب
غذا‌های تند
غلات کامل و سایر غذا‌های پرفیبر
میوه‌ها و سبزیجات خام
الکل
کافئین
نوشیدنی‌های بسیار شیرین
نوشیدنی‌ها و محصولات حاوی شیرین‌کننده‌های مصنوعی
اگر اشتها دارید، می‌توانید وعده‌های کوچک و سبک مصرف کنید. سوپ‌های بر پایه آبگوشت همراه با مرغ یا توفو، غذا‌های نشاسته‌ای و تخم‌مرغ می‌توانند گزینه‌های مناسبی باشند.

اسهال گاهی به‌طور موقت باعث عدم تحمل لاکتوز می‌شود؛ به همین دلیل بهتر است مصرف لبنیات را محدود کنید، هرچند ماست ممکن است قابل‌تحمل‌تر باشد.

برخی بزرگسالان می‌توانند برای مدت کوتاه از بیسموت ساب‌سالسیلات استفاده کنند که ممکن است دفعات دفع و گرفتگی شکم را کاهش دهد. سیاه‌شدن مدفوع پس از مصرف این دارو می‌تواند از عوارض بی‌خطر آن باشد.

لوپرامید نیز در برخی بزرگسالان می‌تواند برای کنترل اسهال استفاده شود، اما نباید در همه شرایط مصرف شود. اگر اسهال خونی است، تب دارید یا طی سه ماه گذشته آنتی‌بیوتیک مصرف کرده‌اید، بدون مشورت پزشک از لوپرامید استفاده نکنید.

همیشه باید دستور مصرف درج‌شده روی بسته‌بندی دارو رعایت شود و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای پیش از مصرف این دارو‌ها با پزشک مشورت کنند.

برای جلوگیری از سوزش اطراف مقعد چه کنیم؟

اسهال مکرر می‌تواند پوست اطراف مقعد را تحریک و ملتهب کند. برای کاهش این مشکل بهتر است هنگام پاک‌کردن، به جای کشیدن دستمال روی پوست، از دستمال توالت نرم و کمی مرطوب استفاده کنید و پوست را به‌آرامی خشک کنید.

از دستمال‌های مرطوب حاوی الکل استفاده نکنید، زیرا ممکن است خشکی و تحریک پوست را بیشتر کنند.

استفاده از پماد‌های محافظ حاوی زینک اکساید، دایمتیکون یا وازلین پس از هر بار شست‌وشو نیز می‌تواند به محافظت از پوست کمک کند.

حمام نشسته با آب ساده و گرم هم ممکن است التهاب و ناراحتی را کاهش دهد.

در صورت خارش یا التهاب شدید، برخی کرم‌های بدون نسخه حاوی دوز پایین هیدروکورتیزون یا لیدوکائین ممکن است موقتاً علائم را کاهش دهند؛ با این حال، در صورت تداوم علائم بهتر است با پزشک مشورت شود.

آیا پروبیوتیک‌ها برای اسهال مفیدند؟

با وجود تبلیغات فراوان درباره پروبیوتیک‌ها، این متخصص گوارش استفاده از آنها را برای درمان اسهال توصیه نمی‌کند؛ بنابراین نباید تصور کرد که مصرف مکمل‌های پروبیوتیک الزاماً باعث بهبود اسهال می‌شود.

چگونه از انتقال اسهال به دیگران جلوگیری کنیم؟

اگر علت اسهال یک عفونت واگیردار باشد، ممکن است فرد حتی پس از برطرف‌شدن علائم نیز برای مدتی ناقل باشد. بسیاری از عفونت‌های گوارشی از طریق انتقال آلودگی از دست به دهان منتقل می‌شوند.

برای کاهش خطر انتقال:

دست‌ها، ناخن‌ها و مچ دست را با آب و صابون به‌خوبی بشویید.
پس از استفاده از سرویس بهداشتی و پیش از تهیه یا خوردن غذا دست‌ها را بشویید.
در دوران بیماری برای دیگران غذا آماده نکنید.
در صورت امکان تا برطرف‌شدن علائم در خانه بمانید.
در مجموع، بیشتر موارد اسهال طی چند روز برطرف می‌شوند؛ اما ادامه‌دارشدن اسهال، تب، خون در مدفوع، درد شدید شکم، استفراغ طولانی یا نشانه‌های کم‌آبی مانند کاهش ادرار و گیجی، نیازمند ارزیابی پزشکی است.

منبع: همشهری