«علی شریعتی، معلم تاریخ‌ساز»

رضا سلیمان نوری سردبیر شهرآرا محله

کد خبر: ۵۷۱

تاریخ : ۳۰ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۱:۱۷

نوشته

بدون هیچ اغراقی یکی از برجسته‌ترین ایرانیان نیم‌قرن اخیر، دکتر علی شریعتى است. مردی که در دوم آذر سال ۱۳۱۲ در کاهک مزینان زاده شد. پدرش استاد محمدتقى شریعتى، مردى پارسا و عالم به علوم نقلى و عقلى و مؤسس کانون نشر حقایق اسلام بود. تحصیلات ابتدایی را سال ۱۳۱۹ در دبستان ابن‌یمین مشهد آغاز کرد و سال ۱۳۲۵ وارد دبیرستان فردوسی شد. پس از پایان سیکل اول با هدف ادامه تحصیل وارد دانشسرای مقدماتی شد. البته هم‌زمان در کلاس‌هاى پدرش در کانون نشر حقایق دینی به کسب علم مى‌پرداخت. او پس از پایان تحصیلات به آموزگارى پرداخت و کارى را شروع کرد که در تمامى دوران زندگى کوتاهش با ایمانى خالص آن‌ را دنبال کرد.شریعتى سال 1334 به دانشکده ادبیات و علوم انسانى دانشگاه مشهد وارد شد و رشته ادبیات فارسى را برگزید. در همین سال با هم‌کلاسی خود، پوران شریعت‌رضوى، ازدواج ‌کرد. وجود تفکر خلاق باعث شد که در طول دوران تحصیل در دانشکده ادبیات آثارى چون ترجمه ابوذر غفارى و ترجمه نیایش اثر الکسیس کارل را منتشر کند. معلم انقلاب سال 1337 پس از دریافت کارشناسی ادبیات فارسى، به علت شاگرد اول شدن براى ادامه تحصیل به فرانسه فرستاده شد. وى در آنجا به تحصیل علومى چون جامعه‌شناسى، مبانى علم تاریخ و تاریخ و فرهنگ اسلامى پرداخت و با استادان بزرگى چون ماسینیون، گورویچ، سارتر و ... آشنا شد.دوران تحصیل شریعتى هم‌زمان با جریان نهضت ملى ایران به رهبرى مصدق بود و او با قلم و بیان خود از این حرکت دفاع می‌کرد. وى پس از سال‌ها تحصیل با مدرک دکترا در رشته‌هاى جامعه‌شناسى و تاریخ ادیان به ایران بازگشت. در همان دوران نیز فعالیت‌هاى بسیارى در زمینه‌ها‌ى سیاسى و مبارزاتى و اجتماعى داشت. سال 1959 میلادى به سازمان آزادی‌بخش الجزایر ‌پیوست. سال 1343 به ایران بازگشت اما در مرز توقیف و به زندان قزل‌قلعه تحویل داده ‌شد. او بعد از چند ماه از زندان آزاد و به خراسان بازگشت. مدتى بیکار بود تا اینکه سال 1344، اداره فرهنگ مشهد، او را به عنوان دبیر انشای کلاس چهارم دبیرستان گلمکان استخدام کرد. سپس در دبیرستان به‌ تدریس پرداخت و بالأخره استادیار تاریخ دانشگاه مشهد ‌شد. سال 1348 به حسینیه ارشاد دعوت ‌شد و به تدریس جامعه‌شناسى مذهبى، تاریخ شیعه و معارف اسلامى ‌پرداخت. او در این محل با نیرویی کم‌نظیر، شخصیت‌هاى بزرگ اسلام را به قشر جوان معرفى کرد.استحکام کلام و بافت منطقى جملات با اتکا به پشتوانه عمیق فکری شریعتی، هر شنونده‌اى را در کوتاه‌ترین مدت تحت‌تأثیر قرار می‌داد. همین امر از عوامل عمده‌ای بود که رژیم پهلوی سال 1352، حسینیه ارشاد را تعطیل و معلم مبارز را 18 ماه زندانی کند. او پس از آزادی تا سال 1356 و هجرت، زندگى سختى را پشت سر گذاشت. ساواک نقشه داشت که دکتر را به هر صورت ممکن از پا درآورد. در این زمان استاد محمدتقى شریعتى دستگیر و زیر فشار و شکنجه قرار گرفت تا پسرش را تکذیب و محکوم کند، اما این مسلمان راستین سر باز زد.دکتر شریعتی سرانجام در 25 اردیبهشت 1356 تهران را به سوى اروپا ترک گفت تا دورانى جدید را آغاز کند. دورانی که متأسفانه دیری نپایید و در روز یکشنبه 29 خرداد 1356 با مرگ ناگهانی‌اش در ساوتهمپتون، به پایان رسید. یادش گرامی.