تنهایی سالمند را مدیریت کنیم

فاطمه جامعی کارشناس حوزه سالمندی

کد خبر: ۶۰۷۵

تاریخ : ۰۹ مهر ۱۳۹۸ - ۰۷:۳۵

نوشته

ابعاد مسئله سالمندی و ضرورت های مطالعه سالمندی بیش از آنکه پدیده ای جسمانی یا فیزیولوژیک باشد پدیده ای فرهنگی و اجتماعی است. در دوران سالمندی، این گروه از نظر وضعیت روحی و عاطفی بسیار آسیب پذیرند و این یک ویژگی مشترک در آن هاست. کاهش روابط با دیگران و انزوا طلبی از دیگر تغییرهای این دوران است که با فوت دوستان یا اعضای خانواده سالمند تشدید هم می شود. به همه این ها دوری از فرزندان و پیامدهای منفی آن، بازنشسته شدن و ازدست دادن توانایی فعالیت اجتماعی را هم باید اضافه کرد که آن ها را بیش از پیش منزوی می کند. بررســـی ها نشان می دهد 25 تا 50 درصد کل جمعیت بالای 65سال احساس تنهایی را تجربه می کنند. خانه نشینی سالمندان و انزوای آن ها در مرگ زودرسشان تأثیرگذار است، درحالی که تعامل با دوستان این احساس را در آن ها کاهش خواهد داد و سبب افزایش روحیه آن ها خواهد شد. به عبارت ساده تر هرچه سالمندان فرصت های اجتماعی بیشتری داشته باشند، اعتقاد راسخ تری برای به وجود آوردن تجربیات اجتماعی ارزشمند خواهند داشت. برای اینکه تنهایی و فراغت سالمندان را مدیریت کنیم و نگذاریم که آن ها درگیر چنین احساسات منفی شوند باید نهادی در حوزه فراغت سالمندان داشته باشیم که اکنون این نهاد تا حدودی دچار مشکلات ساختاری گوناگونی است. آنچه اکنون درجامعه شاهدش هستیم تکیه بر مدیریت و برنامه ریزی اوقات فراغت برای کودکان و نوجوانان است و اولویت آخر و بسیار محدودش به سالمندان اختصاص یافته است، چیزی در حد صفر که حرفی برای گفتن ندارد. برای حل این مشکل هم به جز خواستن و احساس نیازکردن، به وجود ابزارها، قواعد و نقش های تعریف شده ای برای اوقات فراغت دوران سالمندی نیاز داریم که باید از سوی نهادهای متولی جدی گرفته شود. جدا از آنچه وظیفه جامعه است، به سالمندان عزیز هم توصیه می کنیم روابط اجتماعی گسترده تری داشته باشند؛ زیرا روابط اجتماعی گسترده در خودپنداره سالمندان، کاهش دردهای جسمانی و شادکامی آن ها، سازگاری با شرایط نامطلوب زندگی، مشارکت بیشتر اجتماعی، کاهش بیماری های روانی، اضطراب و افسردگی، بهبود تعاملات اجتماعی و رضایت مندی آنان و معنابخشی به زندگی سالمندان نقش مهمی دارد. برای پرکردن اوقات فراغت سالمندان هم توصیه می کنیم؛ فعالیت های مناسب و لذت بخش را مد نظر قرار بدهند، برای نمونه ارتباط بیشتری با مراکز عمومی و تفریحی داشته باشند و از امکانات این فضاها برای رفع احساس تنهایی شان بیشتر استفاده کنند. نیاز است که سالمندان با مراکز ارائه دهنده خدمات سالمندی آشنا و در برنامه های این مراکز حضور فعالانه تری داشته باشند.
مداخلات متفاوت، ارزان و در دسترس نظیر بازی درمانی، نقاشی درمانی، یوگای خنده و انجام ورزش های گروهی همه از مداخلات جدید در حوزه سالمندی است که تاثیر مثبت خود را نیز نشان داده است. همچنین فعالیت هایی که به ظاهر می تواند شبیه کار باشد ولی در واقع کار نیست مانند بازی و سرگرمی سبب افزایش اعتماد به نفس سالمندان خواهد شد که خود موجب دستیابی به حالت های احساس خوب بودن، آرامش، بی خیالی و تفریح است. بنابراین اگر بتوانیم سالمندان را به خوبی آموزش بدهیم و برای ورود به این دوره آماده کنیم، آن وقت می توانیم بگوییم که سالمندی هم مانند جوانی یک دوره خوب و مفرح از زندگی هرفردی به حساب می آید که درواقع باید اینچنین هم باشد.