بررسی اعجازهای ذکر «بسم الله الرّحمن الرّحیم» | کلید رحمت الهی، شرط اجابت دعا

در فرهنگ قرآنی‌دینی ما، واژگان و اذکار از چنان بار معنایی و آثاری برخوردارند که با برخی از آنها به قول معروف، می‌توان کوه را جابه‌جا کرد. در این نوشتار، آثار «بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم» را مرور کرده‌ایم.

کد خبر: ۴۴۲۸۶۶

تاریخ : ۱۴ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۵:۰۵

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ بسیار پیش آمده که در کارهایمان گره افتاده است و آن‌طور که می‌خواستیم، کار‌ها پیش نرفته است یا آنکه دعا کرده‌ایم و به اجابت نرسیده است، درحالی‌که اگر به عمق و تأثیر کلمات و اذکار توجه می‌داشتیم، نه دچار مشکل می‌شدیم و نه به بن‌بست می‌رسیدیم؛ چراکه در فرهنگ قرآنی‌دینی ما، واژگان و اذکار از چنان بار معنایی و آثاری برخوردارند که با برخی از آنها به قول معروف، می‌توان کوه را جابه‌جا کرد. در این نوشتار، آثار «بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم» را مرور کرده‌ایم.

مسیر انس را هموار می‌کند

از اذکار مهم، راهبردی و دارای برکات فراوان در آموزه‌های دین اسلام، ذکر «بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم» است که از آن به کلید برکت و رحمت الهی تعبیر شده است و پیامبر (ص) و ائمه (ع) درباره اهمیت و آثار شگفت‌انگیز آن، توصیه بسیار کرده‌اند. این ذکر نوری است که هر کار ارزشمند را به کمال می‌رساند و موانع را از سر راه انسان برمی‌دارد. بنابر تصریح فرهنگ دینی، گفتن «بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم» نه‌تنها برکات دنیوی و اخروی به‌همراه دارد، بلکه مسیر ارتباط انسان با خدا را، هموار و این ارتباط را عمیق می‌کند.

بزرگ‌ترین آیه قرآن است

«بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم» نه‌تنها جزو آیات قرآن بلکه برترین و باعظمت‌ترین آنهاست. نقل شده است شخصی به امام‌کاظم (ع) عرض کرد: «کدام آیه در کتاب خداوند، بزرگ‌تر است؟» حضرت فرمودند: «بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم» (بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۳۸)

تکرار این آیه در همه سوره‌ها، به‌جز سوره توبه، نشان می‌دهد که خداوند دوست دارد خود را با دو صفت رحمان و رحیم به بندگان معرفی کند؛ همان‌طور که پیامبر خاتم (ص) را «رحمه‌للعالمین» و قرآن را «هدی و رحمه‌للمؤمنین.» معرفی کرده است. به‌عبارت دیگر، این ذکر شریف پرده از رحمت الهی برمی‌دارد و امید را در دل بندگان، ایجاد و تقویت می‌کند.

پاک‌کن گناهان

درباره فضیلت و آثار ذکر «بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم»، روایات مختلفی از پیامبر (ص) و اهل‌بیت (ع) وجود دارد که اهمیت و اثرگذاری منحصر‌به‌فرد آن را نشان می‌دهد. پیامبر (ص) در این‌باره می‌فرمایند: «هرکه می‌خواهد خداوند، او را از نگهبانان نوزده‌گانه دوزخ نجات دهد، «بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم» را بخواند؛ زیرا این ذکر، نوزده حرف است تا خداوند، هر حرفی از آن را سپر او دربرابر یکی از آن نگهبانان دوزخ قرار دهد.» (جامع‌الاخبار، ص۴۲)

این ذکر همچنین تأثیر شگرفی بر محو گناهان می‌گذارد؛ رسول خدا (ص) در این‌باره می‌فرمایند: «کسی که «بسم‌الله‌الرَّحمن‌الرَّحیم» را بخواند، خداوند به هر حرف، ۴ هزار حسنه برای او می‌نویسد، ۴ هزار گناه او را پاک می‌کند و ۴ هزار درجه او را بالا می‌برد.» (بحارالأنوار، ج‌۹۲، ص‌۲۵۸)

به کار برکت می‌دهد

بسیار پیش آمده است کاری را آغاز کرده‌ایم، اما به نتیجه مطلوب نرسیده است یا نتوانسته‌ایم آن را به اتمام برسانیم؛ یک راه مؤثر و قطعی برای جلوگیری از وقوع چنین حالتی، مداومت بر ذکر «بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم» در آغاز کارهاست. پیامبر (ص) می‌فرمایند: «هر کار ارزشمندی که در آن بسم‌الله ذکر نشود، ابتر و ناقص‌است.» (بحارالأنوار، ج‌۷۶، ص‌۳۰۵)

ایشان همچنین در تبیینِ تأثیر ذکر بسم‌الله بر به نتیجه رسیدن کار‌ها فرموده‌اند: «هرگاه بنده‌اى بسم‌اللّه‌الرحمن‌الرحیم بگوید، خداوند مى‌فرماید: بنده‌ام کارش را با نام من آغاز کرد، بر من است که کارش را به پایان برسانم و براى او در کارهایش، برکت قرار دهم.» (عیون‌أخبارالرضا (ع)، ج‌۲، ص‌۲۶۹)

{$sepehr_key_245181}

دعا با بسم‌الله رد نمی‌شود

علاوه‌بر این، این ذکر کلید اجابت دعاست و اگر بخواهیم دعاهایمان به مقصد اجابت برسد و آنچه می‌خواهیم به دست آوریم، باید بر آن مداومت کنیم. پیامبر (ص) درباره تأثیر بسم‌الله بر دعا کردن می‌فرمایند: «دعایى که با بسم‌اللّه الرحمن‌الرحیم شروع شود، رد نمى‌شود.» (الدعوات، ص۵۲)

امام‌کاظم (ع) نیز به آثار شگفت‌انگیز این ذکر اشاره کرده و فرموده‌اند: «هرکه گرفتار چیزى است که غمگینش مى‌سازد یا ناخوشایندى که ناراحتش مى‌کند، اگر سر به آسمان بلند کند و سه‌بار بسم‌اللّه‌الرحمن‌الرحیم بگوید، بى‌تردید خداوند، گره از کارش خواهد گشود و غمش را برطرف خواهد کرد.» (مکارم‌الأخلاق، ص‌۳۴۷)

رمز عبور از درماندگی‌هاست

همه ما هنگام درماندگی، گرفتاری و بحران که سردرگم می‌شویم و نمی‌دانیم چه باید بکنیم، به‌دنبال راهی برای رهایی و نجات از مخمصه هستیم و چه‌بسا حاضر باشیم هزینه‌های سنگین هم بکنیم. ما یک شاه‌کلید مهم و کاربردی داریم:

«بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم» رمز عبور از درماندگی‌هاست؛ چنان‌که حضرت امیرالمؤمنین امام‌علی (ع) می‌فرمایند: «من از رسول خدا (ص) شنیدم که فرمودند هرگاه به‌شدت در تنگنا قرار گرفتی و درمانده شدی، بگو بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم ولاحول‌ولاقوه‌الابالله‌العلی‌العظیم که به برکت این کلمات، بلا‌ها و آفت‌ها از تو دور شود و از آنها مصون و محفوظ بمانی.» (منهاج‌النجاه فی‌تفسیرالصلوه، ج یک، ص‌۲۳۶)