«پروتکل خرگوش» روی صحنه تئاتر مشهد | نمایشی درباره «انتخاب در موقعیت‌های اخلاقی پیچیده»

اگر در موقعیتی قرار بگیریم که نه منطق و نه احساس نتواند به ما بگوید کدام انتخاب درست است، چه می‌کنیم؟ نمایش «پروتکل خرگوش» به نویسندگی و کارگردانی امیرحسین آژیر، تلاش می‌کند همین دوراهی اخلاقی را روی صحنه ببرد و مخاطب را بدون ارائه پاسخی قطعی، با انتخاب‌های دشوار شخصیت‌ها مواجه کند.

کد خبر: ۴۴۲۴۶۹

تاریخ : ۱۲ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۱:۰۸

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، گاهی انسان در موقعیتی قرار می‌گیرد که دیگر نمی‌تواند به‌سادگی خوب و بد، درست و نادرست یا انتخاب صحیح و اشتباه را از یکدیگر تفکیک کند. در چنین لحظه‌ای، تصمیم‌گیری دیگر یک انتخاب ساده نیست؛ موقعیتی است که می‌تواند فرد را میان احساس، منطق و مسئولیت سرگردان کند. آیا در چنین شرایطی باید تصمیم گرفت؟ آیا ممکن است انسان در مواجهه با یک دوراهی اخلاقی، دچار انفعال و فریز شدن شود؟ یا اینکه ترجیح می‌دهد تصمیم‌گیری را به دیگری واگذار کند؟

نمایش «پروتکل خرگوش» از همین پرسش آغاز می‌شود؛ نمایشی که امیرحسین آژیر، نویسنده و کارگردان آن، تلاش کرده است مخاطب را نه با یک پاسخ قطعی، بلکه با یک موقعیت اخلاقی پیچیده مواجه کند؛ موقعیتی که شاید پس از پایان نمایش تازه در ذهن تماشاگر آغاز شود.

آژیر معتقد است تئاتر واقعی تنها به زمانی که مخاطب در سالن حضور دارد محدود نمی‌شود و بخش مهمی از آن زمانی شکل می‌گیرد که تماشاگر پس از خروج از سالن درباره آنچه دیده با دیگران گفت‌و‌گو کند.

وی درباره ایده شکل‌گیری نمایش «پروتکل خرگوش» می‌گوید: کلیت و خط اصلی نمایش‌هایی که من کار می‌کنم، حول موضوع اخلاقیات است. در «پروتکل خرگوش» یک چالش ذهنی برای من وجود داشت اینکه اگر ما در یک موقعیت اخلاقی قرار بگیریم که نتوانیم، چه از نظر منطقی و چه از نظر احساسی، تشخیص بدهیم انتخاب درست چیست و مسیر صحیح کدام است، چه اتفاقی برایمان می‌افتد؟

وی ادامه می‌دهد: سؤال اصلی برای من این بود که وقتی واقعاً در چنین موقعیتی قرار بگیریم، چه واکنشی نشان خواهیم داد. ایده «پروتکل خرگوش» از همین نقطه شکل گرفت و داستان نمایش بر اساس این ایده ساخته شد.

آژیر درباره مفهوم عنوان «پروتکل خرگوش» و مفهومی که قرار است مخاطب با آن مواجه شود، بیان می‌کند: در «پروتکل خرگوش» موضوع به نوعی به این مسئله مربوط می‌شود که آیا وقتی چیزی را از بیرون نگاه می‌کنیم می‌توانیم دقیق‌تر درباره آن قضاوت کنیم یا نه.

وی می‌افزاید: شاید در ظاهر اتفاق همان اتفاق باشد، اما موقعیت است که مسیر را تعیین می‌کند. زمانی که خودمان در یک موقعیت قرار می‌گیریم، زاویه دیدمان نسبت به آن اتفاق تغییر می‌کند و تازه می‌توانیم متوجه شویم چه انتخابی برایمان درست یا غلط است.

این کارگردان تئاتر تأکید می‌کند: بخش مهمی از نمایش نیز بر همین مسئله متمرکز است اینکه موقعیت چگونه می‌تواند نگاه و تصمیم انسان را تغییر دهد.

آژیر درباره انتظار خود از مخاطب پس از تماشای نمایش نیز می‌گوید: من واقعا نمی‌توانم درباره برداشت مخاطب صحبت کنم و بگویم قرار است چه برداشتی داشته باشد، چون هر مخاطبی می‌تواند دریافت متفاوتی از نمایش داشته باشد.

