آسان‌گیری، از کیفیت کتاب‌های دینی کودکان می‌کاهد

کد خبر: ۵۰۷۳

تاریخ : ۲۵ شهريور ۱۳۹۸ - ۰۷:۳۳

نوشته

انگیزه‌های مالی سبب شده است که برخی ناشران کتاب‌های متعددی با عنوان آثار دینی برای کودکان منتشر کنند که از جنبه‌های گوناگون، از متن گرفته تا تصویر، کیفیت پایینی دارد. از سویی برخی آسان‌گیری‌ها عامل انتشار این آثار کم‌کیفیت شده است.
سیدعلی کاشفی‌خوانساری، نویسنده ادبیات کودک و نوجوان، در گفت‌وگویی که خبرگزاری ایسنا منتشر کرده است، هدف ادبیات دینی کودکان را متفاوت از ادبیات در معنای عام خوانده است: در وهله اول باید بدانیم آموزش دینی به عهده آثار ادبی نیست، به‌ویژه در حوزه خردسال و کودک. انتظاری که ما باید از آثار دینی داشته باشیم ایجاد نوعی پیوند، تعلق خاطر و احساس عاطفی است که بتواند در شکل‌گیری هویت دینی بچه‌هایمان مؤثر باشد. در حقیقت ادبیات دینی بیشتر دنبال ثبت خاطره‌های خوب و خوشایند از اتفاق‌ها، شخصیت‌ها و موضوعات دینی است. اگر یک اثر دینی کودکانه بتواند چنین کاری انجام دهد باید بگوییم آن اثر موفق بوده است.
به اعتقاد کاشفی، بیشتر آثار دینی‌ای که در بازار دیده می‌شوند، هدف خود را آموزش مستقیم به کودکان قرار داده‌اند و از طرفی این آموزش به جای اینکه مبتنی بر اعتقادات و مبانی دین باشد، آموزش احکام، مناسک و آیین‌هاست، مواردی که قاعدتا بچه‌ها در سنین بالاتر باید مخاطب آن قرار بگیرند و برایشان موضوعیت پیدا کند: برخی موضوعات نه جزو پایه‌های اصلی اعتقاد و هویت دینی است و نه برای بچه‌های خردسال و کودک مصداق پیدا می‌کند، بلکه مربوط به سنین بالاتر است.
این نویسنده از آسیب‌های جدی‌ای یاد می‌کند که در ادبیات دینی کودک با آن روبه‌رو هستیم. او گوشزد می‌کند: متأسفانه هویت دینی و عناصر فرهنگی دین و اعتقادات و مبانی فراموش می‌شود و بیشتر به چیزهایی پرداخته می‌شود که یک مشکل بزرگ است و چه بسا تأثیر منفی داشته باشد.
کاشفی خوانساری می‌گوید: باید بپذیریم ادبیات دینی کودک و نوجوان، مقوله‌ای بین‌رشته‌ای است که به تخصص‌های جداگانه‌ای در حوزه ادبیات کودک و دین و تعلیم و تربیت دینی و روان‌شناسی نیاز دارد. هرکس بدون اطلاع کافی و تخصص در این چند حوزه برای نوشتن گام برمی‌دارد، حتی اگر با حسن نیت این کار را کرده باشد، بعید نیست به جای اینکه ثواب ببرد مشمول بازخواست و عقوبت الهی بشود. جریان نقدی که منتقدانش بر حوزه‌های مختلف احاطه داشته باشند، چیزی است که نویسنده «تاریخ ادبیات دینی کودک و نوجوان» به شدت وجودش را ضروری می‌داند. او بر این باور است که به سبب نبود جریان نقد در حوزه ادبیات دینی کودک و نوجوان و همچنین مماشات و یا آسان‌گیری‌هایی که نسبت به ادبیات دینی در بخش‌های دولتی و غیردولتی اعم از صدور مجوز و جشنواره و مجلات تخصصی و بخش‌ پذیرش آثار ناشران مختلف شاهد هستیم، با آثاری در حوزه ادبیات دینی روبه‌روییم که از نظر کیفی پذیرفتنی نیستند.
کاشفی خوانساری همچنین با انتقاد از کتاب‌سازی در حوزه ادبیات دینی برای کودکان می‌گوید: برخی از ناشران با انگیزه‌های مالی و بدون تخصص کافی و بهره‌ بردن از نویسندگان و شاعران و تصویرگران خبره، کتاب‌های متعددی را به شکل مجموعه‌های چندجلدی درباره پیامبران و قصه‌های قرآن و ائمه(ع) منتشر می‌کنند که از جنبه‌های مختلف از حد کیفی لازم بی‌بهره‌اند و مورد تأیید کارشناسان نیستند.