رفتارمان را اصلاح کنیم تا فرهنگ شهروندی در کودکان نهادینه شود

افسانه افسری روان‌شناس کودک و نوجوان

کد خبر: ۶۵۵۲

تاریخ : ۱۶ مهر ۱۳۹۸ - ۰۹:۰۷

نوشته

موضوع نهادینه‌کردن فرهنگ شهروندی در شهروندان، از آن دست موضوعاتی است که بارها مسئولان درباره آن به گفت‌وگو و تبادل‌نظر پرداخته‌اند. کودکان به‌عنوان زیربنای آموزش، اولین افرادی هستند که باید در این چرخه قرار بگیرند و هنگامی‌که پا به عرصه جامعه می‌گذارند، سایر شهروندان در تقویت رفتارهایشان، نقش مهمی دارند. وقتی کودکان آموزش‌های لازم را برای رعایت اصول فرهنگ شهروندی می‌بینند، اما آموزه‌هایشان در جامعه اجرا نمی‌شود، دچار سرگردانی می‌شوند که کدام درست است. در چنین مواقعی به کودکان، رفتار درست را بگویید و اشاره کنید که هر‌کس، مسئول رفتار و اعمال خود و خانواده‌اش است؛ اگر فردی قوانین را رعایت نمی‌کند، مسئولیت عملش به خودش برمی‌گردد. به کودکتان بگویید «درصورتی‌که برایت امکان دارد، رفتار غیرمسئولانه‌اش را به او تذکر بده، وگرنه رفتار بد او را تکرار نکن.»
اگر شما به‌عنوان والدین ناقض قوانین شهروندی بودید، به اشتباهتان اعتراف کنید و بگویید دیگر آن کار را تکرار نخواهید کرد. به‌عبارتی اصلاح رفتارهای بد ما می‌تواند بهترین گزینه برای آموزش و نهادینه‌کردن قوانین به کودکان باشد. بدون شک اگر ما شهروندان، رفتارهای صحیح را حین رانندگی یا در سایر برخورد‌هایمان اجرا کنیم، کودکان بدون آموزش می‌آموزند که چه زمانی چه واکنشی داشته باشند. متأسفانه چه خانواده و چه سیستم آموزش‌و‌پرورش ما آموزش فرهنگ شهروندی را دیر شروع می‌کنند. ضمیر کودکان مانند یک لوح سفید است و هر نقشی که در آن ثبت و ضبط شود، به‌راحتی از آن پاک نمی‌شود. بهترین سن برای نهادینه‌کردن قوانین در کودکان بین 5/2 تا 5/3 سال است. در این سن کودکان آموزش‌پذیر و قانون‌پذیر هستند. شاید تصور کنید کودکان در این سن متوجه قوانین نمی‌شوند و سرگرم بازی‌های خودشان هستند، اما آن‌ها حرف‌ها و رفتارتان را می‌بینند و ضبط می‌کنند‌. آن‌ها آنچه در این سن آموزش ببینند، تا آخر عمر به آن عمل می‌کنند و دیگر نمی‌توانند نقض آن را انجام دهند. شما می‌توانید حین رانندگی، قوانین را برای فرزندتان بگویید و حتی در مدارس با دادن نقش‌های مختلف این موضوع را برای دانش‌آموزان نهادینه کنید.