متن و تفسیر دعای تحویل سال

اغلب افراد در لحظه تحویل سال اقدام به خواندن متن دعای تحویل سال نو می‌کنند، بنابراین بهتر است از معنی و تفسیر “دعای تحویل سال” اطلاع کافی داشته باشید.

کد خبر: ۶۲۰۰۲

تاریخ : ۳۰ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۰:۴۴

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، با فرا رسیدن عید نوروز همه برای شروع یک سال جدید و متفاوت آماده می‌شوند تا سالی بهتر از سال قبل را تجربه بکنند. شروع عید نوروز با چرخیدن یک دور کامل زمین به دور خورشید اتفاق می‌افتد و از آن دسته اعیادی محسوب می‌شود که مبدآ پیدایش آن پیش از اسلام بوده و جنبه ملی دارد. با آمدن اسلام این عید مورد تایید و موافقت آن واقع شد. همانطور که می‌دانید زمان تحویل سال دعا‌ها و ذکر‌هایی خوانده می‌شود یکی از بهترین به معروف‌ترین دعاها، دعای تحویل سال است در این بخش از نمناک به معنی و تفسیر این دعای زیبا و معروف می‌پردازیم.

متن دعای تحویل سال:

یَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ یَا مُدَبِّرَ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ یَا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَ الْأَحْوَالِ حَوِّلْ حَالَنَا إِلَی أَحْسَنِ الْحَالِ
ترجمه و معنی فارسی دعای تحویل سال:‌ای تغییر دهنده دل‌ها و دیده‏‌ها *‌ای مدبر شب و روز *‌ای گرداننده سال و حالت‌ها * بگردان حال ما را به نیکوترین حال

منبع دعای تحویل سال:

مرحوم حاج شیخ عباس قمی (قدس سره) در کتاب مفاتیح الجنان آن را ذکر نکرده و همینطور سید ابن طاووس در اقبال و شیخ طوسی در مصباح المتهجد به آن اشاره‌ای ننموده اند و فقط مرحوم مجلسی در زاد المعاد آورده است که در کتب غیر مشهوره این دعا را برای تحویل سال ذکر نموده اند و ظاهر آن است که در همان کتب هم به معصوم (علیه السلام) نسبت داده نشده است. در هر صورت نمی‌توان آن را معتبر دانست و نیز نمی‌توان به معصومین نسبت داد.

تفسیر دعای تحویل سال نو:

«یَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ»

مولفه‌های مهم معنوی که در مسیر کمال انسان نقش دارند قلب و بصیرت قلبی می‌باشد و تاکید بسیاری در روایات ناب و قرآن کریم بر آن‌ها شده است چرا که سرچشمه همه خیزش‌ها و جوشش‌های وجود آدمی قلب است.

«یَا مُدَبِّرَ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ»

«إنی جاعل فی الارض خلیفة»، با تکیه بر این آیه انسان جانشینی برای خدا در روی زمین است لایق این است که به کرات تجلی گاه صفات و اسماء الهی باشد یکی از همان اسماء الهی «مدبّر» می‌باشد که توسط آن خداوند عالم به تدبیر نظام زمین و آسمان و یا روز و شب و نظام خدمت می‌پردازد انسان بایستی خود را خوگر به اخلاق الهی کند و او نیز تدبیر روز و شب خود نقش داشته باشد.

«یَا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَ الْأَحْوَالِ حَوِّلْ حَالَنَا إِلَی أَحْسَنِ الْحَالِ»

دعای تحویل سال «حَول» به معنای «سال» می‌باشد و همچنین «احوال» که جمع حال است به معنی طبیعت و تحول وضعیت انسان می‌باشد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که خداوند دگرگون کننده و تحول بخش طبیعت مرتبط به مخلوقاتش است و این تحول لازمه زندگی و حیات موجودات در مسیر رشد و کمال می‌باشد. در این دعای شریف از درگاه الهی طلب می‌کنیم که طبیعت وجود ما تبدیل به نیکوترین و بهترین طبیعت‌ها شود و این تحول ظاهری یا باطنی وجودمان را با تغییر و تحول طبیعت ظاهری، در مسیر بالندگی و شکوفایی همسو و هم جهت کند.

تفسیر دیگری برای دعای تحویل سال نو:

یَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ

واژه عید برگرفته از عود می‌باشد و در لغت معنی بازگشتن دارد. تحول سال نو و فرا رسیدن نوروز تداعی گر اعیادی، چون عید فطر می‌باشد. روزه داران بعد از عبادت کردن به مدت یک ماه روزی را که از فطرت توحیدی اش غباری زدوده است و بازگشتی نو به فطرت توحید دارد جشن می‌گیرند. البته ناگفته نماند که در افراد گوناگون این بازگشت به مراتب متفاوت است. دعای تحویل سال هم نیز همین مسیر را با جملاتی کوتاه پیش روی انسان قرار می‌دهد.

