قصه سیارک‌هایی که به زمین برخورد نمی‌کنند!

سیارک‌ها و اجرام عجیب‌وغریب منظومه شمسی که گاهی شبیه دمبل‌اند و گاهی هم آدم را به یاد سیب‎زمینی می‎اندازند، این روزها منشأ شایعات و خبرهای علمی زرد شده‌اند.‌ اما واقعا آن‌ها برای ما خطرساز خواهند بود؟

کد خبر: ۴۷۶۴۱

تاریخ : ۰۲ آبان ۱۳۹۹ - ۱۰:۳۰

نوشته

مریم ملی | شهرآرانیوز - با سیب‌زمینی‎های منظومه شمسی چقدر آشنایید؟ فیزیک‎دان‌ها و ستاره‎شناس‎ها به این اجرام نامنظم که از سیاره‌‏ها کوچک‌ترند، سیارک می‎گویند. همین اجرام عجیب‌وغریب که گاهی شبیه دمبل‌اند و گاهی هم آدم را به یاد سیب‎زمینی می‎اندازند، این روزها منشأ شایعات و خبرهای علمی زرد شده‌اند.‌ البته این ماجرا خیلی جدید نیست، ولی به لطف گروه‎ها و کانال‎های فضای مجازی، هرچندوقت یک‌بار حسابی بر سر زبان‎ها می‏‎افتند. به‌طور قطع برای شما هم پیش آمده است که گوشی‏تان را برداشته‎اید تا خبرهای روز را از طریق شبکه‎ها اجتماعی دنبال کنید و به‌اصطلاح ببینید دنیا دست کیست و با این خبر روبه‌رو شدهاید که قرار است یک سیارک یا یک تکه‌سنگ آسمانی در فلان‌روز به زمین بخورد و بخشی از یک یا چند کشور را با خاک یکسان کند یا در حالت‎های خیلی تخیلی قرار است در اثر برخورد آن زمین متلاشی شود و دنیا به پایان برسد.

کافی است چنین خبری را برای چندنفر بفرستید یا درباره‎اش با دوستان و آشنایان صحبت کنید. احتمالا این را خواهید شنید که «برو بابا! هر یکی‌دو هفته یک‌بار از این خبرها می‎آد. همه‎ش چرندوپرنده و...». قبل از اینکه درباره سیارک‎ها و احتمال برخوردشان با زمین صحبت کنیم، شاید بد نباشد ببینیم با دست‌به‌دست‌کردن شایعات یا اخبار غلوشده علمی که به‌اصطلاح به آن‎ها «شبه‎علم» می‎گویند، داریم با خودمان و دیگران چه می‏کنیم. شاید بعضی از خبرها حسابی برایمان جالب باشد یا دوست داشته باشیم ماجرای از بین‌رفتن‌زمین در چند روز آینده را ما به دیگران خبر بدهیم و اولین‌نفری باشیم که دلهره‎های بی‎دلیل را در دل دیگران می‎اندازیم، ولی احتمالا حواسمان نیست که با این کار دیگران را درباره خبرهای علمی بی‎اعتماد می‎کنیم. تا حدی که اگر رویداد علمی مهمی در راه باشد و خبرش در خبرگزاری‎ها و شبکه‎های اجتماعی منتشر شود، دیگر کسی آن را باور نمی‎کند و درباره تمام پدیده‎ها و رخدادهای علمی و به‌خصوص نجومی بدبینی عمومی رخ می‏دهد. همه آنچه گفتیم، به بهانه عبور یک سیارک جدید از نزدیکی زمین است که خبر دقیق و درستش از خبرگزاری‎های رسمی و معتبر منتشر شده است، اما همچنان بعضی سایت‎ها و شبکه‎های اجتماعی علاقه‎مندند از پایان دنیا خبر بدهند و از سنگی که به‌زودی زمین را درهم می‎کوبد! اما سیارکی که در راه زمین است، واقعا برای ما خطرساز خواهد بود؟ این جرم سنگی که TGL۲۰۲۰ نام دارد، یکی از سیارک‌های گروه آپولو است. مدار این گروه از سیارک‌ها با زمین تداخل دارد و آن‎ها هنگام گذر از فضا از نزدیکی سیاره ما می‎گذرند. عرض این سیارک بین ۴۳تا۱۰۰ متر است. این سنگ آسمانی حدود ۴۹ هزارو ۲۴۵ کیلومتربرساعت سرعت دارد و پیش‌بینی می‎شود جمعه، ۲ آبان‌ماه، با کمال آرامش از نزدیکی زمین عبور کند. سیارک TGL۲۰۲۰ حتی در نزدیک‎ترین حالتش، بیش از ۱۱ میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد. پس به هیچ‌وجه جای نگرانی نیست و می‎توانید بعدازظهر جمعه‎تان را روی کاناپه خانه لم بدهید و با یک چای داغ و خیالی آسوده از تعطیلی لذت ببرید.

