حبس و شلاق مجازات رباخوار و ربا دهنده

سـتون صـدای مـشـاور جــایی بــرای بیــان پرسـش‌ها و مـشکلات حـقوقی شـما شهـروندان است که می‌توانید آن‌ها را با ما در میان بگذارید و پاسخ سؤالات خود را از قضات دادگستری، وکلا و کارشناسان حقوقی دریافت کنید.

کد خبر: ۴۴۶۸

تاریخ : ۱۲ شهريور ۱۳۹۸ - ۰۷:۰۴

نوشته

پیامک:
۳۰۰۰۷۲۸۹
تلفن:
۵-۳۷۲۸۸۸۸۱-۰۵۱
پیام رسان:
۰۹۱۵۴۲۹۴۵۸۰
شهروندان گرامی با هدف پیگیری دقیق و سریع مسائل مطرح شده، لطفا آدرس و اطلاعات کاملی در اختیار ما قرار دهید.

راحله حسین‌زاده - مفهوم ربا در اقتصاد بیش از آنکه به تولید مربوط شود به مصرف نزدیک‌تر است و شکل‌گیری اقتصاد ربوی، عامل گرایش به سودجویی و ایجاد شکاف طبقاتی در زندگی‌ها و به وجود آمدن ثروت‌های یک‌شبه نزد گروهی از افراد می‌شود. همین آثار منفی ربا در اقتصاد و جامعه موجب شده است تا از ربا‌خواری در قرآن کریم به عنوان «اعلان جنگ با خدا و رسولش» یاد شود که البته در قوانین مجازات اسلامی هم برای آن مجازاتی سنگین تعیین شده است. این نسخه از ستون صدای مشاور به سؤالات حقوقی شهروندان در‌باره پدیده شوم رباخواری پرداخته شده که معصومه صفایی، وکیل پایه یک دادگستری به آن‌ها پاسخ داده است.

076...0915// آیا در هر حالتی ربا دادن جرم است؟
طبق ماده 595 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات هرگاه هر نوع توافقی بین دو یا چند نفر تحت هر قراردادی از قبیل بیع، صلح و امثال آن انجام شود که جنسی را با شرط اضافه یا همان جنس مکیل و موزون معامله کنند و یا علاوه بر مبلغ پرداختی وجه دیگری را دریافت کنند ربا محسوب و جرم شناخته می‌شود. اما طبق تبصره 2 ماده فوق‌الذکر هرگاه قرار‌داد مذکور بین پدر و فرزند یا زن و شوهر باشد یا مسلمان از کافر ربا دریافت کند مشمول مقررات این ماده نخواهد بود یعنی در این حالت جرم محسوب نمی‌شود.
721....0915// آیا ربا‌ دهنده و ربا‌ گیرنده هر دو مجرم هستند. مجازات آن‌ها چیست؟
طبق ماده 595 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مرتکبان اعم ‌از ربا دهنده، ربا‌گیرنده و حتی واسطه بین آن‌ها مجرم هستند که مجازات جرم ربا علاوه بر رد اضافه به صاحب‌ مال به 6 ماه تا 2 سال حبس و تا 74 ضربه شلاق و نیز معادل مال مورد ربا به عنوان جزای نقدی محکوم می‌شود و تنها استثناء طبق تبصره 2 ماده فوق در مورد ربا دهنده است که هرگاه ثابت شود *مضطر بوده از مجازات مذکور در این ماده معاف خواهد شد.
077...0935// برای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم ربا باید دادخواست داد؟
ربا دهنده مضطر، از مجازات معاف می‌شود اما ربا گیرنده مجازات خواهد شد و دادگاه ربا گیرنده را محکوم به رد مال اضافه به صاحب مال می‌کند بنابراین برای رد اضافه دریافتی نیاز به دادخواست نیست اما برای مطالبه سایر ضرر و زیان‌های مادی و معنوی ناشی از جرم باید دادخواست حقوقی ارائه شده تا در محاکم حقوقی رسیدگی شود.
776....0915// در مورد جرم ربا آیا نیاز به شاکی خصوصی است و اصولا برای طرح دعوا به کدام مرجع قضایی باید رجوع کرد؟
جرم ربا از جمله جرائم غیرقابل گذشت است که دارای جنبه عمومی بوده زیرا تنها به حقوق خصوصی افراد لطمه نمی‌زند بلکه جامعه نیز متضرر می‌شود بنابر‌این محاکم قضایی حتی بدون شکایت شاکی خصوصی مکلف به تعقیب و رسیدگی به جرم خواهند بود. جهت طرح شکایت باید به دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم(محل دریافت ربا) مراجعه شود.
946....0901// اگر در قرارداد اجاره بین موجر و مستأجر توافق شود که در صورت تأخیر در پرداخت اجاره بها، مستأجر باید مبلغی به عنوان خسارت بپردازد این عمل از مصادیق ربا به حساب می‌آید؟
قید و تعیین خسارت تأخیر در پرداخت اجاره بها از مصادیق ربا محسوب نمی‌شود به ویژه آنکه اگر خسارت بر طبق شاخص بانک مرکزی باشد.
564...0930// شخصی پول نزول کرده و ماهانه بهره پرداخت می‌کند و بعد از مدتی فرد نزول گیرنده با تهدید به اجرا گذاشتن چک‌ها، مرتبا چک بابت بهره می‌گیرد و اکنون چک‌ها را به اجرا گذاشته و شکایت کرده و اکنون شخص نزول دهنده به زندان افتاده است. چگونه می‌توان بابت ربا خواری شکایت کرد و چه اسناد و مدارکی با توجه به اینکه هیچ قرار‌داد مکتوبی نوشته نشده، نیاز است؟
باید علیه ربا گیرنده در دادسرای عمومی و انقلاب محل دریافت ربا شکایت مطرح کرد. با استناد به شهادت شهود یا شهادت اشخاص مطلع و بررسی سایر اوضاع و احوال ماجرا، موضوع قابل رسیدگی در محاکم قضایی خواهد بود.