مقلب القلوب والابصار همان خداوند است که قلب‌ها را برای به کمال رسیدن متحول می‌کند و دیدگان را به سمت و سوی خود خیره می‌کند. دل‌ها را برای چندمین بار دگرگون کرده و بعد از دگرگونی به آن‌ها استواری می‌بخشد چراکه در ادعیه وارد شده است: «و ثبت قلوبنا علی دینک؛ قلب‌های ما را بر دین خود ثابت بدار.» چنانچه قلب‌ها دگرگون شدند استوار گردیدند، ابصار نیز چنین می‌شوند؛ زیرا ابصار فرمانبردار قلوبند شاید از این رو اول قلوب و سپس ابصار ذکر شده است.

یَا مُدَبِّرَ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ

«یا مدبر اللیل و نهار» نماد نور و ظلمت، متعلق به نهار و لیل می‌باشد چنانچه تدبیرگر شب و روز است پس ظلمت و نور را هم می‌تواند بیافریند؛ بنابراین تنها او توانایی برداشتن پرده ظلمت از روی دل را داشته و تاباندن نور معرفت در آیینه قلب را دارد. در آیه ۲۵۷ سوره بقره آمده است: «الله، ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظلمات الی النور و... ; خداوند، ولی و سرپرست کسانی است که ایمان آورده اند:آن‌ها را از ظلمت‌ها به سوی نور بیرون می‌برد.» محول سال و حال او است.

یَا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَ الْأَحْوَالِ

تحویل سال مقارن با تحویل حال نکته‌ای است که از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است که کمتر مورد توجه واقع شده است آنطور که رسوم تحویل سال خودنمایی می‌کند تحویل حال جلوه‌ای برای خود نداشته و پشت پرده مورد غفلت واقع شده است. سوالی که در این میان جای بحث دارد این است که به هنگام تحویل سال چرا تحویل حال به احسن حال طلب می‌شود؟ ممکن است به خاطر این باشد که اول احسن الحال را درک کنیم و بعد گامی در تحقق راه آن برداریم؟ بایستی تفسیر آن را از ژرفای این دعا جستجو کرد که «اللهم غیر سوء حالنا بحسن حالک؛ خدایا، بدی حال ما را به خوبی حال خود تغییر ده.» درباره ذات اقدس الاهی، احسن بودن حال بی معنا است؛ چراکه تفضیل حالی بر حال دیگر، فقدان و وجدان و تبدیل و تبدل درخواست می‌کند و ذات اقدس الاهی از آن پیراسته است.

حَوِّلْ حَالَنَا إِلَی أَحْسَنِ الْحَالِ

درباره ما انسان‌ها برتری حالی بر حال دیگر کاملاً صحت دارد. کمال ما انسان‌ها در همین تبدیل کردن سوء حال به حسن حال و حسن حال و احوال حال است، حسن حال الهی به معنی بودن و وجود همه کمالات نحوه تمام و کمال در ذات اقدس الهی است بنابراین احسن الحال بودن برای ما به معنای رسیدن و دستیابی به همان کمالات، ولی به اندازه ظرفیت وجود ما است چراکه ما برتر از آن حالی نداریم.

تحویل حال به احسن الحال تحول و تغییر یافتن سوء حال انسان به حسن حال الهی می‌باشد و این تغییر زمانی محقق می‌شود که:

۱- رهایی یافتن از پلیدی وصیت ها، چراکه پست‌ترین مقام و بدترین حال انسان زمانی رخ می‌دهد که در باتلاق گناه غرق شده است.

۲- به جا آوردن واجبات، برای اینکه چراغی برای راهمان باشد و ما را به سمت حسن حال الهی راهنمایی کند.

۳- زدودن زنگار صفات زشت از آینه دل تا حال ما تبدیل به حسن حال شود؛ بنابراین روزه گرفتن در عید نوروز یکی از اعمال این روز مبارک می‌باشد تا در رسیدن به احسن حال مقرر شود و به اخلاق الله متخلق سازد.

