ضرورت ایجاد مدیریت یکپارچه شهری

جواد علی‌نژاد معاون اداره ناحیه یک شهرداری منطقه2

کد خبر: ۶۳۱

تاریخ : ۰۱ تير ۱۳۹۸ - ۰۶:۳۲

نوشته

با نیم نگاهی به وضعیت شهرنشینی و مدیریت شهری در ایران متوجه می‌شویم در شرایط کنونی سازمان‌های محلی و مردم نهاد از توانمندی و استقلال کافی برخوردار نیستند. در بیشتر کشورهای جهان، چه با مشخصه‌های تمرکزگرا و چه با مشخصه‌های واگرا، شهرداری‌ها در امور محلی دارای قدرت بالایی هستند و به عنوان نهادی فرابخشی عمل می‌کنند و همراه با شوراها اساس حکمروایی محلی‌ را تشکیل می‌دهند، به طوری که کنترل و نظارت بر اغلب امور محلی در حیطه اختیارات و وظایف آن‌ها می‌گنجد. به دلایل مختلف، مدیریت شهری در شهرهای کشورهای در حال توسعه از شرایط مطلوب برخوردار نیست از جمله این دلایل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
نهادهای موردنیاز گاهی به درستی و به تناسب بر پا نشده یا جایگاه قانونی آن‌ها به دقت تبیین نشده است.
ویژگی‌ها و شایستگی‌های مدیران شهری به درستی طبقه‌بندی و تعیین نشده است.
نهادهای موجود، به ویژه در شهرهای بزرگ با یکدیگر هماهنگی ندارند.
نقش بخش‌های رسمی و غیررسمی به درستی ترسیم نشده است و مدیران شهری اغلب به نقش بخش‌های اشتغال، فقرزدایی و توسعه شهری کم توجه هستند.
در آرایش و انتظام توسعه و عمران و سامان کالبدی شهرهای کشور، تنگناها یا نابه‌سامانی‌هایی وجود دارد که به2 موضوع زیر ارتباط پیدا می‌کند:
1- وجود نقض، ابهام و تعارض و ناهماهنگی در مقررات شهرسازی و نبود یا کمبود مقررات مطلوب و متناسب با نیازهای امروزین توسعه و مدیریت شهری.
2-ایرادها و نواقص مرتبط با اجرا و یا نظارت بر اجرای آن‌ها مانند فقدان سازمان اجرایی و مدیریت مطلوب، وجود سازمان‌های موازی، تداخل وظایف در میان سازمان‌های مختلف بخشی و در نهایت نبود نظام اجرایی و نظارتی کارآمد و مؤثر در حوزه توسعه و عمران شهری.
نخستین گام در راه ایجاد و تحول مطلوب در شهرسازی و توسعه شهری کشور، تدوین مقررات کارآمد و مطلوب در زمینه مدیریت یکپارچه شهری است تا بتوان با رعایت آن‌ها، اهدافی چون سادگی و کارآمدی،  قابلیت انعطاف، هماهنگی با امکانات مالی و سازمانی، تمرکز زدایی، مشارکت‌پذیری، تعادل میان حقوق عمومی و خصوصی،  شفاف و خالی از ابهام و تناقض و تداخل بودن قوانین، مقررات و طرح‌های شهری و  تناسب با ضرورت‌های حال و آینده و...  را در قالب اجرای طرح‌های توسعه شهری تحقق بخشید.
مدیریت شهری باید خود را ملزم به رعایت اهدافی چون اصول توسعه شهری پایدار و سیاست‌های حکمروایی خوب چون عدالت، انصاف، شفافیت، پاسخ‌گویی، پاک حسابی، حق‌ اظهارنظر همگانی، مشارکت‌طلبی و … بداند. در صورت وقوع دیدگاه‌ها و خواسته‌های مدیریت یکپارچه و هماهنگ، مدیریت شهری کشورهای در حال توسعه در شرایطی قرار می‌گیرد که حداقل 50 سال پیش در شهرهای جهان توسعه یافته و پیشرو اجرایی شده است. بنابراین مدیریت یکپارچه شهری گام اولیه در راستای توسعه شهری پایدار محسوب می‌شود. درکلان‌شهرهای ایران همچون مشهد نیز اجرایی شدن این موضوع بسیار ضروری است.