وی ادامه می‌دهد: اما انتظار من این است که وقتی اجرا تمام شد و مخاطب از سالن بیرون رفت، ذهنش همچنان درگیر نمایش باشد. دوست دارم مخاطب با تماشاگر دیگری درباره آنچه در نمایش دیده صحبت کند و بگوید که اگر این موقعیت برای من اتفاق می‌افتاد، من این کار را انجام می‌دادم.

{$sepehr_key_244691}

آژیر اضافه می‌کند: ممکن است مخاطب دیگری در پاسخ بگوید که چرا این کار را می‌کردی؟ این انتخاب اشتباه بود. اگر چنین گفت‌وگویی شکل بگیرد، برای من اتفاق بسیار جذابی است. به اعتقاد من، اجرای اصلی تئاتر بعد از پایان اجرا و بیرون از سالن‌های تئاتر اتفاق می‌افتد. انتظار من این است که نمایش بتواند چنین بحث و گفت‌وگویی را در ذهن مخاطب ایجاد کند.

این نویسنده و کارگردان تئاتر درباره سابقه فعالیت خود در عرصه تئاتر نیز اظهار می‌کند: حدود سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۱ وارد عرصه تئاتر شدم و آموزش تئاتر را نیز از همان سال‌ها آغاز کردم. «پروتکل خرگوش» هم هفتمین کاری است که روی صحنه برده‌ام.

وی درباره آثار قبلی خود می‌گوید: «از کار‌های قبلی من می‌توانم به «خام به صورت قرمز» اشاره کنم که به جشنواره فجر معرفی شد. همچنین «ریبوت» را داشتم که به جشنواره راه پیدا کرد و در جشنواره فجر اجرا شد.

آژیر درباره مدت زمان تولید «پروتکل خرگوش» نیز توضیح می‌دهد: تقریبا یک سال برای این کار زمان صرف شد؛ هم در بخش تمرین، هم نگارش و بازنویسی متن و هم آماده‌سازی اجرا.

وی ادامه می‌دهد: بخش‌های فنی کار، از جمله آماده‌سازی ویدئو‌ها و سایر مراحل اجرایی نیز زمان‌بر بود. در مجموع، یک سال درگیر این پروژه بودیم تا نمایش به مرحله اجرا برسد.

کارگردان «پروتکل خرگوش» درباره رویکرد خود در طراحی صحنه و ساختار فنی نمایش نیز می‌گوید: من معتقدم ما در حوزه روایت و داستان‌گویی، به‌خصوص در مدیوم تئاتر، با مشکلاتی مواجه هستیم. با توجه به بسیاری از کار‌هایی که روی صحنه می‌روند، تلاش کردم طراحی صحنه «پروتکل خرگوش» تا حد ممکن ساده باشد تا داستان بتواند خودش را بهتر نشان دهد.

آژیر تصریح می‌کند: برای من مهم بود که نشان بدهم برای روایت یک داستان و همراه کردن مخاطب، الزاما نیازی به طراحی صحنه بسیار پیچیده یا انجام کار‌های خیلی خاص نداریم.

وی می‌افزاید: اگر داستان درست باشد و چالش‌هایی که در دل آن وجود دارد بتواند مخاطب را درگیر کند، می‌توان تماشاگر را با خود همراه کرد. به نظرم کافی است روایت درست و در چارچوب باشد تا مخاطب بتواند با آن ارتباط برقرار کند.در این اجرا هفت بازیگر حضور دارند؛ سه بازیگر خانم و چهار بازیگر آقا.

وی ادامه می‌دهد: البته ما به دلیل اینکه پروسه تولید کار حدود یک سال طول کشید، با شرایط جنگی نیز مواجه شدیم. مسائل فنی نمایش هم بسیار زمان‌بر و سنگین بود و از نظر هزینه و هماهنگی نیز دشواری‌های خودش را داشت.

این نویسنده و کارگردان در پایان می‌گوید: در طول این یک سال، زحمت بسیار زیادی برای تولید نمایش کشیده شد و خوشبختانه یک تیم خوب، قوی و متعهد پشت کار بودند و کمک کردند که «پروتکل خرگوش» در نهایت به مرحله اجرا برسد.