حساب سیارک‏‌ها را از سیارات جدا کنید

بیشتر سیارک‏‌های منظومه شمسی در جایی بین مدار مشتری و مریخ قرار گرفته‌اند و به دور خورشید می‎چرخند. تعدادی هم بعد از مدار سیاره کوتوله پلوتو و در مرزهای انتهایی منظومه شمسی به دور خورشید می‌گردند. بیشتر آن‎ها آن‌قدر کوچک‎‏اند که از زمین با چشم غیرمسلح دیده نمی‎شوند. بیشترشان سنگی هستند و از جنس آهن و نیکل و سیلیکات. هرکدام دمای سطحی متفاوتی دارند و میزان نوری که از ستاره مرکزی بازتاب می‎کنند، با هم فرق دارد. سیارک‏ها و دنباله‎دارها، بقایای مهمی از لحظات اولیه شکل‎گیری منظومه شمسی هستند. شبیه تکه‎های پازلی که رازهای پیدایش این منظومه و احتمالا حیات را در خودشان دارند. به همین دلیل است که سیارک‌ها مورد توجه محققان هستند و در طول این سال‎ها کاوش‌گرهای زیادی برای جست‌وجو در سطح سیارک‎ها به فضا فرستاده شده‏اند. ابعاد یک سیارک از شعاع یک‌کیلومتر تا چندصدکیلومتر متغیر است. بزرگترین سیارکی که می‌شناسیم، «سرس» نام دارد و شعاعش حدود ۴۵۷کیلومتر است.

می‎شود جلو برخورد یک سیارک با زمین را گرفت؟

امروزه بودجه‌های بیشتری برای انجام مطالعات درباره کاوش آسمان برای شناسایی سیارک‌ها به دانشگاه‌ها و مراکز علمی اختصاص داده می‌شود. این روزها درباره سیارک‌هایی که از فاصله‌ای بسیار نزدیک از کنار زمین عبور می‌کنند، اخبار بیشتری می‌شنویم و همین باعث می‎شود خیلی‏ها بپرسند که آیا می‎شود برخورد یک سیارک با زمین را پیش‌بینی و از آن جلوگیری کرد؟ براساس مطالعات اخیر دانشمندان دانشگاه جانزهاپکینز و دانشگاه مریلند، منهدم کردن یک سیارک کار آسانی نخواهد بود. دانشمندان این ۲ دانشگاه با کمک یک روش مدل‌سازی رایانه‎ای موفق شده‎اند برخوردهای این اجرام به زمین را شبیه‌سازی کنند. آن‌ها قبل از این فکر می‌کردند هرچقدر جسم آسمانی در حال سقوط بزرگ‌تر باشد، راحت‎تر خُرد می‌شود. علت را هم در این می‌دانستند که احتمال وجود شکاف و ترک در اجرام بزرگ‌تر بیشتر است. آن‌ها امیدوار بودند بتوانند از اندازه بزرگ سیارک‌ها علیه خودشان استفاده کنند، اما اکنون به این نتیجه رسیده‌اند که سیارک‌ها از آنچه تصور می‌کردند، محکم‎تر هستند و برای خُرد کردن کامل آن‌ها نیروی بیشتری نیاز است. پی‌بردن به خواص فیزیکی سنگ‌ها در آزمایشگاه که به اندازه مُشت انسان هستند، آسان است و دانشمندان درک کاملی از آن‌ها دارند، اما کشف ویژگی‌های اجرامی به‌اندازه یک شهر بسیار پیچیده و سخت است.

منابع: خبرگزاری مهر؛ سایت سیناپرس؛ روزنامه اطلاعات