ذکر‌های مستحب در لحظه تحویل سال

در لحظه تحویل سال قرائت بعضی از اذکار بسیار سفارش شده و مستحب می‌باشند و چنانچه آن‌ها را به جا آورید گناهان ۵۰ ساله تان بخشیده می‌شود، این ذکر‌ها شامل:

بسیار بگو:یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ

قبل از سال تحویل ۳۶۵ مرتبه «یا مقلب القلوب و الابصار…»

۱۲۰ مرتبه «أَمَّنْ یُجِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ یَکْشِفُ السُّوءَ»

به تعداد روز‌های سال آیه الکرسی را بخوانید و پس از آن این دعا را بخوانید: «اللَّهُمَّ هَذِهِ سَنَهٌ جَدِیدَهٌ وَ أَنْتَ مَلِکٌ قَدِیمٌ أَسْأَلُکَ خَیْرَهَا وَ خَیْرَ مَا فِیهَا وَ أَعُوذُ بِکَ مِنْ شَرِّهَا وَ شَرِّ مَا فِیهَا وَ أَسْتَکْفِیکَ مَؤُنَتَهَا وَ شُغْلَهَا یَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِکْرَامِ.» (کتاب زادالمعاد علامه مجلسی)

هفت سین قرآنی امام علی (ع)

هفت سین قرآنی امیر المومنین علی (ع) دستور داده اند که:بر روی ظرف چینی با زعفرانی که با گلاب مخلوط شده این هفت ذکر قرآنی نوشته شود:سلام علی آل یاسین سلام علی نوح فی العالمین سلام علی ابراهیم سلام علی موسی و هارون سلام قولا من رب رحیم سلام علیکم طبتم فادخلو‌ها خالدین سلام هی حتی مطلع الفجر سپس این نوشته‌ها با آب شسته شود (که بهتر است آب زمزم و یا باران باشد) و آب جمع شده را به افراد خانواده بنوشانید؛ امید است که باعث دفع بلا و کسب سلامتی در طول سال جدید شود.

نماز عید نوروز امام صادق (ع) به نقل از معلّی بن خنیس

از طرف معلی بن خنیس درباره نماز عید نوروز نقل شده که امام صادق در مورد عید نوروز فرمودند زمانی که روز نوروز فرا رسید … همین که نماز نافله و ظهر و عصر خواندی چهار رکعت نماز به این ترتیب بخوان:

در رکعت اول بعد از سوره «حمد» ده مرتبه سوره «قدر» بخوان در رکعت دوم بعد از سوره «حمد» ده مرتبه سوره «کافرون» را قرائت کن در رکعت سوم ده مرتبه سوره مبارکه «توحید» را بخوان و در رکعت چهارم بعد از سوره «حمد» هر یک از معوذتین «سوره فلق و ناس» را ده مرتبه قرائت کن و سپس سر بر سجده بگذار و سجده شکر به جای آور و این دعا را بخوان خداوند گناهان ۵۰ ساله تو را می‌آمرزد:

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الْأَوْصِیَاءِ الْمَرْضِیِّینَ وَ عَلَی جَمِیعِ أَنْبِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِکَ وَ بَارِکْ عَلَیْهِمْ بِأَفْضَلِ بَرَکَاتِکَ وَ صَلِّ عَلَی أَرْوَاحِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ اللَّهُمَّ بَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ بَارِکْ لَنَا فِی یَوْمِنَا هَذَا الَّذِی فَضَّلْتَهُ وَ کَرَّمْتَهُ وَ شَرَّفْتَهُ وَ عَظَّمْتَ خَطَرَهُ اللَّهُمَّ بَارِکْ لِی فِیمَا أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَیَّ حَتَّی لا أَشْکُرَ أَحَدا غَیْرَکَ وَ وَسِّعْ عَلَیَّ فِی رِزْقِی یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ اللَّهُمَّ مَا غَابَ عَنِّی فَلا یَغِیبَنَّ عَنِّی عَوْنُکَ وَ حِفْظُکَ وَ مَا فَقَدْتُ مِنْ شَیْ‏ءٍ فَلا تُفْقِدْنِی عَوْنَکَ عَلَیْهِ حَتَّی لا أَتَکَلَّفَ مَا لا أَحْتَاجُ إِلَیْهِ یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ. (بحار الانوار مجلسی روایات معلی بن خنیس)

اتفاقات بسیار مهمی که در نوروز رخ داده است:
عید نوروز روزی است که کشتی نوح بر کوه جودی قرار گرفت.

همان روزی که جبرئیل بر نبی (ع) نازل شد.

روزی که رسول اکرم (ص) علی (ع) را بر دوش کشید تا بت‌های قریش را از بالای کعبه رمی کند نوروز روزی است که نبی (ع) به وادی جن رفت و از ایشان بیعت گرفت.

روزی که برای علی (ع) از مردم بیعت گرفت (غدیر خم) نوروز روزی است که قائم آل محمد (عج) ظهور خواهد کرد.

همان روزی که امام عصر (عج) بر دجال پیروز خواهد شد روزی است که حضرت سلیمان (ع) انگشتری خویش را پس از مدتی پیدا کرده است.

بیشتر بخوانید:

برنامه‌های حرم مطهر رضوی در لحظه سال تحویل ۱۴۰۰ | حال و هوای حرم مطهر رضوی در ساعات پایانی سال ۹۹

منبع: نمناک